Omelia XXII (xxi)

22.1.1 Quidgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 821 mihi tibi mulier? nondum uenit hora mea. Laboriosum sane est orationem habere quod et Paulus his uerbis testatur. Qui bene presunt presbiteri: duplici honore digne habeantur maxime qui laborant in uerbo et doctrina.

22.1.2 uerum uos et leuiare hunc laborem et grauiorem facere potestis. Nam si orationem nostram neglexeritis: uel etiam non neglectam re tamen non adimpleueritis: laboriosum nobis profecto erit: eo quod incassum laborauerimus.

22.1.3 sin autem attentionem prestabitis diligentem: et re ipsa audita exequemini: nullus nos labor grauabit. Fructus enim qui exeras1530: in laboribus comparatur: non sinit quidquam graue aut onerosum uideri.

22.1.4 Quamobrem si animum nostrum excitare et promptiorem in dicendo reddere placet: quem fructum faciamus ostendite: ut letis inspectis segetibus: prouentus: spe allecti: utilitatis magnitudinem reputantes: noneras1530 om. laboremus.

22.1.5 Neque enim parua nobis hodierna die proponitur questio. Nam cum mater dixisset. Vinum non habent. Respondit christus. Quid mihi et tibi mulier? nondum uenit hora mea. Et licet ita responderit maternis tamen uotis obtemperauit.

22.1.6 Hec nulla ex parte minor est questio quam superior: de qua non immerito sit dubitandum. Eum igitur ipsum qui miraculum operatus est inuocantes: ad huius loci expositionem ueniamus.

22.1.7 Neque hoc tantum in loco dictum est. nondum uenit hora mea: sed et alias. nam cum capereeras1530 p. 822 eum iudei non possent inquit euangelista. Nondum uenerat hora eius. Et iterum. Nemo misit in illum manum. quia nondum uenerat eius. Et iterum. Venit hora clarifica filium tuum.

22.1.8 Quid nam ista significant. Idcirco plures in eandem sententiam textus adduximus: ut una omnibus solutio afferatur. Que igitur ea est? Nulli temporum necessitati christus subiectus est. nec ob temporis obseruationem nondum horam suam uenisse dicebat.

22.1.9 An ne temporum opifex et auctor seculorum tempora obseruaret? Ostendit autem omnia debito tempore: non simul operari: quoniam inordinata quedam confusio fuisset: nisi oportune omnia transegisset: simulque generationem: resurrectionem: iudicium: miscuisset.

22.1.10 Considera queso. oportuit facere creaturam: non uniuersam simul: non uirum et mulierem uno condidit momento. Oportuit morti damnatum et resurrectum irieras1530: iri propter humanum genus. Multum inter utrunque affuit. Sic enim opus fuit.

22.1.11 oportuit dari legem sed non simul etgrif1470 fol. 3v gratiam. sed utrumque debitis dispensari temporibus. Nulli igitur christus subest temporum necessitati. sed ipse temporibus ordinem imposuit. quoniam autor eorum est.

22.1.12 quare hoc in loco inquit. Nondum uenit hora mea. hoc est nondum cognitus sum. neque enim ipsum quisquam preter Andream et Philippum sequebantur.

22.1.13 neque hi uere adhuc ipsum cognoscebant: non mater: non fratres. Siquidem post multa miracula inquit euangelista. neque enim fratres eius credebant in eum.

22.1.14 nemo qui nuptiis adesset. quippe qui si cognouissent sine dubio ad eum in suis confugissent necessitatibus. Propterea inquit. Nondum uenit hora mea. id est nondum cognitus sum presentibus: nondum sciunt uinum deesse.

22.1.15 Sine id primum intelligant satis non est quod sola referas: mater es: et suspiciosum miraculum faceres. Oportet indigentes rogent. non quod hoc ipse indigeam. sed ut miraculum uniuersis appareat.

22.1.16 Quippe egeni cum beneficium accipiunt. plurimam habent gratiam. qui non indigent non itidem eam intelligunt.

22.1.17 Cur autem cum nondum horam suam uenisse dixerit. impleuit tamen matris uoluntatem? Maxime quidem: ut contradicentibus et temporum momentis eum subiectum existimantibus: palam non rectam eorum sententiam ostenderet.

22.1.18 nam si tempori subiceretur: quo pacto immature id fecisset? Preterea ut matri honorem exhibereteras1530: exhiberet, et non omnino contumax uideretur matri: tot presentibus: neue impotentie argueretur. Etenim Maria ad filium ministros duxit.

22.1.19 Siquidem cum chananee dixisset christus. Non est bonum sumere panem filiorum et dare canibus. dedit tamen: nimia eius sedulitate permotus.

22.1.20 atqui etiam dixerat: non sum missus nisi ad oues que perierunt domus israel. et tamen filiam liberauit.

22.2.1 Ex quo admonemur: quod etiam beneficio indigni: assidua efflagitatione eo digni efficimur. Idcirco mater et expectauit: et palam ministros accersiuit: ut a pluribus rogaretur.

22.2.2 et addidit. quodcumque dixerit uobis facite. Norat non esse imbecillitatis excusationem. sed ne fastu quodam temere id suscipere uideretur. quamobrem ministros adduxit.

22.2.3 Erant autem ibi lapidee idrie sex posite secundum purificationem iudeorum: capientes singule metretas binas uel ternas. Dicit eis Ihesus. Implete hidrias aqua. et impleuerunt eas usque ad summum. et dixit eis Ihesus haurite nunc et ferte architriclino. et tulerunt. Non temere dictum est ab euangelista secundum purificationemgrif1470 fol. 3r iudeorum.

22.2.4 sed ne quis infidelium suspicari posset aliquo fortasse crassiore uino in eis insidente. deinde infusa aqua limpidissimum uinum effectum. Quare illa particula secundum purificationem iudeorum. nunquam in iiseras1530: his uinum fuisse ostendit.

22.2.5 Nam cum palestina: inopia aquarum laboret. (rari enim illic fontes scaturiunt) hidrie ille aqua semper plene seruabantur. ne si quando immundieras1530: immundae fierent: longius flumina petenda essent. sed prope purgarentur.

22.2.6 Sed qua nam gratia antequam implerentur: non fecit miraculum: quod longe fuisset admirabilius? Siquidem aliud est subiecte materie qualitatem mutare: aliud ipsam substantiam ex nihilo facere.

22.2.7 Hoc profecto mirabilius. non tamen ita credibile. et quod tam facile potuisset multitudini persuaderi. hac gratia miraculorum nonnunquam magnitudinem consulto imminuit: ut facilius crederentur.

22.2.8 Sed cur ipse hidrias aqua non impleuit. deinde in uinum uertit. sed ministris implendas mandauit? Ipsam eandem ob causam: ut miraculi ipsos testes haberet: qui aquam hausissent: ne qua fraus ne quod prestigium putaretur.

22.2.9 Nam si contumatiores fuissent ad credendum: potuissent ministri testimonium perhibere se aquam hausisse: eteras1530 p. 823 hidrias impleuisse. Accedit ad hoc: quod hereticorum dogmata in ecclesiameras1530: ecclesia pullulantia: propter hoc euertuntur.

22.2.10 nam cum sint nonnulli qui alterum mundi opificem que uidentur opera condidisse asseruerent. horum quoque insaniam cohibens plura facit miracula ex subiectis substantiis.

22.2.11 nam sieras1530: si ipse deo contrarius opifex fuisset: non utique alienis usus esset christus ad proprie uirtutis demonstrationem. hoc autem miraculo manifeste ostendit se eum esse: qui uineas irrigat: pluuiam per uitis radicem in uinum uertit: cum quod in planta longiori temporis spatio efficitur: id repente in nuptiis operatus est.

22.2.12 Cum autem implessent hidrias inquit. Haurite nunc et ferte architriclino: et tulerunt. Vt gustauit architriclinus aquam uinum factum: et non sciebat unde esset. ministri autem sciebant: qui hauserant. uocat sponsum architriclinus et dicit ei. Omnis homo primum bonum uinum ponit: et cum inebriati fuerint: tunc id quod deterius est. tu autem seruasti uinum bonum usque adhuc.

22.2.13 Rursus hoc in loco nonnulli calumniantur hunc ebriosorum fuisse conuentum: de gustu differentium. corruptis homines moribus. nec idoneos qui miraculum iudicarent: utpote qui non uiderint aqua an uinum esset. Siquidemgrif1470 fol. 3v ipse architriclinus inquit. cum inebriati fuerint.

22.2.14 Maxime hoc ridiculum. Verumtamen hanc ipsorum suspicionem tollit euangelista. non enim conuiuas inquit de miraculo tulisse sententiam: sed architriclinum: qui sobrius nil adhuc gustauerat.

22.2.15 etenim nemo ignorat huiusmodi in conuiuiis munera maxime sobriis et temperantibus demandari: quorum solum officium est ut debito ordine et apparatu. omnia dispensentur. Idcirco sobrium uirum in miraculi testimonium adduxit.

22.2.16 Non enim dixit christus recumbentibus miscerent. sed ferrent architriclino. Vt autem gustauit architriclinus aquam uinum factum: et non sciebat unde esset. ministri autem sciebant. Vocat sponsum architriclinus.

22.2.17 et qua nam gratia non uocauit ministros? ita enim miraculum manifestius fuisset. quoniam neque ipse christus manifestum fecit. sed lente et pedetentim miraculorum suorum uirtutem cognosci uoluit.

22.2.18 ad hoc si ministri tunc id narrassent: nemo eis credidisset. sed insanire potius arbitrati essent. cum de homine opinione omnium humili et abiecto: id perhiberent testimonium.

22.2.19 sed re ipsa cognouerunt. Neque enim qui sibi ipsis non crederent alii fuissent credituri. Propterea non omnibus reuelauit miraculum sed maxime idoneis: certiorem cognitionem in posterum reseruauit:

22.2.20 ut post aliorum signorum certitudinem hoc etiam crederetur. Siquidem in filii reguli curatione ostendit euangelista: hoc manifestius potuisse.

22.2.21 hac enim maxime gratia regulus christum uocauit. quod illud signum audierat. Quod his uerbis significatur. uenit Ihesus in chana galilee: ubi fecit aquam uinum neque simpliciter uinum sed optimum.

22.3.1 Eiusmodi enim christi miracula ut quameras1530 om. que natura perfecta sunt: longe pulchriora: melioraque reddantur ita et alia. distortum membrum: quam sana ualidius: reddebat.

22.3.2 Quod autem uinum: et uinum optimum esset factum. non ministri tantum: sed et sponsus et architriclinus perhibuere testimonium. quod a christo factum fuerit ministri qui aquam haurieranteras1530: hauserant.

22.3.3 itaque quamuis tunc occultatum esset miraculum non tamen diucius sileri poterat. sic multos et necessarios testes sibi in posterum asciuit

22.3.4 et sane credibile est sponsum non prorsus in his siluisse.

22.3.5 uerum euangelista exposito miraculo ad magis necessaria properat. necessarium nanque erat ut aqua uinum: et uinum bonum factum sciretur non autem quod architriclino sponsus dixerit.

22.3.6 multa enim signa prius obscura progressu temporisgrif1470 fol. 3r manifestaeras1530: manifestata sunt ab his qui eaeras1530 om. a principio uiderunt.

22.3.7 tunc Ihesus uinum ex aqua fecit. tunc atque etiam in presentia lasciuas et infirmas hominum uoluntates mutare non desinat. sunt enim plerique hominum nulloeras1530: nulla aqua meliores: frigidi: fluentes. semper mutabiles.

22.3.8 huiusmodi homines ad dominum adducendi sunt: ut eorum uoluntates in uini similitudinem transferat: ne amplius labantur. sed preteritorum compuncti: sibi et proximo leticie efficiantur autores.

22.3.9 Sed qui nam sunt hi frigidi? Qui fluxis presentis uite rebus incumbunt: qui non contemptis humanis seculi deliciis glorie: potentie diuitiarum sunt amatores. Hec enim omnia fluxa et caduca sunt: et nusquam consistentia: que in preceps semper celeri impetu deferuntur.

22.3.10 Siquidem qui hodie diues est: cras erit pauper. qui hodie in curru: precone: lictoribusque: et apparitoribus: comitatus magistratum gerit: postridie nonnunquam in carcerem intruditur: et uelit nolit. aliis omnia relinquit.

22.3.11 Qui in deliciis uitam agit: qui conuiuiiseras1530 p. 824 dissoluitur: pene crapula uentrem disrumpit: ne una quidem die potest in eadem sacietate permanere sed concocto cibo iterum ad id compellitur: nihil a torrente differens.

22.3.12 Nam quemadmodum in eo prior fluxus alio superincumbente urgetur: ita et nos alio post alium cibo indigemus. Huiusmodi est omnium huius seculi rerum natura: ut que sortita est: retinere nunquam possit sed semper fluant: semper trahantur.

22.3.13 in deliciis autem et conuiuiis non solum fluxus. sed difficultates multe: et mala deprehenduntur. illa namque sacietas: tum corporis robur: tum animi minuit fortitudinem.

22.3.14 Neque ita fluuialium fluctuum uis ripas excedere et conuellere solet: ut delicie lasciuiaque bonam ualitudinem et uires omnes facile subtrahit. Quod si medicos percontaberis omnium prope morborum causas inde ortas inuenies.

22.3.15 Vilis enimeras1530 om. et tenuis et simplex mensa bone ualitudinis mater est. ita eam medici appellarunt. et non ad sacietatem crapulari: sanitatem et sanitatis parentem.

22.3.16 Contra: sacietatem morborum ipsa medica arte incurabilium dixerunt: quod perspicuum est.

22.3.17 Siquidem pedum: capitis: oculorum: manuum egritudines: paralisis: hidropisis. hicteriaeras1530: icteros: febres: longe et acute: et plures id genus morbi: nimia crapula contrahuntur. neque enim uacat in presentia omnes enumerare: qui non ex modico et temperato uictu. sed uoracitate et crapula ingenerantur.

22.3.18 Quod si uis: animigrif1470 fol. 3v quoque morbos hinc prouenientes intelligere. auaritia: iactantia: bilis: desidia: luxuria: omnis denique incontinentia hinc ducit originem. Heceras1530: nec secus ac asini anime immodicis mensis et tot belliuseras1530: beluis distracte:

22.3.19 luxuriameras1530: luxuriant perstringam et dolores anxietatesque: quibus qui se iiseras1530: his addixerunt: afficiuntur. Omnes quidem enumerare non possumus. in summameras1530: summa breui totum explicabo. uaria nanque et preciosa mensa: nunquam auide nunquam cum uoluptate fruuntur.

22.3.20 Vt enim tenuis mensa bone ualitudinis: ita et uoluptatis mater est crapula. et ut morborum ita fastidii: et fons est et radix. Vbi enim satietas: ibi auiditas esse nullo pacto potest. Vbi nulla auiditas: quo pacto ibi uoluptas erit?

22.3.21 Propterea non tantum prudentia et ualitudine prospera: prestare diuitibus pauperes uidemus: sed et letitia. Quibus manifeste cognitis ebrietatem deliciasque fugiamus. non in mensis modo. sed quecumque in rebus secularibus capiuntur

22.3.22 ea omnia spiritualium uoluptate mutemus. et secundum prophetam. Delectare in domino et dabit tibi petitiones cordis tui. ut presentibus et futuris bonis perfruamur. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria et spiritui sancto in secula Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY