Omelia XLVI

46.1.1 Murmurabantgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 893 ergo iudei de illo quia dixisset. ego sum paniseras1530: panis uiuus qui de celo descendi et dicebant. Nonne hic est Ihesus filius Ioseph cuius nos nouimus et patrem et matrem? Quomodo ergo dicit hic quia de celo descendi?

46.1.2 Quorum deus uenter et gloria in ignominia eorum, inquit Paulus de iudeis: quod ex predictis constat: et ex sermone quem ad christum accedentes habuerunt.

46.1.3 nam cum pane saturati sunt. prophetam appellabant: et regem facere cogitabant.

46.1.4 cum uero spiritalem cibum et uitam eternam edocti: et a sensu abducti: resurrectionem et altiora acceperunt cumque maxime admirari eos oportuerat. tunc murmurabant: et resiliebant.

46.1.5 Atqui si hic est propheta ut dicebatis. Hic est de quo inquit Moises prophetam uobis suscitabit dominus deus de fratribus uestris: tanquam meipsum audite. oportuit ipsum audire dicentem de celo descendi.

46.1.6 non tamen audiebant. sed murmurabant. adhuc enim eum uerebantur propter nouum panis signum.

46.1.7 ideo non manifeste contradixerunt. sed murmurando indignationem pre se: tuleruntgrif1470 fol. 3v: quod cibum non accepissent quem cupiebant.

46.1.8 Murmurabant ergo et dicebant. Nonne hic est filius Ioseph? Ex quo perspicuum est quod nondum admirabilem eius norant generationem. Idcirco adhuc Ioseph eum filium dicunt.

46.1.9 Neque negat christus. noneras1530 om. quod esset. sed quoderas1530 om. nondum illi tantam rem audire poterant: ne secundum carnem quidem.

46.1.10 Quod si non hanc: longe minus supernam illam et ineffabilem generationem. Si rem humiliorem non aperuit: multominus illam.

46.1.11 Atqui hoc eos maxime perturbabat: quod uili patre et fabro natus esset. Non tamen christus rem ipsam subticuit: ne alio sublato: aliud scandalum excitasset.

46.1.12 Sed quid murmurantibus illis christus. Nemo potest uenire ad me nisi pater qui misit me traxerit eum.

46.1.13 Hic insurgunt manichei. Nihil nos ex nobis ipsis posse. huius particule testimonio contendentes. Sed plane nos posse que uolumus per hoc ostenditur.

46.1.14 Inquiunt enim. Si quis uenit ad eum quid opus est: ut trahatur? Verum hoc nostrum non tollit arbitrium. sed diuino egere auxilio ostendit:

46.1.15 et non inuitum: sed omni conatu contendentem uenire. Inde quo pacto trahat:

46.1.16 ne quid sensibile de eo suspicarentur. his uerbis prosequitur. Non quia patrem uidit quisquam: nisi is qui est a deo hic uidit patrem.

46.1.17 Quomodo trahat inquit. Hoc propheta predixerat. quod erunt omnes docibiles dei.

46.1.18 Vides fidei dignitatem? quod non ab hominibus neque per hominem sed per ipsum deum ea imbuendi sunt.

46.1.19 Idcirco ut fidem uerbis suis comparet eos ad prophetas relegat. Nam si erunt omnes docibiles dei: quare aliqui non credunt?

46.1.20 Quoniam hoc de pluribus dictum est. Et preterea illud propheticum omnes uolentes significat.

46.1.21 Magister enim omnibus proponitur paratus ad docendum: et communicandum doctrinam suam. Et ego resuscitabo eum in nouissimo die.

46.1.22 Non parua hoc in loco filii dignitas. Siquidem pater trahit: et hic resuscitat. Neque diuidit patris et filii opera.

46.1.23 Quonam enim pacto? sed potestatis equalitatem ostendit. ut in illo loco. Et qui misit me pater testimonium perhibet de me.

46.1.24 Quod ne rogando insisterent: ad scripturas relegauit. ita hoc in loco: ne quid suspicarentur ad prophetas. frequenter ostendens se patri non esse contrarium.

46.1.25 Quid autem qui antehac fuerunt? Nunquideras1530 p. 894 docibiles erant dei? Quid hoc in loco eximium est? Quod tunc per homines res diuinas docebantur. nuncgrif1470 fol. 3r per unigenitum dei filium et spiritum sanctum.

46.1.26 Deinde inquit. Non quia patrem uidit quisquam: nisi is qui a deo est. Non secundum cause rationem hic loquitur. sed secundum modum substantie.

46.1.27 Nam si diceret. Omnes a deo sumus. ubi prestantia et differentia filii? Sed quare non apertius dixit? Propter illorum imbecillitatem.

46.1.28 Etenim si dicendo de celo descendi: tantum scandalizati sunt. Quidnam fecissent: si id addidisset?

46.1.29 Panem autem uite seipsum appellat. quoniam uitam nostram et hanc et futuram corroborat. Et inquit. Si quis manducauerit ex hoc pane: uiuet in eternum.

46.1.30 Panem uero siue doctrinam hoc in loco: et salutem et fidem in se: siue corpus suum: dicit. Vtrumque enim animam fortiorem reddit.

46.1.31 Atqui alibi dixit. Si quis sermonem meum audierit mortem non gustabit: et perturbati sunt. hic non itidem. quia iam ob panis miraculum eum reuerebantur.

46.2.1 Animaduerte autem quam faciat huius panis et manne differentiam. ab utriusque scilicet fine. Quod enim manna nihil magnum preberet: addidit. Patres uestri manducauerunt manna in deserto et mortui sunt.

46.2.2 Inde subdit maximam persuasionem: quod longe pluris: maioribus illis patribus Moise et claris illorum temporum uiris: ipsi habiti sint.

46.2.3 Cum enim dixisset mortuos qui manna comedissent. prosecutus est. Hic est panis de celo descendens: ut si quis ex ipso manducauerit non moriatur. Ego sum panis uiuus qui de celo descendi: qui manducat ex hoc pane uiuet in eternum.

46.2.4 Illa preterea particula: in deserto: manna non diu durasse: neque in terram promissionis uenisse significat. Hic autem panis non est eiusmodi.

46.2.5 Et panis quem ego dabo caro mea est pro mundi uita. Merito hoc in loco dubitare quispiam posset. cur hec nunc christus loqueretur. cum nihil proficeret: nihil edificaret. immo esset edificatis nocumento.

46.2.6 Ex hoc enim inquit multi ex discipulis suis retro abierunt. Et durus est hic sermo quis potest eum audire?

46.2.7 Erant igitur hec solis discipulis communicanda ut Matheus priuatim cum ipsis loqui testatur?

46.2.8 Quid ad hoc dicemus? Quenam horum uerborum utilitas? Magna quidem et necessaria.

46.2.9 Cum enim in petendo cibo instarent: et patribus suis datum memorarent: et manna tanquam magnum quiddam laudarent.

46.2.10 omnia illa figuram et umbram fuisse. rerum autem ueritatem presentem ostendit: Ideo spiritalis cibi meminit.

46.2.11 Sed erat inquit dicendum. Patres uestri manducaueruntgrif1470 fol. 3v manna in deserto. ego autem uobis panem prebui.

46.2.12 Sed magna sane differentia. minus enim hoc quam illud uisum esset. Manne miraculum extulisset: suum de panibus depressisset.

46.2.13 Cum ergo de celo cibum quererent: ideo frequenter de celo se descendisse testatur.

46.2.14 Quod si quis percontaretur: cur misteriorum sermonem adduxerit: respondebimus: quod horum nunc maxime tempus erat.

46.2.15 Obscurius enim dictum semper auditorem erigit: et attentiorem reddit. Non ergo perturbari debebant. sed interrogare et querere. Sed abierunt.

46.2.16 Quod si prophetam eum arbitrabantur: credere eius uerbis oportebat. Itaque stulticia sua: non sermonis Christi obscuritate perturbabantur.

46.2.17 Tu autem considera quomodo eos ad se paulatim trahit.

46.2.18 Nam se non patrem dedisse dicit. Et panis quem ego dabo caro mea est pro mundi uita.

46.2.19 [abest]

46.2.20 Sed aliena quedam doctrina erat inquies et diuersa. Atqui Iohannes superius hoc significauit. agnum ipsum appellans.

46.2.21 sed non intellexerunt. Non me latet. non tamen discipuli diffidebant.

46.2.22 Nam si de resurrectione nondum quicquam norant: et propterea ignorabant quid sibi uellet. Soluite templum hoc et in tribus diebus suscitabo illud. multo magis que hic dicuntur que obscuriora sunt.

46.2.23 Quod enim prophete suscitassent norant: quamuis non tam manifeste locute sint scripture. quod autem carnem quis comederit: nunquam quisquam illorum dixerat.

46.2.24 Veruntamen persuasi sunt: et sequebantur: et habere eum uerba uite eterneeras1530 om. confitebantur.

46.2.25 Hoc discipuli est que magister asserit non curiosius est inuestigare. sed audire et credere: et idoneum solutionis tempus expectare.

46.2.26 Quid igitur aiunt contrarium accidisse? Abierunt retro. hoc propter eorum stulticiam.

46.2.27 Quando enim subit questio quomodo aliquid fiat: simul subit incredulitas.

46.2.28 Ita et Nicodemus perturbatus est inquiens. Quomodo potest homo in uentrem matris sue iterato introire?

46.2.29 Itidem et hi nunc. Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum?

46.2.30 Nam si hoc inquiris. cur non idem in quinque panum miraculo dixisti? Quomodo eos in tantum auxit?

46.2.31 Quia tunc tantum saturari curabant: non considerare miraculum.

46.2.32 Sed res ipsa tunc docuit inquies. Ergoeras1530 p. 895 ex eo et hec credere oportuit ei facilia factu esse.

46.2.33 Propterea id prius fecit miraculum: ut per illud non essent amplius increduli iiseras1530: his que postmodum diceret.

46.2.34 Illi quidameras1530: quidem tunc temporis nihil ex iiseras1530: his dictis: nos ipsius beneficii utilitatem: cepimusgrif1470 fol. 3r.

46.2.35 Quare necessario discendum quamadmiranda misteria: et cur data sint et quenam eorum utilitas.

46.2.36 Vnum corpus sumus: et membra ex carne et ossibus eius. Quare initiati eius preceptis parere debent.

46.3.1 Vt autem non solum per dilectionem. sed re ipsa in illam carnem conuertamur:

46.3.2 per cibum id efficitur quem nobis largitus est. Cum enim suum in nos amorem indicare uellet: per corpus suum se nobis commiscuit: et in unum nobiscum redegit: ut corpus cum capite uniretur.

46.3.3 Hoc enim amantium maxime est. Hoc Iob significabat de seruiseras1530: seruis, a quibus maxime amabatur:

46.3.4 qui suum amorem pre se ferentes dicebant. Quis daret nobis ut eius carnibus impleremur.

46.3.5 Quod christus fecit: ut maiori nos caritate astringereteras1530: adstringeret: et ut suum in nos ostenderet desiderium: non se tantum uideri permittens desiderantibus.

46.3.6 sed et tangi et manducari: et dentes carni sue infigi: et desiderio sui omnes impleri.

46.3.7 Ab illa igitur mensa tanquam leones ignem spirantes: surgamus diabolo formidolosi: et caput nostrum intelligamus: et quam in nos pre se tulit caritatem.

46.3.8 Parentes sepenumero liberos suos aliis alendos dederunt. Ego autem mea carne alo. me iiseras1530: his exhibeo: omnibus faueo: omnibus optimam de futuris spem prebeo.

46.3.9 Qui in hac uita ita se nobis exhibet: multomagis in futura.

46.3.10 Vester ego frater esse uolui. communicaui carnem propter uos et sanguinem: et per que uobis coniunctus sum: ea rursus uobis exhibui.

46.3.11 Hic sanguis facit ut imago in nobis regia floreat. Hic sanguis pulchritudinem atque nobilitatem anime: quam semper irrigat et nutrit: languescere non sinit.

46.3.12 Sanguis enim a cibo non fit repente. sed prius aliud quiddam. hic quamprimum irrigat animam: eamque ui quadam magna imbuit.

46.3.13 Hic misticus sanguis demones procul pellit: angelos et angelorum dominum ad nos allicit.

46.3.14 Demones enim cum dominicum sanguinem in nobis uident: in fugam uertuntur. angeli autem procurrunt. Hic sanguis effusus: uniuersum abluit orbem terrarum.

46.3.15 de quo multa Paulus: ad hebreos prosecutus est. Hic sanguis abdita et sancta sanctorum purgabat.

46.3.16 Quod si eius figura tantam habuit uim in templo hebreorum: in mediaeras1530: medio egipto liminibus aspersus. longe magis ueritas.

46.3.17 Hic sanguis aureum altare sanctificauiteras1530: significauit. Sine hoc princeps sacerdotum in penetralia ingredi non audebat.

46.3.18 Hic sanguis sacerdotes faciebat. Hic sanguis ingrif1470 fol. 3v figura peccata purgabat. in qua si tantam habuit uim. si umbram ita mors horruit: quantopere queso ipsam formidabit ueritatem?

46.3.19 hic nostrarum animarum salus est. hoc lauatur anima. hoc ornatur. hoc incenditur.

46.3.20 hic igne clariorem nostram mentem reddit: et auro splendidiorem. Huius sanguinis effusio celum peruium fecit.

46.4.1 Admiranda sane ecclesie misteria: admirabile sacrarium. Ex paradiso fons scaturiit: a quo sensibiles fluuii emanarent. A mensa hac prodiit fons qui fluuios spiritales diffundit.

46.4.2 iuxta hunc fontem non steriles salices germinant. sed quercus celum ipsum attingentes: que fructus tempestiuos et solidos semper producunt.

46.4.3 Siquis estuat: ad hunc fontem se conferat et recreabitur. Mundat squalorem et sordes: estus mitigat. non solares. sed quos ignite sagitte imprimunt.

46.4.4 Etenim ortum suum superne habet: inde radicem unde irrigatur. Multi huius fontis riui: quos paraclitus diffundit et filius arbiter est. neque bidente aut ligone uiam facit. sed animos nostros aperit.

46.4.5 Hic fons lucis diffundens radios ueritatis. hiceras1530: huic superne astiterunteras1530: adstiterunt uirtutes fluctuum eius pulcritudinem inspicientes. Nam manifestius quam nos ille propositorum uirtutem et fulgorem inaccessibilem intuentur.

46.4.6 Quemadmodum nisieras1530: enim si quis liquefacto auro manum uel linguam iniiciat: quamprimum deauratur. ita hec nobis proposita: animam auream reddunt.

46.4.7 Resurgit enim uehementius igne fluuius: neque incendit. sed abluit tantum quidquid comprehenderit. Hic sanguis prefiguratus est semper in altaribus: in iustorum cedibus. Hic orbis terrarum decus est.

46.4.8 Hic est quo christus emit quo uniuersam ornauit ecclesiam.

46.4.9 Vt enim homo seruos auro emit et ornat: ita nos sanguine suo christus.

46.4.10 Qui huius sanguinis sunt participes cum angelis: archangelis: et supernis uirtutibus commorantur. ipsam regiam Christi stolam induti: spiritalibus armis muniti.

46.4.11 Sed nihil dixi: immo ipsum induti sunt regem. Sed sicut magnum est et admirabile ita si pure accesseris: ad salutem accessisti:

46.4.12 sin praua conscientia ad penam et supplicium. Quieras1530 p. 896 enim manducat et bibit indigne sanguinem domini: iudicium sibi manducat et bibit.

46.4.13 Nam si qui regiam purpuram coinquinant. haud secus quam qui scindunt: puniuntur. Quid mirum si qui immunda conscientia christi corpus accipiunt idem supplicium subeant: quod qui eum clauis cruci affixerunt?

46.4.14 Vide quamformidandam penam iiseras1530: his minetur Paulus. Irritamgrif1470 fol. 3r quis faciens legem Moisi sine ulla miseratione duobus uel tribus testibus moritur:

46.4.15 quanto magis putatis deteriora mereri supplicia qui filium dei conculcauiteras1530: conculcauerit: et sanguinem testamenti pollutum duxerit: in quo sanctificatus est?

46.4.16 Consideremus igitur rem nostram dilectissimi cum tantis fruamur bonis.

46.4.17 et cum turpe aliquod animum subit. cum ira uel re uel uerbis rapimur. quid mereamur: quem spiritum acceperimus: nobiscum reputemus. et irrationabiles nostros cohibeamus affectus.

46.4.18 Hec cogitatio nostra sit. Quousque rebus presentibus incumbemus? Quousque non excitabimur? Quousque nullam saluti nostre curam adhibebimus?

46.4.19 Intelligamus quot in nos beneficia contulit christus. Gratias habeamus. glorificemus. non fide tantum: sed et operibus. ut futura bona consequamur.

46.4.20 Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi: per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum. Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY