Omelia XXVI (xxv)

26.1.1 Quodgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 833 natum est ex carne caro est: et quod natum est ex spiritu spiritus est. Magnis nos misteriis dignatus est unigenitus dei filius: magnis inquam et diuinis. non qualia nos accipere. sed qualia ipsum exhibere decet.

26.1.2 Nam si merita nostra reputabimus non modo munere nullo. sed supplicio digni sumus. Sed non hoc respiciens benignus deus. non modo nos supplicio liberauit. sed et uitam: multo priori potiorem largitus est.

26.1.3 Alium nobis mundum: aliam condidit creaturam. Si qua enim in Christo est inquit: noua est creatura. Que nam? Audi ipsum. Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto: non potest introire in regnum dei.

26.1.4 Terra excideramus haud digni quibus hic habitationem concederet. in celum tamen nos extulit. Principio infidoseras1530: inuidos nos deprehendit: et maiora largitus est. Ab uno ligno non abstinuimus: et supernas delicias impartitus est.

26.1.5 In paradiso permanere non potuimus: et celos nobis aperuit. Non immerito igitur Paulus. O altitudo inquit diuitiarum sapientie et scientie dei. Non amplius mater: non enixus: non sompni: neque concubitus: non amplexus: nouum iam nature nostre intexitur opificium: a spiritu sancto et aqua.

26.1.6 Aqua autem accepta est: partus genito factum. Quod enim est matrix embrioni: hoc et fideli aqua. Siquidem in aqua fingitur et formatur. Nam primum dictum est. Producant aque reptile anime uiuentis.

26.1.7 Ex quogrif1470 fol. 3v autem iordanis alueum ingressus est christus: non amplius reptilia animarum uiuentium. sed animas racionales et spiritales aqua producit.

26.1.8 Et quod de sole dictum est. tanquam sponsus procedens de thalamo suo. hoc longe magiseras1530: maius de fidelibus in presentia dici potest. Multo nanque: quam ille: clariores diffundunt radios. At quod in matrice formatur tempore indiget. quod in aqua minime. sed momento omnia perficiuntur.

26.1.9 Si quidem ubi caduca uita est: eteras1530 om. a corporea corruptione principium accipitur: omnia mora temporis generantur. Ea nanque natura corporis est ut tempore perfectionem suam accipiat. Sed non ita in spiritalibus. Quid tandem? Quoniam perfecta ab ipso principio opera sua facit spiritus.

26.1.10 Sed cum Nicodemus his uerbis perturbaretur. Vide quomodo christus ei tanti misterii arcana aperit. Quod natum est ex carne caro est: et quod natum est ex spiritu: spiritus est.

26.1.11 Ab omnibus eum que sensu percipiuntur abducit: neque sinit corporeis oculis misteria perscrutari. Non disputamus de carne inquit Nicodeme. sed de spiritu. Et euestigio hoc uerbo ad superna eum erigit:

26.1.12 ne quid sensu subiectum perquirat: cum his oculis spiritum nemo possit intueri. Noli arbitrari quod carnem spiritus pariat. Quomodo ergo dixerit quispiam christi caro parta est? Non a spiritu tantum: sed et a carne. Quod Paulus significat. Factum ex muliere: factum sub lege.

26.1.13 Spiritus illam formauit. non tamen ex nihilo. Quid enim opus fuisset matrice? sed ex carne uirginali. Quonam autem pacto factum sit: explicare non possumeras1530 fol. 3. sed factum est ne quis a natura nostra partum illum alienum putaret.

26.1.14 Nam cum etiam sic nonnulli huic generationi non credant. nisi uirginalis carnis particeps fuisset: in quam impiam prolapsi essent opinionem? Quod natum est ex spiritu: spiritus est.

26.1.15 Animaduertis spiritus dignitatem? Dei nanque efficiens opus apparet. Superius enim inquit. ex deo natos. nunc ex spiritu. Quod natum est ex spiritu: spiritus est.

26.1.16 Natiuitatem autem hoc in loco: non secundum substantiam. sed honorem et gratiam intelligit. Quod si filius hoc pacto natus est. quid in eo quam in ceteris hominibus: qui ita nati sunt: excellentius inuenietur? Quomodo est unigenitus?

26.1.17 etenim ego ex deo natus sum. sed non ex eius substantia. quod si neque ipse. quid differt a nobis? fortasse autem hoc pacto spiritu minor inuenietur. Nam huiusmodi generatio ex spiritus gratia facta est.

26.1.18 Nunquid igitur ut sit filiusgrif1470 fol. 3r: spiritus indiget auxilio? Hec iudaica fuit doctrina. Cum ergo dixisset christus. Qui natus est ex spiritu: spiritus est. et his uerbis etiam perturbaretur Nicodemus: rursum ad sensibile exemplum descendit.

26.1.19 Ne mireris inquit. quia dixi tibi: oportet uos nasci denuo. Spiritus ubi uult spirat. Hoc uerbum mireris: eius animi perturbationem significat: perturbabatur enim quod non intelligebat. Qui natus est ex spiritu spiritus est: qua particula ab omni eum corpore christus abduxerat.

26.1.20 Quamobrem ad id quod magis de corpore communicat: non tamen corporee crassitudini omnino subiectum est: descendit. puraeras1530: puta incorporea omittit: que ille capere non poterat. Inuenit igitur medium quoddam inter corpus et incorporeum. hoc est uenti impetum.

26.1.21 hinc eum excitat cum inquit. Vocem eius audis sed nescis unde ueniat aut quo uadat. Quod autem dicit. ubi uult spirat: non loquitur: ac si uoluntate aliqua feratur uentus: sed liberum eius a natura impetum significat.

26.1.22 Mos enim est scripture ita etiam de inanimis loqui: quemadmodum cum inquit. Vanitati creatura subiecta est nolens. Significat igitur non posse contineri: et quacumqueeras1530: quocumque uult diffundi. neque posse prohiberi: quin huc illuc feratur.

26.2.1 Et uocem eius audis. hoc est sonitum. sed nescis unde ueniat aut quo uadat. ita usu uenit: iiseras1530: his qui spiritu generantur. Hec conclusio est.

26.2.2 Nam si huius inquit spiritus quem auditus sensu accipis: et tactu impetum intelligis ne uiam quidem nosti: quonam pacto diuini spiritus operationem perscrutaberis?

26.2.3 Pretereaeras1530: Praetera ubi uult spirat: ad paracliti potentiam ostendendam dixit. Nam si uentum nemo cohibet: quin quo uult feratur. quantomagis spiritus operationem nulle nature leges: nulli corporee generationis fines: nulla alia huiusmodi uis poterunt cohibere?

26.2.4 Quod autem de uento loquatur inde perspicuum est: cum inquit Et uocem eius audis. non enim infideli et spiritus operationem nescienti: de spiritu dixisset. Et uocem eius audis. Sensus igitur est quod quemadmodum uentus non uidetur. sentitur tamen: ita spiritalis generatio corporeis oculis non comprehenditur.

26.2.5 Verum uentus corpus est. quamuis tenuissimum. Nam quod sensui subiectumeras1530: obiectum est corpus est. Quod si non doles cum corpus non uideas et esse eum credis quid hoc spiritali sermone perturbaris: et tam curiose rationes exigis: cum idem in corpore non facias?

26.2.6 Quid adhec Nicodemus? Adhuc in iudaica uilitate persistitgrif1470 fol. 3v: cum tam manifestum exemplum acceperit: petitque. Quomodo possunt hec fieri? Idcirco uehementius eum tangit christus. Tu es magister in Israel et hec ignoras?

26.2.7 Non malicie hominem. sed stulticie potius: et simplicitatis: accusat. Quod siquis percontaretur quid hec generatio cum iudaica communicet: rursum quid non communicet rogabo?

26.2.8 etenim primi hominis: et ex latere eius mulieris formatio: et sterileseras1530: sterilium et omnium que per aquas: perfecta sunt: consumatio. Elizei preterea miraculum: qui ex fonte ferrum reuocauit. Transitus iudeorum per rubrum mare:

26.2.9 piscine ab angelo commotio. Naaman syri a lepra in iordane mundatio. Hec omnia generationem et purgationem futuram: tanquam in figura premonstrarunt.

26.2.10 Ad hec prophetarum dicta hanc generationem adnunctiant. Adnunctiabitur domino generatio uentura: et adnunctiabunt celi iusticiam eius populo qui nascetur quem fecit dominus. Et renouabitur ut aquile iuuentus tua. Et surge illuminare iherusalem. Ecce rex tuus uenit. Et beati quorum remisse sunt iniquitates.

26.2.11 Isaac etiam figura huius fuit generationis. Dic queso Nicodeme quomodo natus est Isaac. Nunquid secundum nature legem? Minime. Verum inter hanc et illam generationem: medius quidem modus fuit. illam: quoniam ex coitu: hanc quoniam non exeras1530 p. 835 sanguinibus facta est.

26.2.12 Neque predicta: hanceras1530: haec tantum: sed uirginis etiam generationem predixerunt.

26.2.13 Nam cum nemo facile crediturus esset uirginem parere. steriliseras1530: steriles primum: inde etiam anus pepererunt quamuis longe mirabilius sit ex uiri latere genitam: quam sterilem parere.

26.2.14 Sed cum illud antiquissimum: et iam obliteratum fuisset: nouus pariendi modus secutus est: et sterilium partus: uirginalis partus fidem: precessit.

26.2.15 Hec omnia Ihesus Nicodemo in memoriam reducens. Tu es inquit magister in israel: et hec ignoras? Amen amen dico tibi quod scimus loquimur: et quod uidimus testamur: et testimonium nostrum nemo accipit.

26.2.16 Hec autem dicit ut pro illius imbecillitate ad inferiora descendens: orationem suam magis credibilem faciat.

26.3.1 Ideo inquit. Quod scimus loquimur: et quod uidemuseras1530: uidimus testamur. Siquidem cum apud nos sensus uisus certissimus sit: cum persuadere quid uolumus: ita loqui solemus. non audisse nos. sed uidisse.

26.3.2 Idcirco christus more hominum loquens: sibi fidem conciliat. Quod autem neque sensibilem uisum neque quidquam aliud intelligat: inde perspicuum estgrif1470 fol. 3r.

26.3.3 cum dixisset quod natum est ex carne: caro est: et quod natum est ex spiritu: spiritus est: addidit. quod scimus loquimur: et quod uidimus testamur. Hoc autem nondum natum erat. Quomodo igitur inquit quod uidimus?

26.3.4 Nonne constat quod de certa generatione et que aliter se haberieras1530: habere non possit? Et testimonium nostrum nemo accipit. Quod autem inquit. scimus: uel de patre et se: uel de se tantum dicit. Illam uero particulam. nemo accipit: non indignantis est. sed uerum enerrantis.

26.3.5 Non enim eos stulticie coarguit: quod tam manifesta non acciperent. sed re et uerbis summam pre se fert mansuetudinem: quam nuda et lenieras1530: leui ueritatis adnuntiatione nos etiam edocet:

26.3.6 ne quempiam si non persuademus: que uolumus: maledictis prosequamur: neue excandescamus.

26.3.7 Neque enim proptereaeras1530: sic mouemus auditorem sed magis ad incredulitatem prouocamus. Abstinendum igitur ab ira est: annitendumque ut orationem nostram probabilem faciamus: nulla non modo ira: sed ne uoce quidem altiore: que ire indicium est.

26.3.8 Impediamus igitur equum ut deiiciamus uectorem. Incidamus pennas: ire ne augescat. Velox enim affectus est et grauis: quo facile decipimur. Propterea undique ei aditus obstruendus.

26.3.9 Absurdum nanque est: ut fere mansuefieri possint. nostram autem animam efferatam condemnamuseras1530: condemnemus. Ira uehemens ignis est. omnia consumit. quippe que corpus corrumpit: animam coinquinat: tristiciam affert: turpis uisu.

26.3.10 Quod si iratus seipsum intueri posset: nulla alterius indigeret admonitione. Nihil enim irato turpius. Ebrietas quedam ira uel potius ebrietate grauior: et demone miserabilior.

26.3.11 Verum si clamori modum imponere curabimus: optimam sapientie uiam inueniemus. Propterea Paulus non iram tantum: sed et clamorem tollit.

26.3.12 Pareamus igitur totius sapientie magistro: et quando seruis nostris succensemus: eorum delicta cognoscamus: et una eorum nos mansuetudinis pudeat.

26.3.13 Cum enim contumelias tuas silentio tollerat: cum tuis non perturbatur maledictis hinc exemplum capias. Est enim homo licet seruus: et anima immortali. et iisdem quibus tu apud communem dominum donis atque beneficiis preditus.

26.3.14 Quod si in maioribus et spiritalibus rebus par nobis est: et humane cuiusdam et uilis prerogatiue gratia: tam mansuete nos tollerat. qua nam uenia: qua excusatione digni sumus qui diuino metu non possumus uel potiusgrif1470 fol. 3v nolumus ut ille nostro philosophari?

26.3.15 Hec animo agitemus dilectissimi peccata nostra: et humane nature communitatem reputemus: ad omnes mansuete loquamur: ut cordis humilitate animis nostris: et presentem et futuram requiem inueniamus: quam utinam omnes consequamur. Gratia et benignitate domini nostri Ihesu Christi: per quem et cum quo patri gloriaque spiritui sancto in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY