Omelia XIII (xii)

13.1.1 Iohannesgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 793 testimonium perhibit de ipso et clamabateras1530: clamat dicens. Hic erat quem dixi qui post me uenturus est: ante me factus est. quia prior me erat.

13.1.2 Nunquid frustra currimus? frustra laboramus: nunquid super petram semen iacimus? nunquid secus uiam? an inter spinas latent semina cadentia?

13.1.3 contendimus enim et maiorem in modum formidamus: ne agricultura nobis sterilis euadat: neque hoc dico quod uerear ne in laboris huius mercede capiam detrimentum: non enim eadem conditione qua agricole sunt uerbi diuinieras1530 p. 794 preceptores:

13.1.4 siquidem agricole post annuos sudores et miseram illam laborosameras1530: laborosamque uitam: si terra aliquando pro operis in se impensis non respondeat. nemo alius eius damnum instaurare potest. sed pudibundus: tristisque: ab area domum ad uxorem et filios reuertitur: et quem longi laboris mercedem petat: habet neminem.

13.1.5 In nobis autem nihil huiusmodi usuuenit. sed licet culta terra nullum afferat fructum: et eius et noster dominus uana nos spe dimissos non frustratur: sed remunerat.

13.1.6 Vnusquisque enim inquit propriam mercedem accipiet secundum proprium laborem: non secundum rerum euentum. Et tu inquit fili hominis testificare populo huic: si forte audiant: si forte intelligant:

13.1.7 et per Hiezecielem. Si uoluntas predicat quid fugere: quid eligere oporteat: animam tuam libera quamuis nemo attendat.

13.1.8 Verum enim uero licet firmum hoc solacium et remunerationis fiduciam habeamus: cum nihil uos bene operando proficere uideamus: nihilo melius afficimur quam agricole illi qui dimisso uultugrif1470 fol. 3v et rubore perfusi anguntur: et suam deflent calamitatem.

13.1.9 Hoc magistri misericordia est: hoc patris cura. Etenim Moyses cum a iudeorum ingratitudine liberari posset: et alterius gentis potiorem longeque maiorem accipere principatum.

13.1.10 Dimitte me inquit: ut irascatur furor meus contra eos: et deleam eos: faciamque te in gentem magnam. Cum sanctus et dei seruus esset intimus: ne audire quidem id sustinuit. sed potius una cum iiseras1530: his qui sibi semel crediti erant perire: quam sine illis saluus esse: et ad maiorem dignitatem assumi: pretulit.

13.1.11 Huiusmodi esse oportet cui animarum cura commissa est. Est nanque absurdum ut prauorum filiorum pater: nolit nisi eorum quos genuit pater appellari. Nos autem discipulos quotidie nunc hos nunc illos mutemus: erga neminem amice familiariterque affecti.

13.1.12 Sed absit ut de uobis unquam hec suspitio suboriatur. Confidimus enim uos fide in dominum nostrum Ihesum christum: et mutua in omnes caritate habundare. sed hec dicimus ut studium uestrum augeamus et diligentiam: et uite uestre uirtutem maiorem in modum propagemus.

13.1.13 Sic enim iactis orationis nostre fundamentis: altius mentes erigere poteritis: si nulla malicie lippitudo mentis uestre oculos perstrinxerit: et acumen obtuderit. Quid igitur hodierna die nobis propositum est.

13.1.14 Iohannes testimonium perhibet de ipso: et clamabat dicens. Hic erat quem dixi: qui post me uenturus est: qui ante me factus est. quia prior me erat. Multus est hic euangelista in Iohannis laudibus: et eius testimonium multifariam diffundit. Quod non temere. sed incredibili sapientia prosequitur.

13.1.15 plurimum enim hunc hominem omnes iudei admirabantur. Nam et Iosephus Iohannis cede bellum ortum existimat: et propterea non esse iudeorum ciuitatem que aliquando metropolis fuit: et longa oratione precursoris laudes exequitur: per eum iudeos arguens: cuius frequenter testimonium meminit.

13.1.16 Et alii quidem euangeliste facta superiorum prophetarum mentione: per singula christi opera: trahunt auditorem: et super natiuitate. Hoc autem factum est inquit: ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem. Ecce uirgo concipiet et pariet filium:

13.1.17 et uocabunt nomen eius Ihesum. Et cum herodes ei insidiatus: tanta ubique diligentia eum perquiri fecit: ut puerum interficeret: ingrif1470 fol. 3r medium Hieremie adducunt testimonium. Vox in rhama audita est ploratus et ululatus multus Rachel plorans filios suos.

13.1.18 Et Osee cum rursus ex egipto rediret. Ex egipto uocaui filium meum: et hunc ubique in suis euangeliis morem seruant.

13.1.19 Iohannes autem apertius et a recentioribus testatur: utpote qui ceteris sublimius locutus: non mortuos tantum: sed uiuum: et qui christum presentem presens ostendit et baptizauit: in medium frequenter adducit. non idcirco ut serui testimonio domino autoritatem compararet. sed ut ad auditorum descenderet imbecillitatem.

13.1.20 Quemadmodum enim nisi serui formam accepisset nunquam comprehendi potuisset: ita nisi serui uoce conseruorum aures arrexisset. non sane multi iudeorum eius probassent orationem.

13.2.1 Preterea et aliud magnum et admirabile respexit. nam cum de suiipsius laudibus: cuiusque suspectum sit testimonium: et plerique sepenumero auditoribus non persuadeant. alterum de ipso testificaturum adduxit.

13.2.2 Accedit ad hoc: quod nonnullieras1530: nulli solent libentius eorum uocem audire cum quibus consuetudinem habuerunt: utpote quameras1530: quem magis cognoscunt. Propterea uox de celo semel uel bis audita est. Iohannes autem sepenumero et frequenter locutus.

13.2.3 Nam qui multitudinis imbecillitatem superabant iieras1530: hi a sensibilibus omnibus liberi: celitus uocem audire poterant: nec eis multum opus erat humana. quippe qui ab illa persuasi erant et allecti.

13.2.4 Qui uero adhuc in iiseras1530: his inferioribuseras1530 p. 795 deuoluebantur: et multa terrenarum rerum nube operiebantur. hoc humiliori indigebant sermone. Ita igitur Iohannes cum omnibus se sensibilibus exuisset: aliis magistris non indiguit. sed celitus eruditus est.

13.2.5 Qui enim me misit inquit baptizare in aqua: ille mihi dixit. Ad quem uideris spiritum dei descendentem. hic est. Iudei autem qui adhuc rudes ad illam altitudinem non poterant peruenire: hominem habebant magistrum: non sua eis. sed celestia adnunciantem.

13.2.6 Quid igitur hic loquitur. Ipse testimonium perhibet de eo et clamabat dicens. Quid per illud uerbum clamabat significatur? hoc est fidenter: et libere: omni abiecta formidine: dei aduentum predicabat. Quid autem testabatur? quoderas1530: quid clamabat? Hic erat quem dixi. qui post me uenturus est: ante me factus est.

13.2.7 Obscurum et adhuc plenum humilitatis testimonium. Nongrif1470 fol. 3v enim dixit. hic est filius dei: unigenitus: et dilectus. sed hic erat quem dixi: qui post me uenturus est: ante me factus est. quia prior me erat.

13.2.8 Quemadmodum enim aues pullos suos neque euestigio neque una duntaxat die: totam uolandi artem edocent. sed primo e nido tantum educunt. inde cum aliquantulum quieuerunt: uolatui eos assuefacere incipiunt. postridie ad operam reuocant:

13.2.9 ita paulatim exercendo ad naturalem eos efferunt altitudinem. Ita beatus Iohannes non statim ad summa iudeos erigit. sed primum paululum a terra eleuat: cum christum se meliorem testatur.

13.2.10 Neque enim parum erat quod auditores primo christum nondum cognitum: nondum miracula facientem. Iohanne uiro tam admirabili tam claro ad quem omnes concurrebant: quem omnes angelum arbitrabantur meliorem crederent.

13.2.11 Principio igitur hanc opinionem in auditorum animis confirmare conatus est: eo uidelicet qui testimonium perhiberet: eum de quo perhiberetur: et eo qui prior uenit: eum qui posterior: et claro et nobili: nondum notum esse potiorem. Et animaduerte testis sapientiam.

13.2.12 Non modo cognitum. sed priusquam nosceretur predicat. Illa enim perticulaeras1530: particula. Hic est: ideras1530: id est significat quemadmodum Matheus dicit. Omnibus qui ad se uenerant dicebat. Ego quidem baptizo in aqua in penitentiam. qui autem post me uenturus est: fortioreras1530: fortior me est: cuius non sum dignus soluere corrigiam calceamenti.

13.2.13 Sed qua nam causa antequam eum ostenderet ita locutus est? Vt facilius presentis testimonium auditorum animis reciperetur: cum iam ex his uerbis illius noticiam habuissent: ne ue eos uile christi uestimentum a credendo dehortaretur. sed facile multitudinem in fide contineret.

13.2.14 Nam nisi prius aliqua de domino cognitio habita esset: et simul eum populus uidisset: et tam admirabile: tam magnum testimonium accepisset aspectus eius uilitas: testimonii quamprimum magnitudini obstitisset:

13.2.15 Adeo enim christus abiectus: adeo communis omnibus uidebatur: ut et samaritane mulieres: meretricesque et publicani: nullo honore: et accedere et alloqui eum auderent.

13.3.1 Vt igitur diximus: si et uerba hec simul audissent et christum uidissent. Iohannis saltem derisissent testimonium. Sed cum ante eius cognitionem plura de ipso audierintgrif1470 fol. 3r: et in his confirmati fuerint: contra euenit. si quidem eo uiso non sunt predicationis eius doctrinam aspernati. sed Iohannis testimonio fidem adhibentes etiam clariorem sunt arbitrati.

13.3.2 Quod autem dicit. Qui post me uenturus est. hoc est predicaturus. non futurus. Hoc et Matheus significat dicens. Post me uenit uir. Cuius generatio non ex Maria. sed ex aduentu secundum predicationem:

13.3.3 Nam si de generatione dixisset. non presenti sed preterito usus esset tempore: natus nanque erat christus cum ita locutus est Iohannes. Quid autem significat. Ante me factus est? Clarior uidelicet atque honorabilior.

13.3.4 Nolite enim inquit et si prior uenerim ad predicandum: ideo me illo maiorem arbitrari. longe minor sum: ut ne serui quidem loco connumerari sim dignus. hoc significauit cum inquit. Ante me factus est. Quod aliis uerbis Matheus ostendit. Non sum inquit dignus soluere eius corrigiam calceamenti.

13.3.5 Verum quod per hanc particulam. Ante me factus est: christi non intelligatur aduentus: ex sequentibus perspicuum est si quidem superflue adderetur. Quia prior me erat. Quis enim adeo stolidus: adeo insanus est: ut qui ante eum factus est: illum eodem tempore non fuisse non intelligat?

13.3.6 Quod si de eterna intelligeretur essentia: id nihil aliud significaret quam qui post me uenturus est: ante me factus est: quia prior me erat. Sed hoc absurdum est: et causa frustra adiicitur.

13.3.7 Contrarium enim (si hoc significare uoluisset) dicere oportuit: uidelicet. Qui post uenturus est: prior me erat. quia ante me factus est. Huic enim particule. prior meeras1530 p. 796 erat: non immerito posset hec afferri causa. quia anteeras1530: ante me factus est.

13.3.8 Huic autem. ante me factus est. quia prior me erat: non est causa hoc firma ratione nititur. Siquidem iam omnes nostis. non que manifesta sunt. sed obscura semper ratione indigere.

13.3.9 Quod si de essentia sermo esset: non erat obscurum quin prius factum: prius esse oportuerit. sed cum de honore disputetur non ab re: apparentem soluit dubitationem.

13.3.10 Etenim credibile erat multos dubitare: quanam gratia qui posterius uenit ante factus sit: hoc est honorabilior. Huius igitur questionis mox causam affert. Quia prior me erat.

13.3.11 Neque superbe locutus est. Cum prior essem me reiecit: et ante me factus est. sed prior me erat inquit: quamuis posterior uenerit. Et quonam pacto inquis sigrif1470 fol. 3v de eius claritudine et futura apuderas1530 om. homineseras1530: hominis gloria diceret quod nondum fuerat tanquam factum profitetur. non enim inquit fiet: sed factus est?

13.3.12 Quoniam mos prophetarum est: ut sepenumero que futura sunt: tanquam facta enarrent. Nam et Esaias de christi morte locutus. Non inquit. Tanquam ouis ad occisionem ducetur: quod futurum erat. sed ductus est.

13.3.13 Atqui nondum carnem induerat. Veruntamen quod futurum erat: propheta tanquam factum enarrat. Et Dauid crucem significans: non inquit. Fodient manus meas et pedes meos. sed foderunt. et diuiserunt sibi uestimenta mea: et super uestem meam miserunt sortem.

13.3.14 Et de proditore uerba faciens: qui nondum fuerat. Qui manducat inquit panes meos: leuauit contra me calcaneum. Et de passione locutus. Dederunt in escam mihi fel: et in siti mea potauerunt me aceto.

13.4.1 Vultis ne alia adducamus exempla? an hec in presentia sufficiunt? Ego satis arbitror. Nam si in superficie non multum spacii comprehendimus: profundum tamen attigimus. non tamen minus hoc quam illud laboris habet. Sed ueriti sumus ne longiori sermone uestram remitteremus attentionem.

13.4.2 Quamobrem debitum orationi nostre finem imponamus. Debitus autem finis est: laus digna deo. non uerbis tantum. sed operibus. Luceat enim inquit lux uestra coram hominibus ut uideant opera uestra bona: et glorificent patrem uestrum qui est in celis.

13.4.3 Et profecto nihil optima uita clarius dilectissimi: ut sapiens testatur. Vie iustorum tanquam lux fulgent. illustrant uero non eos modo qui per opera lucem attingunt: et rectam uiam ingrediuntur: sed et propinquos.

13.4.4 Effundamus igitur oleum e lampadibus: ut maior accendatur ignis: et lux appareat locupletior. Hoc autem oleum non modo in presentia multum ualet. sed cum sacrificia florerent: maiorem in modum illorum uirtutem probauit. Oleum enim inquit uolo et non sacrificium.

13.4.5 Et merito quidem: alterum enim inanimatum est: alterum animatum. In altero quidquid imponitur igni consumptum in cinerem uertitur: et fumus in aerem dissoluitur. alterum alios affert fructus.

13.4.6 Quod Paulus significauit. cum enim paupertatis corintheorum thesauros enarraret: his uerbis usus est. Quoniam ministerium huius officii non solum supplet ea que desunt sanctis. sed etiam habundat per multos in gratiarum actione in domino.

13.4.7 Et iterum. Glorificantes deum in obedientia confessionis uestre: in euangelio christigrif1470 fol. 3r: et simplicitate communicationis nostre in illos et in omnes: et in ipsorum obsecratione pro uobiseras1530: nobis desiderantium uos.

13.4.8 Vides mutuam gratitudinem dei laudem: continuas preces: et uehementiorem eorum caritatem: qui beneficium acceperunt. Sacrificemus igitur dilectissimi sacrificemus in ipsis sacrariis quotidie.

13.4.9 hoc enim et oratione et ieiunio et multis huiusmodi officiis maius est sacrificium: modo ex iusto labore fiat et lucro: et omnis sit expers auaricie rapine uiolentie.

13.4.10 He oblationes deo grate sunt. alias respuit: oditque: neque uult alienis calamitatibus honorari. Impium enim et prophanum id sacrificium est: et irritat potius deum quam placet.

13.4.11 Quo circa summa diligentia uti oportet: ne dum uolumus deum colere: iniuria affitiamus. Nam si Cain deteriores hostias offerendo quamuis nullam aliam iniuriam intulerit: ultimum tamen dedit supplicium. Nonne longe grauiora perpetiemur: si rapina et auaricia male parta deo offeremus?

13.4.12 Propter hoc enim formam huius mandati deus manifestauit: ut uidelicet misereamur: non torqueamus conseruos. Qui autem aliena rapit: et alii dat: non miseretur. sed ledit: et iniuriam uel maximam facit.

13.4.13 Vt enim lapis nunquam oleum fundereteras1530: fundit: ita neque crudelitas humanitatem. Siquidem cum hinc prouenit elemosina: non amplius est elemosina. Quare hortor ne id solum cogitemus: ut prebeamus indigentibus. sed ne ex rapina.

13.4.14 Nam si alter precatur: alter imprecatur. utrius uocem potius dominus audiet? An plus illud utilitatis an hoc detrimenti affereteras1530 p. 797? Quod si diligenter uixerimus: diuine gratie auxilio: misericordiam: ueniamque omnium que semper peccauimus: consequi potuerimus: et flumen igneum effugerimus:

13.4.15 a quo liberi utinam omnes ad celorum regnum perueniamus. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi. cum quo patri gloria simul et sancto et uiuificanti spiritui nunc et semper et in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY