Omelia X (ix)

10.1.1 Ingrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 785 propria uenit et sui eum non receperunt. Clementissimus et benignissimus deus dilectissimi: omnia et facit et molitur: ut nos ad sectandas uirtutes illuminet: et unumquemque bonum esse uult: neminem tamen cogit. Suadet autem ut recte faciamus quicumque ipsi assentiuntur et allicit et trahit.

10.1.2 Propterea cum uenireteras1530 p. 786 in mundum alii eum receperunt: alii neglexerunt. Nullum enim seruorum deus uult inuitum: nullum coactum. sed eos tantum qui sponte sua ipsum optant: ipsum amplectuntur: et gratiam se ei seruitutis habere intelliguntgrif1470 fol. 3v.

10.1.3 Homines enim utpote quibus necessario seruorum opera et seruicio opus est: improbos et dicto non audientes seruos: possessionis iure cohercent.

10.1.4 Deus autem cum sibiipsi sufficiat et nullius indigeat: nostre dumtaxat salutis gratia: omnia operatur: nosque ipsos nostri arbitrii et iuris esse libere permittit. Idcirco cogit neminem: ad nostram tantummodo spectat utilitatem.

10.1.5 Quod si nolentes ad seruiendum traheret: non secus eis deberet: ac si nullum prestitissent seruicium. Qua nam igitur causa dicet quispiam: qui ipsi parere nolunt supplitio afficit? Quid minatur gehennam iiseras1530: his qui precepta transgrediuntur?

10.1.6 Quoniam maiorem immodumeras1530: in modum eorum qui hortatu et suasionibus suis non adducuntur curam habet: et cum bonus benignusque sit: nec resilientes missos facit: neque fugientes negligit?

10.1.7 Quamobrem cum priorem hoc est beneficii uiam contempnamus: nullisque aut suasionibus aut premiis audireeras1530: obaudire uelimus. alteram pene scilicet et supplicii aggreditur amarissimam quidem: maxime tamen necessariam: priore enim contempta: necessario secunda agendum est.

10.1.8 Nam et legumlatores multis et grauibus contra errantes supplitiis: animaduertunt. non tamen eos propterea aspernamur. sed longe magis sanctionum illarum gratia ueneramur: qui nulla nostra re indigentes:

10.1.9 uel potius nescii qui futuri sint: qui ex ipsorum legibus fructum sint percepturi. tamen uite nostre curam habuerunt: eosque qui honeste et probe uiuunt laudibus: qui male et perperam supplitio prosequuntur: et a sceleribus arcent: ac si humanam offendant societatem.

10.1.10 Quod si hos et diligimus et admiramur nonne longe magis deus ob immensam nostri curam amore nobis complectendus est? Etenim maxima et illorum et huius erga nos prouidentie differentia est. Ineffabiles profecto et que omnem excedunt cogitationem diuine bonitatis diuicie sunt.

10.1.11 Considera queso. In propria uenit. non sue neccessitatis gratia. Sufficiens enim est ut dixi per se diuinitas. sed ad suorum utilitatem. neque tamen sui eum receperunt. neque eum tantum expulerunt. uerum etiam extra uineam eiectum occiderunt.

10.1.12 Non tamen dei benignitas eos a penitentia exclusit. sed tam benignum tam facilem se eis exhibuit: ut modo uelint post tantam iniquitatem omnia abluere et delere peccata per fidem: possint: et tanquam nihil unquam sceleris commisissent amicis adnumerari.

10.1.13 Quod autem non falso neque inanis spei gratia hecgrif1470 fol. 3r loquamur: ex apostolo Paulo planissime constat. qui cum christum post eius mortem persecutus esset: et eius testem Stephanum multitudinis manibus tradidisset.

10.1.14 cum primum penituit et errata sua cognouit: atque reprehendit: necnon ei quem tantopere prosecutuseras1530: persecutus erat se subiecit et paruit: inter primarios et familiarissimos: in predicatorem et magistrum uniuersi orbis assumptus est. cum pauloante blasphemus fuerit: persecutor contumeliosus: ut ipse de dei salute benignitateque exultans nullo rubore testatur.

10.1.15 sed litteris tanquam monumento cuidam que superiori tempore temere commiserat: mandauit. melius ratus pristinam uitam suam ab omnibus accusari: diuini muneris magnitudinem ostendendo: quam si ineffabilem dei benignitatem ueritus: errorem suum palam gentibus facere tacuisset.

10.1.16 Propterea aliquotiens persecutiones: insidias: bella: que in ecclesiameras1530: ecclesia molitus est meminit: et nunc quidem. Non sum dignus uocari apostolus inquit: eo quod persecutus sum ecclesiam dei. Nunc quod uenit Ihesus ut saluos faceret peccatores. quorum primus ego sum.

10.1.17 Et iterum. Audistis meam conuersionemeras1530: conuersationem aliquando in iudaismo: quod maxime persecutus sum ecclesiam dei: et expugnabam illam.

10.2.1 Tanquam enim uicem christo redderet patientie quam ipse in se habuerat: ita prompte et ingenue quantopere a principio christum oppugnauerit: et quo pacto hostis et inimicus sit salutem consecutus profitetur. ex quo bonam etiam spem desperantibus prebet.

10.2.2 Nam propterea inquit se misericordiam a christo consecutum: ut et patientia et immense bonitatis eius diuitie in ipso primum ostenderentur: ad informandum eos qui credituri erant in illum in uitam eternam.

10.2.3 Grauiora enim commissa erant quam que uenia digna essent: que quidem euangelista ostendens inquit. In propria uenit: et sui eum non receperunt. Vnde uenit qui omnia implet: qui ubique presens est?

10.2.4 Quem locum aduentu suo uacuum reddidit: qui omniaeras1530 p. 787 manu comprehendit: omnia sustinet? Locum quidem nullumeras1530: illum. Quomodo descensu suo ad nos id fecit.

10.2.5 Quoniam et si in mundo erat: adesse tamen non uidebatur: cum adhuc non cognosceretur. Post autem seipsum ostendit: cum nostram carnem induere dignatus est: et hanc eius apparitionem et descensum aduentum appellat.

10.2.6 Admiratione profecto dignum: ut discipulus in magistri sui contumeliis commemorandis nongrif1470 fol. 3v erubescat. sed aperte omnia litteris mandet. Etenim non parumeras1530: paruum ueritatis argumentum.

10.2.7 Nam quem pudet: gratia accipientium non facientium contumeliam: pudere oporteret. At hic post tantam iniuriam magis etiam claruit: cum adeo hominibus contumeliosis consuleriteras1530: consuluerit.

10.2.8 Illi autem iniqui et scelesti omni iudicio apparuerunt: cum tam beneficum: tam liberalem tanquam inimicum atque hostem expellerent. Neque in hoc tantum sibiipsis obfuerunt. sed quod non assecuti sunt: que essent si eum recepissent.

10.2.9 Quotquot autem receperunt eum dedit eis potestatem filios dei fieri. Quid? non dicis nobis Iohannes eorum etiam supplicium: qui eum non receperunt. sed tantum quod sui erant: et in propria ueniens a suis minime receptus est? quod autem ex hoc eis supplicium maneat silentio preteriisti.

10.2.10 Ita enim maiorem in modum eos perterrere et duriciem illam ingratitudinis mollire poteras. Quanam igitur gratia id subticuisti? Et quod nam maius supplicium esse posset: quam si in eorum ponatur arbitrio filios dei fieri: et nolint. sed sponte sua: tanta se nobilitate: tanto honore indignos efficiant?

10.2.11 Verum enimuero non in hac dumtaxat uita cruciabantureras1530: cruciabuntur: cum nihil acceperint. sed in ignem damnabuntur perpetuum: ut in sequentibus patebit. Hoc autem in loco: eum recipientium: immensa bona breui enarrat. Quotquot autem receperunt eum inquit: dedit eis potestatem filios dei fieri.

10.2.12 Siue serui sint siue liberi: siue greci: siue barbari: siue scythe: siue sapientes: siue insipientes: siue uiri: siue mulieres: siue pueri: siue senes: siue nobiles: siue ignobiles: siue diuites: siue pauperes: siue principes: siue priuati: omnes inquit eodem dignati sunt honore.

10.2.13 Fides enim et spiritus sancti gratia: mortalium omnium diuersitatem comprehendens: in unam redigit formam: et uno regio caractere imprimit. Quid hac humanitate par?

10.2.14 Rex eodem quo nos luto formatus est. Serui eandem cum rege naturam communicant: et nonnunquam melioribus prediti sunt moribus. Non dignatur Rex in exercitum suum asscribere: qui seruili sunt conditione.

10.2.15 Vnigenitus autem dei filius neque publicanos: neque magos: neque seruos: et his etiam despicatiores et pauperiores homines: nonnullos etiam manco distorto et sordido corpore in filios accipere non dedignatur. Tanta fideigrif1470 fol. 3r uis: tanta gratie exuberantia:

10.2.16 et quemadmodum ignis si metallorum terram attigerit: eam quamprimum aurum reddit: sic et longe magis pro luteis aureos eos baptisma facit quos abluerit: cum spiritus sanctus: tanquam ignis illa ipsa hora animos nostros ingrediatur: et terrena absumpta similitudine: celestem illam nouam et claram tanquam ex fornace fulgentem referat.

10.2.17 Et cur non dixit fecit eos filios dei fieri. Vt ostenderet multa nobis opus esse diligentia: ut adoptioniseras1530: adoptioni nobis per baptisma impressam imaginem puram seruemus atque intactam. Preterea quod nemo hanc nobis potest auferre potestatem: nisi primum nobisipsis abstulerimus.

10.2.18 si enim qui ab hominibus autoritatem aliquam accipiunt: tantum fere possunt quantum qui dederint. longe magis nos qui hunc a deo honorem assecuti sumus: si nihil hac indignum fecerimus potestate: omnium erimus potentissimi. cum qui hoc nos honore dignatur inter omnes maximus sit: et prestantissimus.

10.2.19 Accedit ad hoc quod per eam particulam: gratiam non temere neque sine labore nostro in nos infundi significatur. sed cum ipsi uolumus: cumeras1530: tum eam inquirimus. In nostra enim potestate est filios dei fieri. Quippe nisi primum ad eam accipiendam promptum animum exhibeamus: neque diuinum ad nos munus accedit: neque quicquam in nobis operatur.

10.3.1 Vbique igitur non uiolentum: non coactum: sed uoluntarium penitus et liberum nobis ostendit arbitrium. quod in hoc loco significauit. In ipsis enim archanis et supernis bonis: dei quidem est dare gratiam hominis autem fidem adhibereeras1530: exhibere.

10.3.2 Preterea non parua opus est diligentia. Siquidem ad anime puritatem seruandam: non satis est baptizari dumtaxat et credere. sed si perpetuo ea frui mundicia et pulcritudine uolumus: dignam se uitam exhibere oportet. Talem se nobis deumeras1530: deus exhibuit.

10.3.3 Quod enim per misticam generationem omni priori crimine abluamur pereras1530 p. 788 baptisma: nobis largitus est. Quod autem in puritate mentis imposterumeras1530: in posterum perstemus: neque ullis amplius sordibus uitam coinquinemus: nostre uirtutis est et diligentie.

10.3.4 Idcirco et generationis modum meminit: et carnalium partiumeras1530: patrum comparatione hanc significat excellentiam cum inquit. Qui non ex sanguinibus: neque ex uoluntate carnis: neque ex uoluntate uiri: sed ex deo nati sunt.

10.3.5 Hoc autemgrif1470 fol. 3v fecit ut uilitateeras1530: utilitate et humilitate prioris partus ex sanguinibus: et carnis uoluntate: et magnitudine prestantiaque alterius per gratiam cognita: magnum quiddam inde de eoeras1530: deo et genitoris nostri beneficio sentiamus: neque paruam deinceps curam adhibeamus.

10.3.6 uerum maiorem in modum nobis formidandum est: ne pulchra hac stola: segnitie postmodum et sceleribus nostris sordidata: e cubiculo thalamoque eiciamur: ut quinque ille uirgines fatue: et is qui nuptialem uestem non habebat

10.3.7 siquidem ille ex conuiuis erat. exclusus tamen est. et quoniam inuitatus et tanto acceptus honore: dominum qui se inuitauerat contumelia affecit. Audi quam miseram quam luctuosam penam dederit.

10.3.8 Cum enim ad tam splendidam et tam lautam mensam ueniret: non modo conuiuio prohibitus est: uerum et manibus ligatis et pedibus in tenebras mittitur exteriores: ubi et perpetuus fletus est et stridor dentium.

10.3.9 Nolimus igitur nolimus inquam dilectissimi fidem nobis ad salutem satis esse existimare. Nam nisi uitam puram exhibuerimus: et hac celesti uocatione digna nos induerimus uestimenta: quibus ad nuptias admittamur: nihil nos eripiet quin eodem quo miser ille afficiamur supplitio.

10.3.10 Etenim indignum est cum deus et rex uiles et abiectos et nullo honore dignos homines conuocare et a triuio ad mensam suam accersere non erubescat. nos tantam preferamus temeritatem: ut ne tanto quidem honore allecti: meliores efficiamur. sed post uocationem in eadem perseueremus malitia: adeoque in incredibilem uocantis insaniamus humanitatem.

10.3.11 Non enim idcirco nos ad spiritalem hanc et uerendam misteriorum uocauit societatem: ut ueteri coinquinati malitia ingrediamur: sed ut omni abiecta turpitudine: non indignas regiis conuiuiis uestes induamureras1530: induamus.

10.3.12 Quod si uocantis gratia nolumus: nostri saltem nos uocatione illa dignos exhibeamus. Siquidem non ille nos: a tam admirabili conuiuarum cetu. sed nosipsos eicimuseras1530: eiiciemus.

10.3.13 Ille quod suum fuit summa parauit diligentia. nuptias fecit: mensam sterni iussit: seruos uocatum nos misit: uenientes benigne et maximo honore accipere dignatus est. nos autem ipsum: conuiuas: nuptias: sordidarum uestium contumelia. hoc est sceleribus nostris afficientes non iniuria eicimur.

10.3.14 Hoc enim pacto et nuptias: et conuiuas honorat: cum temerarios et impudentes expellit. aliter reliquos inuitatos offenderet. Sed absit ut quispiam talem experiaturgrif1470 fol. 3r uocationem.

10.3.15 Idcirco priusquam hec fierent mandata sunt litteris: ut earum minis perterriti: nostros compesceremus affectus: neque hanc ignominiam atque supplicium re ipsa.

10.3.16 sed uerbotenus experiri sineremus. Candida igitur et pura stola induti: in uocationem illam proficiscamur. quam utinam omnes consequamur. Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi cum quo patri simul et spiritui sancto gloria in seculaeras1530: secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY