Omelia LI

51.1.1 Ingrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 908 nouissimo autem die magno festiuitatis: stabat Ihesus et clamabat dicens: Siquis sitit ueniat ad me et bibat.

51.1.2 Qui credit in me sicut dicit scriptura. flumina de uentre eius fluent aque uiue.

51.1.3 Qui ad diuinam accedunt predicationem: et fidei uacant: sicientium eos desiderium pre se ferre oportet.

51.1.4 ita enim quam audient doctrinam potuerunt fideliter continere. Etenim qui sitiunt: poculum quamcupidissime hauriunt: et ita recreantur.

51.1.5 itidem et qui diuinos sermones audiunt: si sicientes acceperint: numquam fatigabuntur: quoad totum biberint.

51.1.6 Quod enim semper esurire et sitire oporteat. Beati inquit qui esuriunt et siciunt iusticiam.

51.1.7 Et hoc in loco. Siquis sitit ueniat ad me et bibat. hoc est. Nemini uim facio: neminem traho. sed siquis libens et promptus accedit. siquis ardet desiderio hunc ego aduoco.

51.1.8 Sed quanam gratia euangelista nouissimum diem magnum festiuitatis fuisse admonuit? Etenim primus et ultimus magnus erat. medii autem potius in deliciis consumebantur.

51.1.9 Cur igitur in nouissimo? quia omnes conueniebant. non ita in primo: et causam dixit fratribus.

51.1.10 sed neque secundo neque tertio quicquam tale locutus est: ne irrita uerba caderent cum deliciis uacaturi essent.

51.1.11 Nouissimo autem quoniam domum erant redituri: prebet eis ad salutem uiatica: et clamabat. hoc est fidenter loquebatur.

51.1.12 et hoc propter magnam turbam. Et ut de spiritali potu loqui se ostenderet: addidit. Qui credit in me sicut dicit scriptura. flumina de uentre eius fluent aque uiue.

51.1.13 Ventrem cor dicit ut alio in loco. Et legem tuam in medio uentris mei. Et ubi nam dicit scriptura. flumina de uentre eius fluent aque uiue? Nusquam.

51.1.14 Quomodo igitur hic textus intelligitur. hoc in loco ita distinguendum est: ut hec particula. flumina de uentre eius fluent aque uiue: christi sententia sit.

51.1.15 Cum enim multi dicerent. Hic est christus. Christus quando uenerit nunquid plura signa faciet? rectam habendam cognitionem: neque ita signis ut scripturis credendum asserit.

51.1.16 Nam multi cum miracula facientem uiderent. christum tamen non arbitrabantur. Debebantgrif1470 fol. 3r nanque dicere christum a semine Dauid uenire:

51.1.17 ut frequenter dicebant. quare uult innuere eorum se non fugere assertionem. Ideoque ad scripturas iterum relegat.

51.1.18 superius enim dixerat. Scrutamini scripturas. Et iterum. Scriptum est in prophetis. Et erunt omnes docibiles dei. Et Moises uos accusat. Et hoc in loco. sicut dicit scriptura. flumina de uentre eius fluent aque uiue:

51.1.19 ut habundantiam et copiam gratie significet: ut et alibi fons aque salientis in uitam eternam. hoc est multam gratiam consequetureras1530: consequentur. Alibi uitam eternam. hic aquam uiuam dicit.

51.1.20 hoc est semper operantem. Spiritus enim gratia: cum menti illapsa est: eamque irrigarit: omni fonte uberius scaturit: nunquam deficit: nunquam uacuatur: nunquam stat.

51.1.21 Simul autem et indeficientem copiameras1530 p. 909: et incredibilem operationem: et fontem et fluuios appellauit. et non unum. sed innumeros.

51.1.22 Et illic salientis pro inundantis positum est: quod facile quiuis deprehendere poterit. si Stephani sapientiam. Petri linguam. Pauli uim: considerauerit.

51.1.23 Quo pacto nihil eos extulit: nihil deiecit: non populorum furor: non tirannorum persecutiones: non demonum insidie: non quotidiane mortes:

51.1.24 sed more fluminis: uehementi lapsu delati: omnia trahentes euaserunt. Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat spiritus datus.

51.1.25 Quomodo ergo prophete prophetarunt: et innumera operati sunt miracula?

51.1.26 Apostoli enim non spiritu, sed eius uirtute eiiciebant ut ipse. Si ego in belzebub eiicio demonia filii uestri in quo eiiciunt?

51.1.27 Hoc autem dicebat: ut non omnes spiritu ante crucem. sed ipsius uirtute eiecisse ostenderet.

51.1.28 Sed cum dimissurus eos esset tunc dixit: Accipite spiritum sanctum. Et iterum. Venit super eos spiritus sanctus. et tunc signa fecerunt.

51.2.1 Cum autem misit: non dixit. Dedit eis spiritum sanctum. sed dedit eis potestatem dicens. Leprosos mundate. demonia eiicite. mortuos suscitate. gratis accipiteeras1530: accepistis: gratis date.

51.2.2 Prophetis autem ab omnibus confessum est: spiritum sanctum datum.

51.2.3 Verum ipsa gratia contracta et separata erat et a terra discesserat: ex quo dictum est. Relinquetur domus uestra deserta.

51.2.4 et ante illam diem iam deficere ceperant. Siquidem non amplius apud eos propheta erat: neque gratia: eorum sacra tuebatur.

51.2.5 Cum igitur spiritus sanctus cohibitus esset: tum iam diffundi largiter debuit: quod post crucem cepit exordium. non tantum ut largius. sed ut maioribus gratiis habundaret.

51.2.6 Etenim mirabiliusgrif1470 fol. 3v donum erat ut cum dicit. Nescitis cuius spiritus estis. Et iterum. Non enim accepistis spiritum seruitutis. sed adoptionis. Nam et antiquitus spiritum habebant. sed aliis non largiebantur.

51.2.7 Apostoli autem innumeros implebant. Cum autem hanc essent accepturi gratiam. nondum datam.

51.2.8 Ideo de hac inquit euangelista. Nondum enim erat spiritus datus. quia Ihesus nondum erat glorificatus. hoc est crucifixus.

51.2.9 Cum enim inimici et peccatores et diuino munere priuati: et odio digni essemus. gratia autem reconciliationis esset indicium. cunque munus non inimicis. non hostibus. non odio habitis. sed amicis et familiaribus: detur.

51.2.10 oportuit primum pro nobis sacrificium offerri et carnis inimicicias dissolui. et deo amicos fieri: et inde munus accipere.

51.2.11 Nam si hoc in promissione Abrae factum est: multomagis in gratia. Quod significans Paulus inquit.

51.2.12 Si enim qui ex lege sunt: heredes sunt: exinanita est fides. Lex enim iram operatur. hoc est. Promisit deus Abrae et semini eius daturum terram.

51.2.13 et nepotes eius promissione indigni reperti sunt: et propriis laboribus placere non potuerunt.

51.2.14 Propterea accessit fides: res facilis: que gratiam adduceret: neque incassum caderent promissiones.

51.2.15 Ideo ex fide dicit ut secundum gratiam firma esset promissio. secundum gratiam autem. quoniam labore suo non poterant.

51.2.16 Sed quanam gratia. cum inquit secundum scripturas: non adducit earum testimonium? Quoniam corrupte erant sententie.

51.2.17 Alii enim dicebant. hic est uere propheta. Aliieras1530: alii dicebant. seducit turbam. Quidam. nunquid ex galilea uenit christus. Nonne scriptura dicit quia ex semine Dauid: eteras1530: et de bethleem castello?

51.2.18 et uaria erat sententia: utpote in turba. Neque enim diligenter uerbis eius attendebant: neque ut discerent.

51.2.19 Propterea nihil eis christus respondit: quamuis dicerent: nunquid ex galilea christus uenit?

51.2.20 At Nathanael contumeliosius dicentem. A Nazareth potest aliquid boni esse? laudauit: tanquam uerum israelitam.

51.2.21 Siquidem hi: qui ad Nicodemum dixerant (Scrutare et uide quod ex galilea non surrexit propheta) non discendi gratia querebant. sed ut christi gloriam penitus euerterent.

51.2.22 ille autem desiderio tantum ueritatis: et diligenti ueterum scripturarum scientia.

51.2.23 Quare hoc in loco nihil eis aperit: nihil exponit.

51.2.24 Qui enim sibiipsis contraria loquebantur. et nunc neminem unde ueniret scire. nunc ex bethleem esse: asserebant. constat etiam si didicissent: contradicturos.

51.2.25 Esto enim locum ignorarent. quod ex bethleem. quoniam esset educatusgrif1470 fol. 3r in nazaret. non tamen propterea excusabantur.

51.2.26 Noneras1530: Nonne enim illic natus est. Nunquid et genus ignorabant: quod ex domo esseteras1530 om. et patria Dauid?

51.2.27 Quomodo ergo dicebant. Nunquid ex semine Dauid uenit christus? Sed hoc illo modo abscondere uolebant: et uersute omnia loquebantur.

51.2.28 Sed qua gratia christum non interrogarunt dicentes. Cum alia quidem omnia in te admiremur: iubes autem tibi secundum scripturas credi? Dic nobiseras1530 p. 910 quomodo. Scripture enim dicunt: ex bethleem christum uenturum. tu autem ex galilea uenisti.

51.2.29 Verum nullis huiusmodi uerbis usi sunt. sed omnia peruerse loquuntur.

51.2.30 Quod enim nollent quicquam discere: statim significat euangelista. quod quidam ex ipsis uolebant eum apprehendere. sed nemo misit super illum manus.

51.2.31 Nam et si nihil aliud. hoc saltem eos compungere debuisset. Verum non sunt compuncti ut inquit propheta. Dissipati sunt et non sunt compuncti.

51.3.1 Eiusmodi enim malicia est. Nulli uult cedere. ad unum tantum respicit: ut eum cui insidiatur: perdat. Sed quid dicit scriptura.

51.3.2 Qui fodit foueam proximo: in eam incidit: quod usu tunc uenit. Ipsi enim uolebant christum interimere: ut predicationem tollerent. sed contra euenit.

51.3.3 Siquidem predicatio: christi gratia floruit. illorum uero doctrina extincta periit: patriam: libertatem: licentiam: et cultum ueterem perdiderunt: et omni priuati sunt felicitate: in seruitutem et captiuitatem adductieras1530: abducti.

51.3.4 Quibus admoniti: nulli insidias tendamus scientes quod in nosipsos ensem acuimus: et maiorem nobis plagam infligimus.

51.3.5 Sed egre tulit quispiam se offendi: et uult ulcisci. Noli queso. non ulciscendo enim ulcisci poteris. ulciscendo uero non ulcisceris. Nec que dico nugas arbitrereeras1530: arbitrare. sed ueritatem.

51.3.6 Quomodo? Quoniam qui non ulciscitur: deo relinquit ultionem. qui ulciscitur minime. Mihi enim inquit uindictam et ego retribuam dicit dominus.

51.3.7 Nam si serui nostri rixantes inuicem: nulla nostri ratione habita. ipsi ad uindictam uertuntur:

51.3.8 et si sepius postmodum nos rogent. non solum non eos ulciscimur. sed indignamur: scelestos: et flagiciosos appellamus.

51.3.9 et nobis id cognoscendum relinqui oportuisse dicimus. Cum enim tibi ultionem presumpsisti: nihil amplius in illum indignatur dominus.

51.3.10 hoc longe magis deus dicet: qui nos admonet ut sibi omnia permittamus.

51.3.11 Quid enim non absurdum sit: ut qui a seruis et pueris nostris tantam modestiam: tantam obedientiam exigimus eandem domino nostro non exhibeamus?

51.3.12 Hoc autem dico quoniam tam prompte inuicem ulcisci contendimus.

51.3.13 sed uere prophantem hoc faceregrif1470 fol. 3v non oportet. sed ignoscere et dimittere: quod in nos peccatur. etiam si illud non esset magnum premium: ueniam pro eo accipere.

51.3.14 Sed dic queso: si peccantem reprehendis: cur ipse peccas. Cur eadem admittis? Iniuriam tibi intulit. noli contra inferre.

51.3.15 Perterruit: noli perterrere. cum nullam inde assequaris utilitatem. Merore te affecit: noli uicem reddere. nam illi similis efficeris: et tu nihil lucraris. sed si mansuete perfers: forte ipsum corriges.

51.3.16 ita eieras1530: enim pudorem incuties. ita iram sedabis. Nemo malo malum sanat. sed bono malum.

51.3.17 Hec apud gentes nonnulli philosophantur: queeras1530: qui cum ineras1530 om. erroris stulticia: tantam pre se ferant sapientiam. pudet nos: ut inferiores deprehendamur.

51.3.18 Multi iniuria affecti: equo animo tulerunt. Multi falso accusati in ultionem non proruperunt. Insidiatores beneficiis prosecuti sunt.

51.3.19 Non parum uerendum est: ne apud illos: qui uita nobis prestantiores sinteras1530: sunt: inueniantur. neue nos maiori cruciatui obnoxios: faciant.

51.3.20 Nam si: qui participes sumus spiritus: qui dei regnum expectamus: qui celestium cognitionem habemus: qui non formidamus gehennam: qui angeli fieri iubemur: qui diuinis fruimur misteriis: ne ea quidem qua illi uirtute pollemus: quid nobis sperandum est?

51.3.21 Quod si iudei nobis superandi sunt. Nisi inquit habundauerit iusticia uestra plusquam scribarum et phariseorum: non intrabitis in regnum celorum. longe magis gentiles. si pharisei: magis infideles.

51.3.22 Si non superantibus nobis illorum uitam: celorum regna clauduntur. quomodo ea consequemur si gentilibus peiores inueniemur?

51.3.23 Abiciamus ergo dilectissimi omne odium: iram indignationem. Eadem dicere mihi quidem non molestum: uobis autem tutum.

51.3.24 Etenim medici eadem sepe medicina utuntur: et nos eadem uestris auribus instillare: in memoriam reducere: docere: hortari. non cessamus.

51.3.25 Etenimeras1530: Etenim in magna secularium rerum turba: horum obliuiscimur.

51.3.26 Quare ne incassum hic colligamus opere confirmentur: ut futura bona consequamur:

51.3.27 gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum, Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY