Omelia VIII (vii)

8.1.1 Eratgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 781 lux uera que illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. Nihil prohibet quin hodierna die eadem uerba repetamus. cum hesterna propter opinionum expositionem: omnia complecti non potuerimus.

8.1.2 Vbi sunt iieras1530: hi qui ipsum uerum deum negant? Ecce hic lux uera appellatur. Alibi ipsa ueritas et uita sed cum in eum locum uenerimus: apertius explicabimus.

8.1.3 in presentia autem necessarium est id caritati uestre exponere. si illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. Quo nam pacto tot homines sine lumine permanent? Neque enim omnes christum cognoscunt.

8.1.4 Quomodo ergo illuminat omnem hominem? Illuminat profecto: quantum in ipso est. Siqui autem sponte sua mentis oculis conniuentibus: ad huius lucis radios aciem dirigere noluerint: non ex luminis natura: in tenebris perstiterunt. sed malicia sua qui sponte tanto se dono indignos reddiderunt.

8.1.5 Namgrif1470 fol. 3r si gratia in omnes diffusa est: non iudeum: non grecum: non barbarum: non scitam: non liberum: non seruum: non uirum: non mulierem: non senem: non iuuenem effugit: aut dedignatur. omnibus eadem est: omnibus se facileeras1530: facilem exhibet: omnes pari honore aduocat.

8.1.6 Qui autem eius munere frui negligunt: hanc suam cecitatem equo librent examine. Cum enim omnibus aditus pateat: et a nemine prohibeatur: perditi quidemeras1530: quidam et nequam homines: propria dumtaxat malicia ingredi recusant.

8.1.7 In mundo erat sed non tanquam mundo equalis. Idcirco addidit. Et mundus per ipsum factus est. Quibus uerbis iterum te ad eternam unigeniti reducit essentiam.

8.1.8 Qui enim audit hunc mundum esse eius opus: nisi penitus insaniat: nisi inimicus glorie dei atque hostis sit: omnino uelit: nolit ante opera sua: eorum conditorem fuisse confiteatur necesse est.

8.1.9 Quo circa magis magisque indies admiratus sum: Pauli samosatensis insaniam: quo uultu tam manifeste audeat repugnare ueritati: sequeeras1530: sed ipsum sponte sua in errorem precipitem dare. Non enim ignoratione sed consulto errauit: non secus ac iudei.

8.1.10 Nam quemadmodum hi hominum gratia: fidei firmitudinem prodiderunt: et christum unigenitum et dei filium intelligentes: principum tamen gratia fateri noluerunt: ne e sinagoga eicerentur. ita et illum ut mulieri cuidam rem gratam faceret: salutem suam inquiunt contempsisse.

8.1.11 Graue profecto et molestum quiddam est inanis glorie uis: que facile etiam sapientum oculos possit perstringere: nisi temperetur. et si ambitio hoc potest: longe magis hic qui ea uiolentior est affectus.

8.1.12 Idcirco ad iudeos christus. Quomodo inquit potestis credere qui gloriam ab inuicem accipitis: et gloriam que a solo deo est non queritis? Et mundus eum non cognouit. Hoc loco mundum peccantium multitudinem: et terrenis rebus deditam: stultumque et abiectum et omnibus obnoxium perturbationibus uulgus appellat.

8.1.13 Nam dei amici et uenerabiles illi uiri: etiam ante christi incarnationem: ipsum cognouerunt. et quod patriarcha eius preuidisset aduentum: ipse christus nominatim testatur. Abraam pater uester exultauit ut uideret diem meum: uidit et gauisus est. Et quod Dauid: iudeos arguens inquit. Quomodo Dauid in spiritu dominum ipsum uocat dicens? Dixit dominus domino meo sede a dextris meis.

8.1.14 Et frequenter in eos inuectus Moysi meminit: et quod reliqui prophete eandem habuissentgrif1470 fol. 3v cognitionem: apostolus Petrus omnes prophetas a Samuele cognouisse eum et eius aduentum multo ante tempore predixisseeras1530: dixisse his uerbis attestatur. Et omnes prophete a Samuele et deinceps: qui locuti sunt: anunciauerunt dies istos.

8.1.15 Iacob autem et patri quemadmodum auo et apparuit deus: et locutus est multa et magna eis se daturum bona pollicitus: que quidem re executus est.

8.1.16 Ad hec obiecerit quispiam. Quo igitur pacto multi prophete cupierunt uidere que uidetis: et non uiderunt: et audire que auditis: et non audierunt? Nunquid non fuerunt eius cognitionis participes?

8.1.17 Fuerunt sane. Quod hac eadem exeras1530 om. particula ex qua nonnulli ea cognitione priuatos fuisse prophetas arbitrati sunt manifestum facere contentabimus. Multi inquit cupierunt uidere que uos uidetis.

8.1.18 nouerunt ergo ipsum ad nos uenturum: et que fecit facturum. Nisi enim nouissent nullo pacto uidendi flagrassent desiderio.

8.1.19 nemo enim quod ignorat cupere potest. Nouerunt igitur ipsum dei filium ad humanum genus descensurum. sed que nam sunt que nequeeras1530 p. 782 uiderunt neque audierunteras1530: audierunt? ea que nunc uos et uidetis et auditis?

8.1.20 siquidem et uocem eius illi audierunt et ipsum uiderunt. non tamen in carne: neque cum hominibus conuersantem: neque nobiscum tam familiariter libereque loquentem.

8.1.21 Quod significauit cum non simpliciter dixit cupierunt uidere me. sed que uos uidetis: neque audire me. sed que uos auditis.

8.1.22 Itaque licet non ipsius aduentum in carne conspicati sunt. uiderunt tamen ipsum futurum: quem cupiebant: et in quem credebant.

8.1.23 Ceterum cum nos gentiles accusant: et his uerbis percontantur. Quid superiori illo tempore: cum nondum humanum genus aspiceret: faciebat christus? Quid tandem finem ipsum expectauit: ut nostre saluti consuleret cum tamdiu nos neglexerit?

8.1.24 Respondebimus: quod ante id tempus in mundo erat: et opera sua summa curabat prouidentia: nequeeras1530: neque a uenerabilibus illis et sanctis uiris ignorabatur.

8.1.25 Si uero quod non omnes eum tunc temporis. sed boni tantum et uirtute prediti et sanctimonia cognouerinteras1530: cognoverunt. idcirco incognitum dixeris. hac etiam ratione nunc incognitum dixerimus: cum non ab omnibus cognoscatur.

8.1.26 Sed quemadmodum in presentia: nemo eorum gratia qui deum ignorant cognoscentibus non crederet. ita neque de superioribus illis temporibus dubitandum est. Multis enim et ut rectius dicamgrif1470 fol. 3r claris illis et prestantibus uiris cognitus est.

8.2.1 Quod siquis percontaretur. quamobrem non omnes ei tunc crediderunt neque seruierunt. sed iusti dumtaxat. eum rursus interrogabo. quid hoc etiam tempore non omnes eum cognoscunt?

8.2.2 Et quid de christo loquimur. cur ipsius patris non omnes neque nunc neque antiquitus habuerunt cognitionem?

8.2.3 Verum alii omnia sponte sua ferrieras1530: fieri aiunt. alii demonibus uniuersi orbis prouidentiam permittunt. Sunt qui alium preter hunc deum effingant. nonnulli oppositam potestatem deum impie asseuerant: et leges eius mali cuiusdam demonis arbitrantur.

8.2.4 Quid ergo hac nos causa deum esse negabimus quoniam nonnulli ipsum negant? et malum ipsum esse profitebimur. quoniam malum impie autumant? Mitte queso stulticiam: et ultima te insania liberum redde. Nam si stultorum iudicio ad nostras mentes doctrina informandas duceremur: nihil esset reliqui: quin eadem similiter comprehenderemur insania.

8.2.5 Nemo solem dixerit oculis noxium: eo quod nonnulli uisu sunt hebetiori. sed quam accomodatissimum et ex acute intuentibus eius utilitas iudicatur. Neque mel quisquameras1530: quispiam amarum gustu iudicauerit: quoniam tale egrotantibus uideatur. Deum autem ex infirmorum et ignorantium iudicio: uel non esse: uel malum esse: ueleras1530 om. aliquando rebus humanis prouidere: aliquando eas negligere opinari:

8.2.6 non sani hominis: ueleras1530: sed insani potius: et ultimo furore perciti: merito dixerimus. Et mundus eum non cognouit inquit. sed iieras1530: hi quibus mundus dignus non erat: eum cognouerunt

8.2.7 et causam ignorationis inseruit. Non enim simpliciter inquit Nemo eum cognouit. sed mundus eum non cognouit. hoc est qui tantum mundo inherent: qui mundo innituntur: qui terrena dumtaxat sapiunt.

8.2.8 sic etiam christus eos appellare consueuit. Pater sancte inquit. et mundus te non cognouit. Neque filium tantum. sed et patrem mundus ignorauit: quemadmodum diximus. Nihil etenim adeo mentem perturbat: quam secularibus his rebus inherere.

8.2.9 Cum igitur hec nobis luce clarius pateant huius mundi illecebras carnaliaque et terrena totis uiribus abiciamus. Neque enim in parua re et nullius momenti. sed in maximo bonorum detrimentum accipimus.

8.2.10 siquidem nullo pacto fieri potest: ut qui omnia ad presentis uite uoluptatem refert: is celestibus bonis fruatur. Sed necessarium est qui terrenis rebus inhiat: a celestibus decidat. Non potestisgrif1470 fol. 3v inquit deo seruire et mamone. Vnum teneamus alterum odio habeamus oportet.

8.2.11 Hoc quoque ipsa rerum clamat experientia. Quippe qui pecuniarum derident cupiditatem: iieras1530: hi maxime sunt qui dei flagrant desiderio. uteras1530: at contra qui illas precipue admirantur: iieras1530: hi maxime sunt qui in deum amorem habent remissiorem.

8.2.12 Animus enim qui pecuniarum cupiditate distrahitur: non facile ab his abstinet: que deum ad iram prouocant: utpote qui alterius seruus sit domini: omnia ipsi contra diuinas leges precipientis.

8.2.13 Sobrii igitur sitis aliquando: et excitemini: et cui nostrum debeamus seruitium intelligamus. eiusque dumtaxat regnum desideremus: clamemus: preterita defleamus tempora: quibus mamone seruiuimus cuius graui et intollerabili iugo abiecto: christi iugum et leue et facile subeamus. Nihileras1530 p. 783 enim eorum que mamona: nobis christus precipit.

8.2.14 siquidem illud omnium inimicicias: hic contra: omnium amorem: omnibus salutem dicere. Illud nos luto et terre effigenseras1530: affigens (neque enim aliud aurum est) ne noctu quidem uel minimum respirare nos sinit. hic nos inani et superuacanea cura liberat: iubetque ut in celo thesauros sine cuiusquam iniuria propria iusticia recondamus.

8.2.15 Illud post innumeros sudores atque miserias: neque nobis adesse neque auxilium in necessitatibus prestare potest: quamuis multa et grauia perpessi simus: ut eius legibus pareamus. immo uehementiore afficit supplitio. hic et si nobis amaritudinis calicem promittat: nunquam tamen nos sine mercede dimittit. sed incredibili liberalitate nos donat.

8.2.16 Nonne summe profecto dementie est tam leue tam gratum imperium et tantis redundans bonis (ut ingrato et fedissimo seruias tyranno) contempnere?

8.2.17 cum nihil neque in hac neque in eterna illa uita iiseras1530: his qui ipsi parent et seruiunt afferre possit utilitatis? Neque id solum graue est et molestum quod nullum laborum premium reddat. uerum quod innumeris sibi obsequentes: ut iam diximus malis: accumulat

8.2.18 plurimi enim ex iiseras1530: his qui illic cruciantur eo quod pecuniis seruierunt: earumque cupiditateeras1530: cupiditati indigentibus nihil erogarunt penas luunt.

8.2.19 Quod ne nobis accidat: dispergamus: demus pauperibus: et noxiis huius uite curis: sollicitudinibus: et eo quod illic nobis impendet supplitio animum liberemus: et pro terrenis pecuniis: iusticiam celo recondamus: perpetuos colligamus thesauros: qui una in celum nobiscum euadere etgrif1470 fol. 3r prosilire: et nobis periclitantibus presto adesse: et iudicem conciliare possint

8.2.20 quem si nobis propitium ut optamus et in hac uita: et in die illa habuerimus. fidenter his bonis fruemur: que in celis diligentibus se preparauit: que utinam omnes consequamur. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY