Omelia XXX (xxix)

30.1.1 Quigrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 844 desursum uenit super omnes est. qui est de terra: de terra est: et de terra loquitur. Graue quiddam est glorie amor: graue inquam et multarum ipsa spinarum plena gloria: et que difficilieras1530: difficile tolli potest fera: et multorum capitum bestia: et in eos quibus fouetur quibus suscipitur armata.

30.1.2 Quemadmodum enim uermis ligna ex quibus nascitur: et rubigo ferrum: consumit. ita inanis gloria altricem sui animam: perdit. Quare multa opus est diligentia ut hunc tollamus affectum.

30.1.3 Considera quid hoc in loco discipulis suis hoc morbo affectis: dicat Iohannes. et uix eos placat. Ad superiora etiam hoc addit. Qui desursum uenit super omnes est. Qui est de terra: deeras1530 om. terra est: et de terra loquitur.

30.1.4 cum meum inquit ubique extollatis testimonium: et dignissimum fide esse dicatis: illud uos scire necessarium est. Non licere ut is qui e celo uenit a terreno homine fidem accipiat. Quid autem illa particula. super omnes est significat: et quid nobiseras1530: uobis per eam ostenditur?

30.1.5 Quod nullius indiget. sed ipse sibi satis est et omnium maximus. Se ex terra: et de terra loquentem: dicit. non ex sua sed ex christi sententia. Si terrena inquit dixi uobis et non creditis. baptisma terrena appellauit.

30.1.6 non quod terrenum sit: nisi ineffabilis generationis ipsius comparatione. ita nunc de terra loqui: se dicit. sua diuine doctrine comparata.

30.1.7 Nihil enim aliud de terra loqui significat. quam paruas et humiles facultates suas: et quales credibile est terrenam accipere naturam: si cum dei magnitudine conferantur. Siquidem apud deum omnes sapientie thesauri reconduntur.

30.1.8 Quod autem de humanis rationibus non loquatur: inde constat. Qui de terra est inquit: de terra loquitur: atqui non totus erat ex terra. sed proprioraeras1530: pro parte. nam et animam habebat et spiritus particeps erat que minime de terra sunt.

30.1.9 Quomodo igitur de terra esse dicit? Animaduertis ne nihil aliud quam paruum se et nullius fere momenti: ut puta humi reptantem: et in terra natum christum autem celitus nobis demissum: significari?

30.1.10 His omnibus eorum affectum extinguens. iam audentius de christo loquitur. antea enim superuacaneum erat: uerba (nullum in auditorum mentibus locumgrif1470 fol. 3r habitura) effundere.

30.1.11 Cum autem spinas inciderit: merito iacit semina: inquiens. Qui desursum uenit super omnes est. et quod audiuit loquitur: et quod uidit testatur: et testimonium eius nemo accipit.

30.1.12 Cum magnum quiddam et sublime de christo locutus esset: rursus in humiliorem de eo sermonem descendit. Ille nanque particule. Quod audiuit: et uidit: magis secundum hominem dicte sunt. Non enim uisu neque auditu norat: que norat.

30.1.13 sed suapte natureeras1530: natura perfectus ex patris sinu procedens: neque preceptore indigens. Sicut inquit cognoscit me pater: et ego cognosco patrem. Quid autem significat. Quod audiuit loquitur. Et quod uidit testatur?

30.1.14 Quoniam per hos sensus omnia certe cognoscimus: et digni uidemur quibus credatur: cum uidimus aut audiuimus: utpote: qui neque fingimus neque mendatia dicimus.

30.1.15 Idcirco ut rem confirmet inquit Iohannes. Que audiuit: et uidit. Hoc est uerissima: ita et nos sepenumero sciscitamur. Vidisti ne: an audisti?

30.1.16 Quod si fatebitur. certum arbitramur testimonium. Ipse autem cum dicit. Sicut audio iudico: et que audiui a patre meo loquor: et que uidimus loquimur: et id genus alia. non eaeras1530 p. 845 gratia dicit ut aliunde eum accepisse intelligamus.

30.1.17 Id enim arbitrari ultime amentie est. sed ut omnem impudentibus iudeis auferat suspicionem. Cum enim non dum debita de se opinio haberetur: frequenter ad patrem confugit: inde uerbis suis fidem faciens.

30.2.1 Et quid admiraris si ad patrem: cum et ad prophetas et scripturas sepe descendat: et eorum adducat testimonium ille sunt inquiens que testimonium perhibent de me?

30.2.2 Nunquid prophetis minorem ipsum dicemus cum eorum accipiat testimonium? Absit: nam propter auditorum imbecillitatem ita loquitur. Et a patre audire se dicit que loquitur. non quod magistro indigeret. sed ut illi crederent non esse mendacium.

30.2.3 Verba autem Iohannis hoc significant. Mihi opus est audire ab illo. desursum enim uenit qui hec nunciat que ipse solus manifeste nouit. Ea nanque uerba. uidit: et audiuit: hanc significant certitudinem. et testimonium eius nemo accipit.

30.2.4 Atqui et discipuli et multi alii acceperunt. quomodo igitur inquit nemo accipit? Hoc est: pauci: et hoc nunc. Nam si neminem dixisset. qua rationegrif1470 fol. 3v addidisset: qui accepit eius testimonium: signauit. quia deus uerax est?

30.2.5 Hoc et in loco discipulos suos tangit: ac si non multum ei credituri essent. quod enim neque deinceps ei crediderint ex sequentibus constat.

30.2.6 Propterea cum esset in carcere ad Ihesum eos misit: ut ei magis conciliarentur. illi autem uix tunc crediderunt. Quod christus significans dicebat. Beatus qui non fuerit scandalizatus in me.

30.2.7 Et propterea nunc dicebat Iohannes. Et testimonium eius nemo accipit. discipulos suos erudiens. et tantum non dicens. quod pauci essent ei credituri. Et idcirco uerbis eius non creditis.

30.2.8 que enim uidit loquitur: simul et iudaicam tangit insaniam. atque dementiam. Quod et euangelista in principio his uerbis coarguit. In propria uenit et sui eum non receperunt.

30.2.9 Hoc non uenientis. sed non recipientium peccatum est. Qui accipit eius testimonium: signauiteras1530: is obsignauit. quia deus uerax est. Hic et eos perterret: cum ostendat qui christo non credit: eum non modo non ipsi. sed ne patri quidem credere. Quem enim misit deus inquit uerba dei loquitur.

30.2.10 Loquitur enim que ab illo accepit. et credens illi credit: et incredulus non credit. Signauit autem: hoc est: ostendit. Inde his uerbis timorem auget. Deus uerax est. Neque enim aliter quispiam ea non crederet: nisi mittentem deum mendatii insimularet.

30.2.11 Et cum nileras1530: nihil aliud quam de patre loquatur christus. qui eum non audit: non audit mittentem patrem. Vides ne quantam formidinem eis incutiat?

30.2.12 Primum christum infideles audire contemnebant: ideo periculi magnitudinem eis proposuit: ut discerent: quod qui christum non audiunt neque deum audiunt.

30.2.13 Hac deinde ratione imbecillitatis eorum magnitudinem exponit. Non inquit ad mensuram dat deus spiritum. Et ut dixi: rursus ad humiliorem descendit semonem: eumque et uarium et intellectu facilem auditoribus reddit. Neque enim aliter incutere et augere metum poterat.

30.2.14 Nam si de eo magnum et eximium dixisset: non utique credidissent. sed contempsissent potius. Idcirco ad patrem omnia refert: Rursum tanquam de homine christo disputans. Quid autem inquit: non ad mensuram dat deus spiritum?

30.2.15 Nos omnes inquit ad mensuram spiritus operationem accipimus. nam spiritum hoc in loco operationem dicitgrif1470 fol. 3r. Hec enim est que diuiditur: ille sine mensura: et integram habet operationem.

30.2.16 Quod si operationem eius metiri nemo potest: longe minus substantiam. uidesne spiritum infinitum? Sed quis nam omnem spiritus accipit operationem? Qui dei opera nouit: qui dicit. Quod audiuimus loquimur. et quod uidimus testamur. Quid igitur iure dubitandum est?

30.2.17 Nihil enim nisi que dei sunt: dicit. nihil nisi que spiritus. Et primum quidem de uerbo dei nihil loquitur. sed a patre et spiritu doctrine sue fidem comparat.

30.2.18 Quod enim deus esset norant: quod spiritus etiam intelligebant: quamuis non debitam de eo haberent opinionem. ignorabant autem filium.

30.2.19 Propterea ad patrem et spiritum semper confugit: et inde uerba sua confirmat hac namque abdita causa: si quis per seipsum hoc consideraret: ualde christi minueret dignitatem.

30.2.20 Non enim propterea crediderunt: quoniam spiritus operationem haberet: neque eius indiget auxilio. sed sibi ipsi sufficiens est. Verum imbecilliorum suspicione cognita his utitur uerbis.

30.2.21 Hec autem dico ne simpliciter scripturas pretereamus. sed dicentis considerationem et auditorum imbecillitatem: et alias in scripturis causas perscrutemur.

30.2.22 Non enim omnia ut uellenteras1530: uolunt preceptores. sed multa secundum auditorum imbecillitatemeras1530 p. 846 loquuntur. Quamobrem Paulus. Non potui inquit uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus: tamquam paruulis in christo lac uobis potum dedi. non escam.

30.2.23 Volebam inquit tanquam spiritualibus loqui sed non potui. non quod ipse loqui non posset. sed quod auditores intelligere non poterant.

30.2.24 Ita et Iohannes maiora discipulos docere uoluisset. sed illi non patiebantur. hac gratia in humilioribus uersatur.

30.3.1 Diligenter igitur inuestiganda sunt omnia. A scripturis enim spiritalia arma accipimus. Verum si ea nos induere et discipulos armare ignorabimus. ipsa quidem proprias habent uires. accipientibus autem nihil afferunt utilitatis.

30.3.2 Esto thorax et galea firmissima: et clipeus et hasta inde quis thorata pedibus: galeam pro capite oculis aptet. clipeo non pectus sed pedes protegat. Nunquid huic homini ea arma quid conferrent: et non potius ledent?

30.3.3 Plane hoc constat. non tamen armorum culpa. sed iis uti recte nescientis. Ita et in scripturisgrif1470 fol. 3v usu uenit. Si earum ordinem confundemus. ipse quidem uim suam retinent. nobis autem nileras1530: nihil conferunt.

30.3.4 hec ego et priuatim et publice uos frequenter erudiens. nihil amplius proficio sed secularibus rebus omne uos tempus affixos et implicitos uideo. Spiritalia uero ne in somniis quidem coniectamini.

30.3.5 Propterea negligimur: et pro ueritate certantes non multum ualemus. sed ridiculi gentilibus: iudeis: et hereticis: efficimur.

30.3.6 Quod si ut in his aliis quoque rebus negligentia uteremini: nec sic quidem uobis esset ignoscendum. Sed in secularibus negotiis unusquisque ense acutior est: et summa diligentia artes exercet: et rempublicam gerit.

30.3.7 in necessariis autem et spiritalibus quantauis desidia torpemus: superuacuis tanquam necessariis utentes: et necessaria arbitrantes utentes. An nescitis non superioris tantum etatis hominum gratia scripturas editas. sed nostri?

30.3.8 Nonne audis Paulum dicentem. Hec ad nostram doctrinam scriptaeras1530: scripta sunt ad quos fines seculorum deuenerunt: ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus.

30.3.9 Et licet me frustra loqui non ignorem non tamen cessabo. Ita enim apud deum excusabor quamuis nemo me audiat.

30.3.10 Qui attente audientibus loquitur is laboribus premium habet: auditorum persuasionem. Cuius autem uerba non audiuntur: neque tamen cessat plurimaeras1530: plurimi faciendus est: cum deo placere annitatur: et nemine attendente suum impleat officium.

30.3.11 Verum licet maius nobis ex contemptu nostro premium proueniat. id tamen minus desideramus: modo ad uestram aliquid salutem proficiamus: maximam mercedem prohibitatem uestram ducentes.

30.3.12 Hec dicimus non ut molestam et grauem uestram faciamus orationem. sed ut affectum in uos nostrum ostendamus: et quo ob desidiam uestram dolore afficiamur uos non lateat.

30.3.13 Qua desidia utinam omnes liberi magna spiritalium cura suscepta celestia bona consequamur. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi: cum quo patri gloria simul et spiritui sancto nunc et semper et in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY