Omelia XI (x)

11.1.1 Etgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 788 uerbum caro factum est et habitauit in nobis. Vnum uos in presentia antequam ad euangelica uerba ueniamus rogatos uolo. id ne contemnatis obsecro.

11.1.2 Quippe cum nihil graue: nihil factu difficile petamus: neque accipienti mihi solum: utile. uerum exhibentibus uobis longe utilius.

11.1.3 Quid igitur a uobis contendimus? Vt una dierum in ebdomade: uel saltem sabbato: cure uobis sit euangelicas legere lectiones: quas ante has contiones in manibus habere: domi frequenter repetere: earum diligenter sensum disquirere: quid clarum: quid obscurum in his sit: annotare uelitis: quid pugnare uideatur: cum non pugnet.

11.1.4 ita omnibus penitus exanimatiseras1530: examinatis: his uos contionibus quam attentissimos exhibeatis. Hoc pacto non parum utrisque nostrum emolimenti prouenerit. Siquidem uobiseras1530: nobis non multo opus erit labore: ut euangelii uim ostendamus. cum domi ipsam uobis sententiam quantum ad uerba iam familiarem reddideritis.

11.1.5 uos autem et acutiores: et perspicatiores efficiemini: non ad audiendum: et doctrinam dumtaxat percipiendam. sed ad docendum alios. Nam multi in presentia hic audiunt: qui simul omnia euangeliieras1530 p. 789 uerba: et que super iiseras1530: his a nobis dicuntur: memorie mandare conantur. non tamen etiam si annum in hoc consumeremus admodum proficerent.

11.1.6 Quamobremeras1530: Quam ob rem? quoniam intempestiue et in sola tantum ecclesia breui tempore meis uacant sermonibus. Quod si qui sunt qui negotia occupationesque et publicarum priuatarumque rerum curas causantur: primum in hoc non parum errant quod in tot rebus uersantur: et ita semper secularibus negotiis affixi sunt: ut ne minimum quidem in iiseras1530: his que maxime necessaria sunt studium impendant.

11.1.7 Deinde friuolam et nullius momenti excusationemeras1530: accusationem afferunt. cum accusari potius hac in parte: eorum cum amicis possent consuetudines: et moregrif1470 fol. 3v in theatris: et consessus: ut equorum certamina speculentur: in quibus sepenumero diem totum consumunt. non tamen in his alias causantur occupationes.

11.1.8 Preterea rebus uilibus et abiectis diligens adhibere studium potestis. diuinis autem si quando uacandum est: adeo uobis inutilia et nullius momenti uidentur: ut ne minimam quidem curam in iiseras1530: his ponendam ducatis.

11.1.9 Et quonam pacto qui ita sentiunt spirare: solem ue conspicareeras1530: conspicari digni sunt? Est et alia his oscitantibus inepta excusatio: librorum uidelicet inopia. Et diuitibus quidem ad hoc respondere ridiculum est.

11.1.10 Verum cum multos pauperes hac frequenter excusationeeras1530: accusatione uti existimem: cum iiseras1530: his parumper iocari: atque ita eos percontari placet. Nunquid omnia artis sue habeant instrumenta? et si inopia in iiseras1530: his comparandis admodum impediantur?

11.1.11 Nonne igitur absurdum est hic non causari paupertatem sed diligenter attendere: ne quid sibi ad artem suam necessarium deficiat. ubi autem tantam sint consecuturi utilitatem occupationes deflere et inopiam?

11.1.12 Verum siquis tam pauper esset: ut nullo pacto libros sibi comparare queat: ei ex continua que hic habetur lectione: nihil ex diuinarum litterarum sententiis ignorare licet. Quod si impossibile uobis uidetur: non immerito uidetur. plerique enim paruam his sermonibus attentionem adhibent. sed uix paucis auditis: quamprimum domum reuertuntur.

11.1.13 Si qui remanserint nihilo attentiores sunt. corpore solo adsunt. Sed ne amplius querimoniis uos tedio afficiam: et tempus frustra conteratur. Agite euangelium aggrediamur. Tempus enim iam propositis uerbis nostram accomodare orationem.

11.1.14 Sed excitemini queso ne quid uos pretereat. Et uerbum caro factum est: et habitauit in nobis. Cum dixisset ex deo et filios dei factos qui eum receperunt: tanti honoris causam adiecit: quod uerbum caro factum est. et serui formam dominus accepit.

11.1.15 Factus est enim filius hominis: dilectissimus dei filius: ut filios hominum filios dei faceret. Supernum namque cum humilieras1530: homini copulatum est. illud quidem nullo in propriam gloriam detrimento affectum. hoc autem ex multa elatum humilitate. quod certe in christo factum est.

11.1.16 suam nanque naturam descensu suo nihilo inferiorem reddidit. nos autem cum in ignominia ante et in tenebris essemus: ad supernam erexit gloriam. Nongrif1470 fol. 3r aliter quam cum rex inopem mendicumque studio et beniuolentia quadam alloquitur: nihil se indignum facit. illum uero omnibus admirandum reddit.

11.1.17 quod si in contingenti hominum dignitate nihil honoratiorem abiectioris consuetudo offendit: multo minus immortalem illam substantiam. cum nihil non proprium habeat quod adsit. nihil quod absit. cum omnia bona firma stabiliaque in eternum possideat.

11.1.18 Itaque cum audieris. Et uerbum caro factum est: ne perturberis: neue titubes. non enim substantia transiuit in carnem. hoc namqueeras1530 om. etiam cogitatu impium est. sed eadem permanens serui formam accepit.

11.2.1 Sed quanam gratia hoc uerbo factum est: utitur? Vt hereticorum os obstruat.

11.2.2 Cum enim sint: qui dicant imaginationem quandam et figmentum esse: quecunque de incarnatione feruntur: ab ipso principio eorum preceptaeras1530: percepta blasphemia factum esse asserit. neque substantie mutationemeras1530: mutationem quod absit. sed uere carnis uult acceptionem ostendere.

11.2.3 Quemadmodum enim cum inquit. Christus nos redemit ex maledicto legis factus pro nobis maledictum. non intelligit substantiam eius a propria gloria separatam in maledictum uersam. hoc enim neque demones ipsi: neque stultissimi et naturali sensu penitus carentes opinarentur: tantam ea opinio saperet unameras1530: una cum impietate stulticiam.

11.2.4 Non igitur hoc dicit. sed quod pro nobis maledictum accipiens: non sinit nos amplius maledictos esse. Itidem hoc in loco: carnem inquit ipsum factum esse: non quod mutauerit carne substantiam: sed quod carnem accepit: nulla parte coinquinata substantia.

11.2.5 Quod si qui dicerent omnia in dei esse potestate: et idcirco in carnemeras1530 p. 790 potuisse transferri. Id eis respondebimus. Deum profecto omnia posse: quousque deus permanet. si autem mutaretur et in deterius. quonam pacto deus amplius esse posset? Longe enim ab immortali illa natura est transmutatio.

11.2.6 Vnde propheta. Omnes inquit ut uestimentum ueterascent: et sicut opertorium mutabis eos: et mutabuntur. tu autem idem ipse es et anni tui non deficient.

11.2.7 Hec enim substantia omni mutatione superior. Ideoque ad hoc uenit ut prodesset. Sed quid dico prestantius? Neque est quicquam deo prestantius? Nihil ei ne minima quidem in re equiparatur.

11.2.8 Sequitur ergo in deterius ipsum mutatum esse. si mutatus esset. Hoc autem nullo pacto deus esset. sed blasphemiagrif1470 fol. 3v: que in eorum qui hec dicerent caput uerteretur.

11.2.9 Sed quoniam propter hoc dumtaxat factum est inquit: ne id opinareris: animaduerte ex iiseras1530: his que sequuntur. quo pacto rationem illam: et omnem auferat suspitionem.

11.2.10 Subdit enim. Et habitauit in nobis. tantum non dicens. nihil absurdum suspiceris cum factum dicimus. Non enim immutabilis illius nature mutationem: sed diuersorium et habitationem mutatam dixi.

11.2.11 Habitare autem non idem est quod habitatio. sed alterum in altero habitat. aliter non esset habitatio. Siquidem nihil in seipso habitat. Alterum dixi secundum substantiam: unitate namque et coniunctione unum est: deus: uerbum: et caro: non confusione aut interitu substantiarum. sed archana quadam et inexplicabili unitate.

11.2.12 Quomodo autem hoc sit: noli disquirere: factum est ut ipse nouit. Sed quamnam habitationem habitauit? audi prophetam. Suscitabo tabernaculum Dauid quod cecidit. Cecidit profecto natura nostra: eo casu: ut restitui nullo pacto a quoquam: nisi ab illa potentissima manu: posset.

11.2.13 neque enim aliter exurgere poterat: nisi qui in principio eam effinxerat manum porrexisset. et celitus aque et spiritus regenerationem informasset. Et animaduerte queso admirandum: atque archanum misterium.

11.2.14 Perpetuo enim hoc habitat tabernaculum. Carnem nostram induit. non ut rursum dimitteret. sed omni cum ea tempore habitaturus. aliter enim regio eam throno fecisset indignam: et omnium angelorum exercitui: angeliseras1530: angelis et archangelis thronis dominationibus principatibus potestatibus inferiorem constituisset.

11.2.15 Que oratio. que mens. quantum honorem: humano generi deus exhibuit. mirificum profecto et admirandum explicare potuisset. quis angelus? quis archangelus? nihil quod in celis est. nihil quod in terra.

11.2.16 Eiusmodi dei in nos beneficia sunt tam magna: tam excellentia: ut non solum mortalium linguam. sed angelorum uirtutem eorum exuperet explanatio.

11.2.17 Quamobrem iam orationi nostre finem imponemus: si prius unum uos faciemus admonitos: ut scilicet ei uicem reddamus: qui tam bene de nobis meritus est. Quod si fecerimus ad nos rursus omne lucrum referetureras1530: refertur. Tunc autem ei uicem reddiderimus: cum anima nostra nobis cure fuerit.

11.2.18 Et profecto in hoc quoque domini uiderieras1530: uidere licet benignitatem: qui cum nemine nostrum indigeatgrif1470 fol. 3r: referri tamen sibi uicem dicit: cum animam nostram non neglexerimus.

11.2.19 Quare ultime amentie est et innumeris dignum suppliciis: nisi pro uiribus contendamus tales nos. exhibere: qui tanto frui honore mereamur. Et maxime cum operum nostrorum ad nos omnis reditura sit utilitas. et multa preterea nobis bona preponantur.

11.2.20 pro quibus omnibus gloriam diuine demus clementie. non uerbis solum: sed re ipsa: ut futurorum bonorum fiamus participes. Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi: cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum. Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY