Omelia XXVII (xxvi)

27.1.1 Sigrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 835 terrena dixi uobis et non creditis quomodo si dixero uobis celestia credetis? Et nemo ascendit in celum: nisi qui descendit de celo filius hominis qui est in celo.

27.1.2 Quod sepenumero dixi id in presentia et frequenter repetameras1530 p. 836: neque cessabo. Quod hoc est? Cum profundissimarum rerum doctrinam narraturus esset Ihesus: et locus hic exigeret: propter auditorum imbecillitatem plerumque abstinet: neque magnitudinem suam dignis prosequitur sermonibus. sed potius persuasibilibus.

27.1.3 Alta enim et magna etiam semel narrata: pro auditorum captu illam possunt ostendere dignitatem. humiliora autem humano intellectui proprioraeras1530: propiora: nisi frequenter repetantur: non facile humilem auditorem ad alta erigunt.

27.1.4 Propterea in humiliori crebrius: quam alto sermone uersatur. Sed ne hoc aliud afferat detrimentum: et humi discipulum detineat. non simpliciter posuit. sed causam affert: cur tam humiliter loquatur.

27.1.5 Cum enim de baptismate: et terrena secundum gratiam generatione: uerba fecisset: ut dictum est: uoluit et suam illam arcanam et ineffabilem adducere.

27.1.6 omisit tamen et causam affert: crassitudinem et imbecillitatem auditorum: quam his uerbis significauit. Si terrena dixi uobis et non creditis quomodo si dixero uobis celestia credetis?

27.1.7 Itaque eius sermonum humilitas: auditorum imbecillitati asscribenda est. Terrena autem hoc in loco: nonnulli de uento dictum arbitrantur: Hoc est: si exemplum a terrenis sumptum non creditis. quonam pacto altiora credetis?

27.1.8 Verum terrenum potius baptisma dicit: uel quod in terra perficitur: uel quod ad sue ipsius ineffabilis generationis comparationem ita appellat.

27.1.9 Nam et si celestis ipsa generatio sit. ad illam tamen ueram ex patris substantia comparata terrena est. Et non dixit non intelligitis. sed non creditis.

27.1.10 Siquidem qui intellectu difficillia non intelligit: merito ignorantie accusatur. qui uero que non ratione. sed fide intelliguntur: non accipit: non amplius stulticie. sed incredulitatisgrif1470 fol. 3r arguitur.

27.1.11 His igitur Nicodemo admonito: ne id rationibus perscrutetur uehementius eius incredulitatem accusat. Quod si generatio nostra fide credenda est. quonam digni sunt supplicio: qui unigeniti generationem rationibus inquirunt?

27.1.12 Sed fortasse dicet quispiam. qua gratia hec dicta sunt: si non erant homines credituri? Quoniam et si ipsi non crediderunt. futuri tamen homines credituri erant: et fructum accepturi.

27.1.13 Itaque Ihesus Nicodemum corripiens: non solum ea se sed alia plura et longe maiora cognoscere hac adiectione ostendit. Nemo ascendit in celum nisi qui de celo descendit filius hominis: qui est in celo.

27.1.14 Et que nam a predictis consequentia? Maxima quidem et ualde consentanea. Nam cum ille dixisset. Scimus quia a deo uenisti magister. eum nunc coarguit. ac si dicat. Ne arbitreris ita me magistrum esse: ut multi prophetarum qui a terra sunt.

27.1.15 Ex celo uenio quo nemo propheta ascendit. ego illic habito. Vides ut quod quam maximum uidetur id eius prestantia sit indignissimum? Non enim in celo tantum est: sed ubique omnia implet.

27.1.16 Verum adhuc pro auditoris captu loquitur: ut paulatim altius eum erigat. filium autem hominis hoc in loco non carnem (sed a minorieras1530: maiori substantia totum seipsum ut sic dicam) intelligit.

27.1.17 Hic nanque ei mos est: ut nunc a diuinitate: nunc ab humanitate totum nuncupet. Et sicut Moises exaltauit serpentem in deserto inquit: sic exaltari oportet filium hominis. Hoc quoque uidetur et superioribus alienum. Maxime autem consentit.

27.1.18 Nam cum incredibilem suam erga humanum genus per baptisma liberalitatem ostendisset: addit huius causam: neque illa minorem: hoc est per crucem.

27.1.19 Quemadmodum igitur Paulus ad corinthios: hec simul iungit beneficia: inquiens. Nunquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis?

27.1.20 Siquidem hec duo maxime ineffabilem christi in nos amorem pre se ferunt. et quod pro inimicis passus sit: et mortuus: et per baptismum integram peccatorum ueniam largitus.

27.2.1 Sed qua nam gratia non manifeste se crucifigendum aperuit: sed ad ueterem figuram auditores relegauit? Primum quidem ut ueterum ad noua cognationem intelligeret.

27.2.2 Deinde ut intelligas non inuitum ad passionem uenisse: et preterea nullum sibi ex eo damnum: sed multorum salutem: secuturam.

27.2.3 Ne igitur quispiam diceret. quomodo possunt in crucifixum credentes salui fieri: cum se a morte nongrif1470 fol. 3v liberauerit? ueterem in medium adducit historiam.

27.2.4 Nam si ad erei serpentis simulacrum aspicientes iudei morte liberabantur: quanto maiori qui in crucifixum credunt beneficio fruentur?

27.2.5 neque enim quod crucifixus est. idcirco eum imbecillitatis arguas: neque iudeos superiores dixeris. Sed mundum deus amauit. Ideoque animale eius templum crucifixum est:

27.2.6 ut omnis qui credit in ipsum non pereat. sed habeat uitam eternam. Vides crucis causam: et ex ea salutem? Vides ut figura ueritati consentiat?

27.2.7 Illuceras1530 p. 837 mortem fugerunt iudei. sed temporalem: huc sempiternam fideles. Illic ictus serpentum: suspensus serpens sanauit. hic incorporei serpentis plagas: Ihesus cruci affixus curauit:

27.2.8 illic corporeis oculis suspicienteseras1530: suscipientes corporis salutem: hic incorporeis omnium peccatorum remissionem consecuti sunt. Illic es suspensum erat in serpentis effigiem. hic dominicum corpus a spiritu formatum.

27.2.9 Serpens illic mordebat: et serpens sanabat. Hic mors perdidit: et mors saluum fecit. Ad hec qui interimebat serpens ueneno seuiebat: qui liberabat: nullo.

27.2.10 itaque perdidit mors peccatum: tanquam serpentis uenenum habuit. domini mors id omne ut ereus serpens uenenum: abstulit.

27.2.11 Peccatum enim inquit non fecit: neque inuentus est dolus in ore eius. hoc est quod significauit Paulus. Expolians principatus et potestates traduxit confidenter palam triumphans illos in semetipso.

27.2.12 Quemadmodum enim cum fortis adlethaeras1530: athleta hostem alte erectum prosternit: clariorem facit uictoriam: ita christus toto orbe spectante: hostiles conatus euertit: et qui in solitudine formidabant: eos ab omnibus feris in cruce suspensus tutatus est.

27.2.13 Sed non dixit suspendi: sed exaltari. ut neque auditoribus ignominiosum: neque a figura abhorrens uideretur.

27.2.14 Sic enim dilexit inquit deus mundum: ut filium suum unigenitum daret. ut omnis qui credit in eum non pereat sed habeat uitam eternam. Quod autem dicit huiusmodi est. Ne mireris quod exaltari debeam ut saluemini.

27.2.15 ita enim patri uidetur: qui adeo uos dilexit: ut pro seruis: et quidem ingratis: filium daret. Atqui neque pro amico: neque pro iusto sponte quispiam id fecit. Quod Paulus his uerbis ostendit. Vix enim pro iusto quis moritur.

27.2.16 Sed longiori iseras1530: his sermone usus est: quoniam fideles alloquebatur. christus breui quoniam Nicodemum. uerum significantius. Etenim singula uerba magnam uim habent.

27.2.17 Nam illud uerbum sic dilexit. Et illud. deus mundumgrif1470 fol. 3r immensam amoris significant uehementiam. Magna enim inter hec differentia est. et minime conferenda.

27.2.18 Qui enim immortalis est et nullo fine comprehenditur: qui potentissimus: ex terra et cinere factos: et innumeris peccatis obnoxios: et male de se meritos: et ingratos: dilexit.

27.2.19 Que preterea sequuntur magnam uim habent. Vt filium suum unigenitum inquit daret. Non seruum. non angelum. non archangelum. Nemo unquam pro filio tantam pre se tulit caritatem: quantam pro seruis et ingratis seruis deus.

27.2.20 Passionem itaque non aperte sed in umbra predicit. Ex ea autem emolimentum manifestius enarrat. Vt omnis qui credit in eum non pereat sed habeat uitam eternam.

27.2.21 Et cum ea particula: exaltari oportet: moriturum se significaret: ne Nicodemus humanius affectus perturbaretur et omnino interiturum putaret: uide quo pacto auferat dubitationem. Nam cum dei filium datum dicat: et uite et sempiterne uite autorem eum esse profiteretur.

27.2.22 Et profecto qui morte sua uitam aliis elargitur: perpetua in morte minime est futurus. Nam si credentes in crucifixum non pereunt: multominus ipse crucifixus.

27.2.23 Qui alios ab interitu: longe magis seipsum uendicat. Qui uitam aliis: eam sibi potius elargietur. Animaduertis semper fide opus esse?

27.2.24 Fontem uite crucifixum dixit: hoc non facile humane menti persuadetur: ut ex gentilibus apparet: qui adhuc eum irrident et contemnunt. Verum enim uero fides perquam facile humane mentis imbecillitatem superans ad credendum nos illuminat.

27.2.25 Vnde autem tantopere dilexit deus mundum? Sola caritate.

27.3.1 Eam ne dilectissimi contemnemus. Pudeat tam immense non respondere dilectioni. Ipse ne unigenito quidem filio nostri gratia pepercit. Nos pecuniis in nostrum parcimus detrimentum.

27.3.2 Ipse dilectissimum filium pro nobis obtulit. nos pro eo: immo pro nobis argentum offerre nolumus. Et qua nam hec uenia digna sunt?

27.3.3 Si hominum quempiam pericula et mortem nostri gratia subeuntem uidemus: eum omnibus preferimus. in primis amicum adnumeramus: et omnia nostra ei credimus: neque adhuc eius nos meritis respondere arbitramur.

27.3.4 Erga christum autem eum gratitudinis modum minime seruamus. Sed ipse animam pro nobis posuit: et preciosum sanguinem fudit: neque propterea nos sibi conciliare potuit.

27.3.5 qui neque pro nobis pecunias erogamus. Sed ipsum nudum et hospitem pro nobis mortuum contemnimus. et quisnam queso a futuro nos supplicio liberabitgrif1470 fol. 3v?

27.3.6 nam si non deus nos: sed nos metipsos damnamus: nonne contra nos sententiam ferimus? nonne geennam in nos prouocamus cum qui pro nobis animam posuit eum fame pereuntem contemnimus?

27.3.7 Et quid ego pecunias memoro. cum etiam si innumere anime nobis essenteras1530 p. 838: omnes pro eo ponere oporteret? Neque etiam sic pro acceptis beneficiis gratiam retulissemus.

27.3.8 Nam qui prior beneficuseras1530: beneficiis est: maximum pre se fert bonitatis indicium. qui beneficium accipit: quandocumque reddit: debitum reddit: non gratiam init.

27.3.9 et maxime cum qui primum exhibuit: inimicos beneficiis prosecutus sit. qui uero accepit: gratiam refert: rursumque accipit. Sed minime his mouemur ingratissimi. Seruos: mulos equos auro exornamus:

27.3.10 dominum nudum errantem: hostiatim mendicantem despicimus. et toruo nonnunquam oculo indignamur. Atqui propter nos ea libenter mala tollerat: esuriit ut deliciis perfruaris. Nudus errateras1530: erat: ut incorruptionis uestem induaris.

27.3.11 Nihil tamen exhibetis. sed uestimenta uestra partim a tineis corroduntur: partim arce oneri sunt: et superflue cure possessoribus. Ille et hec et alia uobis metuens nudum se exhibet.

27.3.12 sed uos non in arca uestes reconditis. sed induimini: ut ornati appareatis. cur nisi ut uulgus uos admiretur? Verum non tam his indutos uestibus: quam sua indigentibus erogantem: multitudo admiratur.

27.3.13 Si igitur in admiratione habereeras1530: haberi cupis: nudos uesti: itaeras1530: ita etiam innumeri te plausus prosequentur. Tunc et deus te et homines laudabunt. uestibus autem conspicuum nemo. inuidebunt potius omnes: cum corpus ornatum: animam neglectam intuebuntur.

27.3.14 Huiusmodi cultus corporis meretrices excolateras1530: excolant: quibus uestimenta quam anima cariora sunt. Ornamenta anime: uirtutis dumtaxat amici amplectantur. Hec ego frequenter repeto: repetamque nec cessabo: non tam pauperum quam uestrarum animarum gratia.

27.3.15 Illi enim et si nil a nobis. aliunde tamen aliquid adiumenti consequuntur. Et si nullum consequuntur. sed fame pereant: non multum capiunt detrimentum. Quid enim nocuit Lazaro paupertas? quid fames?

27.3.16 Vos autem nemo a geenna eripiet: nisi pauperum elemosine opitulentur. sed cum diuite perpetuis cruciatibus damnabimini.

27.3.17 Verum absit ut quisque tam diram audiat sententiam. sed in sinu Abrae omnes recipiamur. Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri et spiritui sancto gloria in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY