Omelia XII (xi)

12.1.1 Etgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 790 uidimus gloriam eius gloriam quasi unigeniti a patre: plenum gratiaeras1530: gratiae et ueritatis. Fortasse uehementius quam opus sit nuper uobis et graues uisi sumus et molesti: acriorique contra uos et desidiam uestram accusatione orationem nostram prosecuti sumus.

12.1.2 quod si ea tantum gratia fecissemus: ut dolore afficeremini. non immerito esset ab omnibus iniquo animo ferendum. Verum si cum omnium uestrum communem spectaremus utilitatem: uestram nobis conciliare gratiam contempsimus. si non uoluntati nostre ueniam saltem (si equi iudices eritis) amori dabitis.

12.1.3 Etenim non parua nos formido incessiteras1530: incussit: nequando orationi nostre negligentius uobis aures adhibentibus attentione et industria remissiore grauius in uos diuinam irritaretis indignationem. Quamobrem frequentereras1530 p. 791 uos excitare annitimur: et somnum excutere: ut ne minimum quidem contionis nostre uerbum inauditum pretereat.

12.1.4 Hoc enim pacto fidenter et hanc uitam agere: et in die illa ante christi tribunal impauidi adesse poterimus. Cum igitur superiori die satis uos admonitos fecerimus. Agite hodie ab his uerbis exordiamur. Et uidimus inquit gloriam eius: gloriam quasi unigeniti a patre.

12.1.5 Cum dixisset euangelista: nos filios dei factos: neque aliter quam per uerbum quod caro factum est: alterum item emolimentum affert quod inde consequimur. Quidnam id est? Et uidimus gloriam eius: gloriam quasi unigeniti a patre. Non utique nisi per socium corpus uidimus.

12.1.6 Nam si iudei gloriosam Moisi (cum nostre esset nature particeps) faciem conspicari non potuerunt: sed homini etiam iusto opus fuit uelamento: quod eius glorie magnitudinem obumbraret: ut illis qui eius aspectum nongrif1470 fol. 3v perferebant: spectabilem redderet. Quonam pacto nudameras1530 om. et ipsis supernis uirtutibus inaccessibilem diuinitatem: nos ex luto et terra facti: ferre possemus?

12.1.7 Idcirco habitauit in nobis ut ad ipsum accedere: cum ipso loqui et conuersari audenter liceret. Quid autem significat gloriam quasi unigeniti a patre? Quoniam multi etiam prophetarum glorificati sunt: ut idem ipse Moises: ut Helias: ut Heliseus: ille ab igneo curru tractus: hic autem simpliciter receptus: et post hos Daniel: et tres pueri: et alii complures: quicunque miracula fecerunt

12.1.8 et angeli hominibus apparuerunt: et sue nature clarissimam lucem spectantibus ostenderunt. Neque angeli solum: sed et cherubim et seraphim multa cum gloria a propheta uisa sunt.

12.1.9 A quibus omnibus hoc in loco euangelista abducit: et a creatura et conseruorum nostrorum claritate mentibus nostris amotis: in ipso nos bonorum culmine constituit.

12.1.10 Ac si dicat. Non prophete: non angeli: non archangeli: non celestium uirtutum: non create alicuius nature: non cuiuspiam alterius rei. sed ipsius domini: ipsius regis: ipsius dilectissimi unigeniti filii: gloriam uidimus.

12.1.11 Id autem uerbum: quasi hoc in loco non similitudinis est: neque parabole: sed confirmationis et diffinitionis certissime. Quasi dicat. Vidimus gloriam qualem deceat et credibile sit habere unigenitum: et dilectissimum omnium regis: dei filium.

12.1.12 Neque hoc loquendi genus preter morem inuenitur. Neque recusabo a communi etiam consuetudine id confirmare. Neque enim ad uerborum speciem: neque ad compositionis ornatum propositum est nobis in presentia orationem habere. sed ad uestram dumtaxat utilitatem.

12.1.13 Quapropter nihil prohibit ex uulgi uerbis: hunc dicendi morem ostendere. Quonam pacto qui regem aliquando preciosissimo cultu ornatum: preciosisque undique fulgentem lapidibus conspicati: aliis speciem illam ac maiestatem enarrare uolunt. Purpureum florem gemmarum magnitudinem: albas mulas: auratos currus: solium astantiumeras1530: adstantium oculos nimio fulgore perstringens: pro uiribus enarrant.

12.1.14 Cum uero et his et aliis collectis cultum illum omnem maiestatemque uerbis comprehendisse sibi non uideantur: continuo addunt. Quid multis opus est? uno uerbo dicam. Quasi rex. Cum ex hoc uerbo: quasi: non regi similem. sed ipsum regem uelint significare.

12.1.15 Ita hoc in loco euangelistagrif1470: fol.50r]: quasi inquit: ad glorie maiestatem: et incomparabilem excellentiam significandam. Reliqui nanque omnes et angeli et prophete iussi omnia operabantur. Ipse autem ea potestate que et regem deceret et dominum. Quod quidem et turbe admirate sunt quod ita loqueretur: quasi ipse uim haberet et potestatem.

12.2.1 Apparuerunt ut dixi angeli cum gloria multa in terra. ut in Daniele: in Dauid: in Moise. sed tanquam serui: et qui domini mandata exequerentur. Ipse autem tanquam omnium dominus et princeps. et licet sub uili et abiecta specie se ostendisset: creatura tamen dominum suum agnouit.

12.2.2 Quonam pacto? Stella e celo magos uocauit: qui eum adorarent. Angelorum celestium cetus in terra apparuerunt: qui et domino seruirent: et gratias referrent.

12.2.3 Alii item precones surrexerunt omnes: admirabile hoc misterium testimonio perhibentes. Pastoribus enim angeli. ciuibus pastores. Marie et Elizabeth Gabriel. iiseras1530: his qui in templo erant Anna et Simeon adnunciauerunt.

12.2.4 Nec uiri tantum et mulieres letati sunt. uerum nondum infans in hanc uenit cognitionem. Ciuis inquam eremi: uteras1530: et eodem quo hic euangelista nomine appellatus: adhuc in utero matris: gaudio exultauit. et omnes spe maximaeras1530: maxime erigebantur.

12.2.5 et hec quidem circa partus tempora. Verum cum seipsum magis ostendit: longe prioribus maiora miracula apparuerunt.

12.2.6 Siquidem non amplius stella: non celumeras1530 p. 792: non angeli: non archangeli: non Gabriel: non Michael: sed ipse eum celitus pater: et cum patre paraclitus loquens: irradiansque et in eo permanens: predicauit.

12.2.7 Hac profecto gratia. Vidimus gloriam eius: gloriam quasi unigeniti a patre.

12.2.8 Accedit ad hoc quod non pastores tantum: neque uidue: neque senes: nobis christum adnunciant. sed ipsa quoque rerum uox omni tuba clarius proclamat. que tanta fuit: ut quamprimum hic quoque exaudiretur.

12.2.9 abiit in syriam auditus eius inquit. Tunc celum terra facta est: cum celi dominum contineret: quem omnibus manifestauit. ubique clara uoce professa: celorum regem aduentasse.

12.2.10 demones undique exilientes: diffugerunt. diabolus oppressus abscessit. ipsa mors primum succubuit. mox penitus abolita est. omne morborum genus disperiit. Siquidem mortuos sepulture: insanos demonia. egrotos morbi reliquerunt. et plurima admirationis plena: et stuporis. et preter omnium expectationem apparueruntgrif1470 fol. 3v. et que non immerito desiderarunt uidere prophete: et non uiderunt.

12.2.11 Viderieras1530: Videre enim licuit factos oculos: et quod in omnium uotis esse poterat: uidere scilicet quonam pacto Adam deus effinxerit. id breui omnibus et in potiore corporis parte ostensum est.

12.2.12 Membra preterea abscissa restitui: et corpori apte conglutinari. manus emortue moueri. pedes contorti repente prosilire. surde aures aperiri. et muta lingua clara uoce proloqui.

12.2.13 Siquidem quemadmodum optimus architectus domum situ et uetustate labantem: ita communi hominum natura accepta eius perditas restituit partes: disiuncta et abscissa copulauit. et que prorsus ceciderant: erexit.

12.2.14 Quid autem opus est ut anime formationem longe corpore admirabiliorem: uerbis prosequamur? Magna sane corporis prestantia: anima tamen tanto prestantior quanto corpore melior.

12.2.15 Neque hac tantum ratione. sed quoniam corporis natura: quocunque ipsam opifex ducere uelit: eo sequetur: neque resistit. anima autem sui iuris uim in se habet operandi: neque ulla in re deo: nisi uelit obtemperat. inuitam enim et coactam: minime uult deus: bonam et uirtutibus preditam reddere. neque id anime uirtuti esset asscribendum.

12.2.16 sed sponte sua bona sit: et sibi uirtutem complectendam persuadeat: oportet. Quamobrem difficilior huius est quam illius cura. Verumtamen omnis emendata est omnis fugata malicia:

12.2.17 et quemadmodum corpora bene curata non in bonam tantum ualitudinem. sed in bonum quamprimum habitum restituuntur. itidem animas deus non a uiciis solum purgauit: sed ad ipsum mox uirtutis cacumen extulit.

12.2.18 et publicanus apostolus factus est. persecutor: blasphemus: calumniator: orbis terrarum predicator apparuit. magi iudeorum magistri effecti. latro paradisi ciuitate donatus. meretrix fide incredibili effulsit.

12.2.19 Chananea et samaritana et ipsa fornicatrix: hec ad ciues suos predicatoris munere functa: ciuitatem totam irretiens: uniuersos in christi fidem traxit. Illa fide et sedulitate: effecit: ut filie anima a malo demone liberaretur.

12.2.20 Et alii longe his peiores statim in discipulorum numerum accepti: omnes repente corporis egritudines: omnes animi affectus mutauerunt: et in sanitatem ipsumque uirtutis apicem euaserunt.

12.2.21 Nec duo tantum aut tres: non decem non centum: sed tote ciuitates et gentes facillime christi fidem acceperunt. Quidgrif1470 fol. 3r ego preceptorum sapientiam: celestium legum uirtutem: angelice uite ordinem enarrem?

12.2.22 Talem enim nobis uitam proposuit: tales apud nos leges condidit: et tales mores instituit: ut qui iiseras1530: his utentur: angelorum mox naturam induant: et quantum homini liceat: deo similes reddantur. et si omnium hominum maliciam excesserint.

12.3.1 His igitur omnibus ab euangelista collectis: in corporibus uidelicet: et in animis: in elementis: christi miraculis: preceptis: archanis illis: et celo altioribus donis: legibus: moribus: persuasionibus: futurorum promissionibus: eiusque tormentis et cruciatibus:

12.3.2 in admirandam hanc: et celestis doctrine plenam uocem: prorupit. Vidimus gloriam eius: gloriam quasi unigeniti a patre: plenum gratie et ueritatis.

12.3.3 Neque enim miraculorum gratia: christum dumtaxat admiramur. sed et passionis: ut cum affixus est cruci: flagellis et alapis cesus: et insputus ab iiseras1530: his de quibus tam bene merebatur.

12.3.4 Siquidem in iiseras1530: his ipsis: que probri et ignominie plena esse uidebantur: ipsum rursus uerbum clarissimum apparuit. Hoc Iohannes gloriam appellauit. non enim caritatis solum et amoris fuerat. sed immense etiam uirtutis.

12.3.5 Tunc enim mors abolita est: maledictum periit: demones confusi sunt. et de his triumphatum est. cirographum cruci affixum.

12.3.6 Verum cum sensu ipso uisuseras1530 p. 793: hec non deprehenderentur: etiam corporea. ipsum unigenitum dei filium: et totius nature dominum certissime demonstrarunt.

12.3.7 Quippe cum primum sanctissimum corpus cruci affixum est: sol radios abscondit: uniuersa terra concussa: et tenebris operta est. sepulchra aperta sunt: et mortuorum multitudo surrexit: ciuitatem ingressa. et cum lapis monumento impositus: et custodibus signatus esset: qui crucifixus qui distractus: qui mortuus erat: resurrexit.

12.3.8 Preterea potestate multa undecim implens discipulos: per uniuersum orbem dimisit: qui humano generi ad meliorem frugem uita directa mederentur: et celestis doctrine cognitionem quocunque terrarum disseminarent: demonum euerterent potestatem: magnas illas et archanas diuitias edocerent: nobis anime immortalitatem: sempiternam corporis uitam: et que intellectum nostrum excedunt: nunquam finem habitura premia adnunciarent.

12.3.9 Hec et alia plura reputans beatus hic euangelista: que is quidem nouit scriberegrif1470 fol. 3v autem non est ausus. eo quod mundus ea non caperet. omnia enim si scribantur per singula: nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros.

12.3.10 Hec inquam omnia reputans exclamauit. Vidimus gloriam eius: gloriam quasi unigeniti a patre plenum gratie et ueritatis.

12.3.11 Qui igitur tanta et tam admiranda audire: et tot muneribus frui meriti sunt: eos etiam uitam ea dignam doctrina exhibere oportet: ut illis fruantur bonis. Idcirco dominus noster Ihesus christus in mundum uenit: ut non solum in hac uita eius gloriam. sed futuram quoque uideamus.

12.3.12 Propterea inquit. Volo ut ubi ego sum et ipsi sint: ut uideant gloriam meam. Que si tam clara tam eximia est. quidnam de ea quispiam diceret?

12.3.13 Non enim in hac terra corruptibili: neque in fluxis et caducis corporibus in quibus sumus. sed in perpetua et immortali creatura apparuit: et tanto splendore: ut nulla possit ratione comprehendi.

12.3.14 O beati ter inquam et sepius: qui glorie illius digni habiti sunt: spectatores fieri: de qua exclamans propheta inquit. Tollatur impius ne uideat gloriam dei. Sed absit hoc cuiquam uestrum accidat: ut eam aliquando non uideat:

12.3.15 ad quam assequendam nisi summa utamur diligentia possemus sane dicere: bonum esse si nati non essemus. Quid enim uiuimus? Quid spiritum ducimus? Quid sumus si illo priuamur aspectu: si dominus noster tunc a nobis uideri non permittet?

12.3.16 Nam si illi qui solis lucem conspicari nequeunt: omni morte miseriorem uitam degunt. Quid eos perpeti credendum est: qui illa luce priuantur? Si quidem in hoc seculo cecitatis dumtaxat damnum est. in illo autem non in uisu tantum ledimur: quamuis hec sola priuatio sit grauissima: ut neque etiam sic par esset supplicium. sed tanto id grauius: quanto sol ille quam hic: est sine comparatione prestantior.

12.3.17 Verum aliud quoque supplicium expectandum est. Quippe qui luce illa caruerit: non modo in tenebras intrudetur. sed perpetuo ardebit: consumetur: dentibus stridebit: innumeris penis cruciabitur.

12.3.18 Nolimus queso nosipsos contemnere: et breui huius uite desidia in eternum damnari supplicium: sed uigilemus: sobrii simus: omnia et faciamus: et operemur: ut eternis illis potiamur bonis: et fluuium illum igneo flagrore perfluentem: ante horrendum tribunal longe diffugiamus

12.3.19 ingrif1470 fol. 3r quem qui semel inciderit: ei nunquam reditus datur. Nemo eum inde: non parentes: non frater eximere amplius poterit: quod et ipsi prophete clamitant. Frater non redimit: redimet homo.

12.3.20 Et Hiezeciel. quiddam etiam amplius. Si staret Noeeras1530: Noem et Iob et Daniel: filios suos et filias non liberarent. Si quidem unum dumtaxat illic patrocinium est: operum uidelicet: quo qui caruerit aliunde nusquam saluti locus est.

12.3.21 His itaque frequenter animo agitatis: uitam nostram nullis coinquinatam sordibus: claram: mundamque reddamus: ut fidenter dominum nostrum cernere: et promissa assequi bona possimus: gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum. Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY