Omelia XXI (xx)

21.1.1 Responditgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 818 ei Nathanaeleras1530: Nathanael, et ait. Rabbi tu es filius dei. Tu es rex israel. Respondit Ihesus et dixit ei. Quia dixi tibi: uidi te sub ficu: credis. maius his uidebis.

21.1.2 Plurimum nobis curandum est dilectissimi et omni studio inuigilandum: ut sacrarum scripturarum profundum inspicere possimus. quarum sensus oscitantes nunquam deprehendemus.

21.1.3 Est igitur quamdiligentissime inuestigandum: et assiduis precibus insistendum: ut uel aliqua ex parte diuina misteria assequi ualeamus. Ecce hodierna die: non parue nobis: sed multe perscrutationis: questio proponitur.

21.1.4 Nam cum Nathanael dixisset. tu es filius dei. respondit christus. quia dixi tibi uidi te sub ficu: credis. maius his uidebis. Quideras1530 p. 819 hic quesitu dignum?

21.1.5 cur Petrus post tot tantaque miracula: post talem doctrinam acceptam: christum dei filium confessus: ac si reuelationem a patre acceperit: laudatur.

21.1.6 Nathanael uero ante signa ante doctrinam idem quod Petrus asserens: minime: sed tanquam nihil christo dignum dixerit: maiorum spe trahitur.

21.1.7 Quidnam hoc? quoniam et si iisdem uerbis et Petrus et Nathanael usi sint. non tamen idem ambo senserunt. sed Petrus filium dei tanquam uerum deum: Nathanael tanquam hominem tantumgrif1470 fol. 3v confessus est:

21.1.8 quod ex consequentibus constat. Addit enim tu es rex israel. filius autem dei non modo israel. sed uniuersi orbis terrarum rex est.

21.1.9 Quod etiam inde ostenditur: quod Petro nihil amplius addidit christus. sed tanquam perfecto in fide ecclesiam suam eius testimonio edificaturum pollicitus est.

21.1.10 Nathanael autem tanquam potiori in parte deficienti: subdidit. Amen amen dico uobis amodo uidebitis celum apertum: et angelos dei ascendentes et descendentes super filium hominis.

21.1.11 Animaduertis quomodo eum a terra paulatim erigit? quomodo animum excitat ne amplius simplicem hominem coniectetur? Cui enim angeli ministrant et super quem ascendunt et descendunt: quo nam pacto hominem esse existimabitur?

21.1.12 Preterea cum maiora uisurum diceret: angelorum ministerium addidit. Ac si diceret hoc tibi magnum Nathanael uisum est. propterea me regem confessus es. quid autem dices cum angelos supraeras1530: super me ascendentes et descendentes uideris?

21.1.13 quibus uerbis suadet: ut ipsum angelorum dominum confiteatur tanquam enim super dilectissimum regis filium: regii ministri et ascenderunt et descenderunt:

21.1.14 hoc quidem passionis tempore. illud resurrectionis et ascensionis. necnon et ante: cum accesserunt et ministrabant ei: cum natum annunciarunt: eteras1530 om. laudarunt dicentes. Gloria in altissimis deo et in terra pax:

21.1.15 quando ad Mariam uenerunt: quando ad Ioseph. facit autem: quod sepe alias: duo predicit. alterum iam preteritum indicat. alterum ex hoc confirmat futurum.

21.1.16 illud nanque manifestum erat quod ante Philippi uocationem esset sub ficu. ascensus autem et descensus angelorum partim fuerant: partim erant futuri: apud crucem uidelicet: in resurrectione: in ascensione: qui et si nondum euenerint: ex preteritis tamen facit ut credantur.

21.1.17 Qui enim eius uirtutem iam uiderat: facilius que futura audit: credit. quid igitur Nathanael? nihil respondit.

21.1.18 Christus autem hactenus locutus secum ea uerba reputaturum dimisit. noluit enim omnia simul. sed iacto in terram fertilem semine: sinit ut germinet

21.1.19 tueras1530: ut alio in loco inquit. Simile est regnum celorum homini qui seminauit bonum semen. cum autem dormiret uenit inimicus eius et superseminauit zizaniam in medio tritici et abiit.

21.1.20 Et die tercia nuptie facte sunt in chana galilee et erat mater Ihesugrif1470 fol. 3r ibi. Vocatus est autem Ihesus et discipuli eius ad nuptias. Vt iam dixi. erat christus quam alibi: in galilea notior. quare uocatus nuptiis affuit.

21.1.21 in quibus non dignitati sue sed nostre consuluit utilitati. quippe qui non dedignatus est formam serui accipere: longe minus seruorum nuptiis interesse.

21.1.22 Qui cum publicanis et peccatoribus uersabatur. multominus nuptias recusasset.

21.1.23 non enim qui inuitauerant: recte de eo sentiebant: neque tanquam magnum quemdam: sed popularem: ut et notum quod his uerbis significat euangelista. Et erat mater Ihesu ibi et fratres eius. Ac si dicat. quemadmodum illam et fratres: ita et Ihesum uocauerunt.

21.1.24 Et deficiente uino: dicit mater Ihesu ad eum. Vinum non habent. Dignum hoc in loco quesitu est. unde in mentem matri uenerit. magnum aliquid de filio coniectari. nullum enim. adhuc signum fecerat. Hoceras1530: Hoc enim fecit inquit inicium signorum Ihesus in chana galilee.

21.2.1 Quod si quis diceret: non idoneum hoc argumentum quod primum signum fuerit quoniam additum sit in chana galilee. Ac si diceret non omnium primum: sed eorum que illic fecerat.

21.2.2 Ad hoc respondebimus quod superius inquit Iohannes. Ego nesciebam eum. sed ut manifestetur israel: propterea ueni ego in aqua baptisans. Nam si antea miracula fecisset non indiguisset israel qui ipsum manifestaret.

21.2.3 Vir enim factus: miraculorum multitudine: non iudeis modo: sed et siris et longinquiora incolentibus: cognitus est tribus annis dumtaxat. immo ne tribus quidem. sed quamprimum nomen eius in omnes diffusum esteras1530 om..

21.2.4 Qui igitur tam breui miraculis claruit: longe magis a prima infantia si ea fecisset. fuisset enim maiori admirationi utpote puer: quam uir: neque tamdiu in obscuro latuisseteras1530 p. 820.

21.2.5 sed nihil a pueris operatus est. unumeras1530: Vnum autem dumtaxat Lucas testatur quod annorum duodecim sedisset in templo medius doctorum. et audiens et interrogans: fuissetque summe omnibus admirationi. Nec immerito a teneris annis Ihesus a miraculis abstinuit.

21.2.6 arbitrati enim essent se prestigia uidere. Nam si annorum accessu et etate maturaeras1530: maturo multi id suspicati sunt: quid de puero credidissent?

21.2.7 Preterea maturius eum propter inuidiam crucifixissent: et generatio eius non fuisset credita. Vnde igitur matri uenit in mentem aliquid magnum excogitare de filio?

21.2.8 Manifestari iam ceperat et Iohannis testimonio etgrif1470 fol. 3v ex iiseras1530: his que discipulis predixerat: et ante omnia ipsa natiuitas: et que eo tempore euenerant: maximam de puero opinionem concitarant.

21.2.9 Audiebat enim inquit omnia de puero: et conseruabat ea in corde suo. Sed quid antea nihil eiusmodi dixit? Quoniam ut dixi iam manfestationis tempus aduentabat. antea enim cum tanquam ex medio uulgo aliquis: conuersatus esset: nihil adhuc tale mater ausa fuerat.

21.2.10 uerum cum Iohannem ad perhibendum de eo testimonium uenisse audisset: et discipulos iam uideret: cepit audere. Et deficiente uino dicit: uinum non habent.

21.2.11 Optabat enim ut iam hominum gratiam conciliaret: et ipsa clarior filii gratia efficeretur: et fortasse aliquo humano afficiebatur affectu quemadmodum et fratres eius cum dixerunt. Ostende teipsum mundo. cupidi eius miraculis sibi famam comparare.

21.2.12 Idcirco asperius respondit. Quid mihi et tibi mulier? Nondum uenit hora mea. Nam quod matrem reuereretur: testatur Lucas. Quod subditus erat parentibus. et hic euangelista: quantam passionis tempore matris curam habuerit.

21.2.13 Vbi enim parentes nihil diuina impedirent misteria: nihil offenderent: equum et necessarium erat filio parere: neque negare sine magno periculo potuisset. Contra siquidem cum intempestiuum: et quod spiritalibus esset impedimento petiissent.

21.2.14 que est mater mea et fratres mei aiebat. Siquidem non adhuc debitam de ipso opinionem habebant. Sed more matrum Maria: iure omnia filio se precepturam censebat: cum tanquam dominum colere et reuereri liceret. ideo in hunc modum respondit.

21.2.15 Considera quam indignum erat: uniuerso astanteeras1530: adstante populo: et ad eum et eius doctrinam audiendo suspenso: illam in medium accedentem publicam impedire utilitatem: et de priuatis rebus habere sermonem: et extra eiusmodi contionem euocare.

21.2.16 inquit igitur: que est mater mea et fratres mei. non quod matrem contemneret: absit. sed ut maxime utilitati consuleret: neque occasionem daret ut quisquameras1530: quispiam de ipso abiectum aliquid coniectaretur.

21.2.17 nam si aliorum curam habebat: et digna se opinione illos imbuere moliebatur: longe magis id in matre curasset.

21.2.18 Cum enim consentaneum sit Mariam utpote matrem: priores sibi partes uendicasse. ideo matrem uenisse nunciantibus ita respondit.

21.2.19 neque aliter ipsam ex humili ad illam altitudinem erexisset: si semper tanquamgrif1470 fol. 3r a filio honorari existimasset: et non tanquam dominum habuisset.

21.2.20 Hac gratia et hoc in loco inquit. Quid mihi et tibi mulier? Alia preterea causa afferri potest non minus necessaria. Ne qua suspicio oriretur. Ab indigentibus enim non a matre id querendum erat.

21.2.21 Quid tandem? quoniam que familiarium precibus impetrantur: quamuis magna: raro tamen eorum predicationibus augentur. indigentium laudes cum quid impetrarint. omni uacant suspitione: nihil ab his simulatur: et multa inde utilitas prouenit.

21.3.1 Etenim si uel optimus medicus qui multos egrotos curauerit: neque ab ipsis neque eorum familiaribus. sed a sua tantum matre laudaretur: suspecta sane esset laus illa et molesta: ne presentium quispiam magnum de eo aliquid uel egregium opinaretur.

21.3.2 Propterea asperius locutus. Quid mihi inquit et tibi mulier. eam admonens ne idem amplius temptaret. Cure enim ipsi erat maternus honor. sed longe magis animarum salus: et commune in multos beneficium: cuius gratia humanam carnem accepit.

21.3.3 Non sunt igitur. hec liberius ad matrem loquentis: sed diuine dispensationis uerba: ut admoneret pro dignitate miracula facienda.

21.3.4 quod enim uehementer ipsam et pre ceteris amaret: et reuereretur: asperiora hec uerba et indignatio demonstrat: quo nam pacto. in sequentibus dicemus.

21.3.5 Verum cum audieris mulierem illam dicentem. Beatus uenter qui te portauit et ubera que suxisti. deinde ipsum respondentem. Quinimmo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt illud. ea sententia dictum existima.

21.3.6 non quod matrem negligeret. sed nihil ei utilitatis matris nomen allaturum ostenderet: nisi bonitate et fide prestaret.

21.3.7 Quod si Marie nihil sine uirtute materna caritas erateras1530 p. 821 profutura: longe minus nobis patris fratris matris filii bonitas:

21.3.8 nisi aliquid nostrum afferamus. Frater inquit non redimeteras1530: redimit: redimet homo. In nullo nanque alio: nisi in solis sui ipsius uirtutibus: post diuinam gratiam de salute cuiquameras1530: cuipiam sperandum est.

21.3.9 Nam si id profuturum erat per se Marie: profuisset etiam iudeis quorum consanguineus erat christus secundum carnem: profuisset ciuitati in qua natus est: profuisset fratribus:

21.3.10 atqui dum fratres rerum suarum curam habuerunt nihil eieras1530: eis propinquitatis nomen profuit: sed cum reliquo mundo damnati erant. Tunc autem admirationi esse ceperunt: quando propria claruerunt uirtute:

21.3.11 patria uero nihil inde consecuta cecidit: et incendio absumpta est. conciuesgrif1470 fol. 3v misere interempti periere consanguinei secundum carnem nil ad salutem baccati sunt: deficiente uirtutis patrocinio.

21.3.12 Verum apostoli ante omnes clarissimi euaserunt: cum se ad ueram et expetendam eius familiaritatem: consuetudinemque per obedientiam contulerunt. Hinc intelligimus fide semper nobis opus esse: et uita: que uirtutibus luceat. hec dumtaxat saluos nos facere poterit.

21.3.13 Quante enim cognati eius admirationi fuerunt: cum ne eorum quidem nomina teneamus. apostolorum autem et uita et nomina ubique terrarum decantantur.

21.3.14 Nolimus igitur ob terrenam nobilitatem in superbiam efferri: licet longam progenitorum et quidem clarissimorum seriem numeremus: eorum uirtutes superare contendamus:

21.3.15 scientes aliorum nobis opera: non modo nihil in futuro iudicio profutura. uerum grauieras1530: grauiter nos condemnatura. cum optimorum parentum liberi et domesticis exemplis eruditi: nihil profecerimus.

21.3.16 Hoc ideo in presentia dico: quoniam multi gentilium ad fidem et christianam religionem a nobis hortati: ad cognatos progenitores et familiares suos confugiunt: quod fideles et christi fuerint assertores.

21.3.17 Quid ad te miser et infelix? hoc te magis condemnat. quoniam tot progenitorum tot familiarium exempla ad ueritatem complectendam: te adducere non potuerunt. Alii fideles quidem: sed uite nullam curam adhibentes: cum ad uirtutem hortantur idem in suam adducunt excusationem.

21.3.18 quod pater auus atauus pietatem maxime coluerint. Id te accusat quod ex talium uirorum semine iiseras1530: his te indignum prestiteris.

21.3.19 Audi prophetam ad iudeos loquentem. seruiuit israel in muliere et in muliere seruatus est. Audi christum Abraam pater uester exultauit ut uideret diem meum: uidit et gauisus est. Ita semper bona progenitorum opera: non modo nulli ad laudem sed ad crimen longe quidem grauius ius asscribit.

21.3.20 His igitur animaduersis nostris ipsorum operibus salutem consequi totis uiribus annitamur: ne spe nostra frustrati: tum deum intelligamus: cum nulla nobis penitentie erit utilitas. In inferno enim inquit quis confitebitur tibi?

21.3.21 Quamobrem in hac uita flagitiorum nos peniteat: ut sempiterna bona consequamur gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto nunc et semper et in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY