Omelia LXIII

63.1.1 Nondumgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 947 enim uenerat Ihesus in castellum. sed erat adhuc in illo loco ubi occurrerat ei Martha.

63.1.2 Magnum bonum sapientia est. Sapientia nostra dico: non gentilium: que uerba sunt dumtaxat et fabule. neque ullam habent sapientiam.

63.1.3 glorie nanque causa omnia faciunt. Magnum inquam bonum sapientia que nobis inde uicem reddit.

63.1.4 Qui enim pecunias contemnit: iam hoc bonum consecutus est: quod superfluis et stultis curis liberatus est. Qui gloriam pessundat: premium inde accipit: quod nulli seruit. sed uera liberalitateeras1530: libertate perfruitur.

63.1.5 Qui celestia concupiscit: remuneratione non caret. cum nihil presentia arbitretur: et facile dolorem omnem exuperet. Ecce nunc mulierem philosophantem inde premium consecutam.

63.1.6 Etenim omnibus assidentibus dolens et plangens: non exspectauit ad se uenientem magistrum: neque decorum seruauit: neque luctu retenta est.

63.1.7 Siquidem que in luctu sunt: cum aliis incomodis etiam hoc tenentur affectu: quod a presentibus affectant laudari. Quorum nihil Marie accidit. sed surgens euestigio: magistro obuiam facta est.

63.1.8 Ihesus autem nondum in locum uenerat. Lento enim passu ambulabat: ne ad signum faciendum festinare uideretur. sed ab illis de eo iudicium ferrieras1530: fieri uolebat.

63.1.9 Aut igitur hoc significare uult euangelista: aut quod cito accurrit: ut uenienti occurreret.

63.1.10 Venit autem non sola. sed omni iudeorum turba subsequente: et perquam prudenter soror ei clam magistri aduentum significauit: ne consessum perturbaret. Neque cur surgeret dixit. Nam multigrif1470 fol. 3r certe abiissent.

63.1.11 Nunc uero tanquam fleturam ad monumentum secuti sunt et ex his iterum mortuum Lazarum confirmatur. Et procidit ad pedes eius.

63.1.12 Vehementius quam soror amabat. Neque turbam reuerita est; neque opinionem quam de eo iudei habebant. Erant nanque multi maliuoli qui dicebant. Non poterat hic qui aperuit oculos ceci nati facere ut hic non moreretur?

63.1.13 Sed omnem humanum affectum expulit: magistro presente: cuius solius facta est honoris uidelicet in dominum. Et quid inquit? Domine si fuisses hic: frater meus non fuisset mortuus.

63.1.14 Sed quid nihil ad eam loquitur christus: ut ad sororem? Turba aderat: neque uerborum tempus erat.

63.1.15 sed mouetur humano affectu: quem tantum primo uoluit estimari.

63.1.16 Nam cum signum magnum (quale raro fecit) esset facturus: ex quo multa erat prouentura utilitas: ne turba absente nihil lucraretur: doloris affectu multos testes allicit: ne predam amitteret.

63.1.17 Et primum humanam preferteras1530: perfert naturam. Lachrymatur et perturbatur. Norat enim lachrymas excitare et affectum arguere.

63.1.18 Illa enim particula. Et infremuit spiritu. motum illum cohibuisse signat. Et ait. Vbi posuistis eum? ne flendo interrogaret.

63.1.19 Sed quid rogat? Non uult festinare. sed omnia ab illis discere: et hortatus facere: ut omni suspitione careret miraculum.

63.1.20 Dicunt ei. Veni et uide. Lachrymatus est Ihesus. Nullum adhuc resurrectionis signum ostenderat: neque ut suscitaturus: sed ut lachrymaturus uenit: quod mox significatur. Ait enim. Dixerunt ergo iudei.

63.1.21 Ecce quomodo amabat eum. Quidam autem ex ipsis dixerunt. Non poterat hic qui aperuit oculos ceci nati facere ut hic non moreretur?

63.1.22 Nec in calamitatibus a malicia abstinebant. Atqui: facturus erat rem longe mirabiliorem. Longe enim maius est post mortem in uitam reuocare quam instantem propellere:

63.1.23 in quo ergo eius uirtus erat admiranda: in eo Ihesum calumniantur. Confitentur autem aperuisse oculos ceci nati: et quod rursus debebant admirari cauillantureras1530: calumniantur. ac si nihil fecisset.

63.1.24 Nec in hoc solum eorum ostendit maliciam sed cum nondum ad monumentum uenerit eum criminantur. non exspectantes rei finem. Intuere corruptum eorum iudicium.

63.2.1 Venit ad monumentum et rursum affectum arguit. Quid tandem tam diligenter: quociens lachrymatus sit meminit euangelista: et quod infremuerit?

63.2.2 Vt intelligas uere naturamgrif1470 fol. 3v nostram induisse. Cum enim magna de eo loquatur: etiam in iiseras1530: his que ad corpus spectant: hoc in loco multo humilius loquitur.

63.2.3 Nihil ut reliqui euangeliste in passione quod in agonia esset narrauit. sed contra quod retrorsum supinos reiecerit. Quod ergo illic omisit: hic per luctum implet.

63.2.4 Nam de morte disputanseras1530 p. 948 inquit. Potestatem habeo ponendi animam meam. et nihil submisse loquitur.

63.2.5 Ideo in humanitatis affectibus: incarnationis ueritatem ostendunt. Matheus enim ab agonia et tremore et sudore. hic a lachrymis humanitatem confirmat.

63.2.6 Neque enim nisi nostre fuisset nature: et semel et iterum lachrymari coactus fuisset. Neque ullis respondet criminibus.

63.2.7 Quid enim uerbis imponere eis silentium oportuit: cum mox rebus ipsis ad tacendum cogerentur: quod grauius fuit et maiorem incussit pudorem?

63.2.8 Ait ergo. Tollite lapidem. Quid tandem absens non idem iusserat atque perfecerat? Quid non dimisso lapide suscitauit?

63.2.9 Poterat enim qui corpus mortuum uoce mouerat: et corrupto animam inspirarat multomagis lapidem mouere.

63.2.10 Sed cur non fecit? Vt eos testes fecisset miraculi: ne dicerent: quod et de ceco. Hic est: non est.

63.2.11 Manus enim et presentia illorum: ipsum esse testabantur. Illi enim uel imaginationem uel prestigium aliquod opinari potuissent.

63.2.12 Nunc cum affuerint. cum lapidem tulerint. cum ligatus exierit. cum iussus sit solui. cum amici presentes ipsum uiderint. et ex uestibus agnouerint: cum sorores fetere. et quadriduanum esse dixerint.

63.2.13 Hec omnia sufficientia erant que uel impudentibus silentium imponerent. cum rei testes adessent. Ideo iubet ut lapidem tollant a monumento: ostendens seipsum suscitare.

63.2.14 Ideo interrogat ubi posuistis eum: ut dicentes. Veni et uide. et ducentes ipsum: non possent dicere alium suscitatum: ut et uox et manus testificaretur.

63.2.15 Vox dicendo ueni et uide. Manus: lapidem tollendo: et institas soluendo. Et uisus et auditus. Hic uocem audiendo. Ille uidendo exeuntem: et odoratus: odore offensus. Inquit enim iam fetet. quadriduanus est.

63.2.16 Merito ergo dixi quod minime norat mulier quid Ihesus diceret cum inquit. Etiam si mortuus fuerit uiuet. Considera ergo quid hiceras1530: haec dicat. tanquam iam impossibile esset.

63.2.17 Erat enim admirabile ut quadriduanum et fetidum mortuum suscitaret. Discipulis enim inquit: ut glorificetur filius dei per eum. hic gloriam deigrif1470 fol. 3r de patre inquit.

63.2.18 Animaduerte audientium imbecillitatem: diuersi sermonis esse causam. Rememorat enim que superius dixerat arguens tanquam oblitam. Noluit iam presentes perturbare. Ideo inquit. Nonne dixi tibi sieras1530: quod si credideris uidebis gloriam dei.

63.3.1 Magnum namque bonum fides est magnum inquam: et multorum bonorum causa. Vt dei opera homines facere possint in nomine illius.

63.3.2 Si enim credideritis inquit: et dixeritis monti huic ut transferatur: fiet. Et qui credit in me maiora signa faciet quam ego in nomine meo.

63.3.3 Que nam maiora? Etenim umbre ipsorum mortuos suscitabant. Sic enim predicauit christi potestas.

63.3.4 Non enim tam mirabile fuit. quod uiuus miracula faceret: ut ipso mortuo alii in nomine eius maiora operarentur.

63.3.5 Neque dubitandum fuit de eius resurrectione: neque si uisa fuisset ita esset confirmata. qui enim resurgentem uidisset dicere poterat fuisse fantasma.

63.3.6 qui uero solo eius nomine inuocato maiora miracula uidet: quam cum in carne cum hominibus uersatus est: non sane incredulus esset. nisi maiorem in modum desiperet.

63.3.7 Magnum igitur bonum fides: cum a uehementi amore et flagranti animo procedit. ipsa sapientes nos indicat.

63.3.8 ipsa humanam detegit uilitatemeras1530: humilitatem. et inferius omissis rationibus: de celestibus disputat. et quod humana sapientia inuenire non potest: in quo deficit: hoc fides dirigit. hoc docet.

63.3.9 Hanc igitur complectamur. neque rationibus distrahamur. Cur gentiles nihil inuenire possunt? Dic queso? Nonne externam omnem nouere sapientiam?

63.3.10 Vnde ergo piscatores et tentoriorum opifices: et indoctos superare non potuerunt? Quoniam illi rationibus. hi fide omnia perficiebant.

63.3.11 ideo et Platonem et Pithagoram. et philosophos omnes. necnon et astrologos: mathematicoseras1530: et mathematicos: geometras: arithmetricos.

63.3.12 et omnis sapientie professores: superarunt et meliores facti sunt: quanto stultis illis et insanis ueriores philosophi euaserunt.

63.3.13 Hi enim statim animam immortalem esse: non tantum dixerunt. sed et persuaserunt.

63.3.14 Illi antea nihil norant: quod esset anima. Postquam autem inuenerunt et diuiserunt eam a corpore: iterum in errorem prolapsi sunt. aliqui corpus eam dixerunt. alii compositum. nonnulli cum corpore dissolui.

63.3.15 necnon celum animatum et deum. Piscatores autem dei opus professi sunt. et omnibus persuaserunt.

63.3.16 Quod autem gentiles rationibus usi sint minime mirum. quod autem qui fideles uidentur: iieras1530: hi animales inueniantur. est sane ridiculumgrif1470 fol. 3v.

63.3.17 propterea decipiuntur. Et alii quidem: qui dicunt scire deum: ut ipse seipsum nouit: quod nemo ne illorum quidem ausus est dicere.

63.3.18 Alii non posse deum sine passione generare. neque ei quicquam amplius a nobis: habere permittunt. Alii quod recta uia nihil proficit. Sed tempuseras1530 p. 949 non est hec in presentia reprehendendi.

63.4.1 Quod autem nihil proficiat fides recta: si uita praua sit: et christus et Paulus pluribus ostendit. Inquit enim. Non omnis qui dicit mihi domine domine intrabit in regnum celorum.

63.4.2 Et. Multi dicent mihi in illa die. Domine nonne in nomine tuo prophetauimus? Et dicam eis. nescio uos. Et iterum. Nolite gaudere quod demonia uobis obediunt.

63.4.3 Qui hiceras1530: hec non attendunt: facile in uicia delabuntur. etiam si fidem rectam habeant.

63.4.4 Sed nos hec fugiamus. neque enim sine uita recta deus uideri potest. Pacem inquit persequimini. et sanctificationem. sine qua nemo uidebit dominumeras1530: deum.

63.4.5 Sanctificationem continentiam appellat: ut unusquisque sua contentus sit uxore. neque alienam querat. Qui sua contentus non est: saluus esse non potest. sed necessario peribit. Etiam si innumera bona opera fecerit:

63.4.6 Fornicando impossibile est intrare in regnum celorum. immo non fornicatio hec. sed adulterium.

63.4.7 Quemadmodum enim alligata uiro: si alium cognoscit: adulteratur. ita alligatus uxori: si aliam habet: adulterii reus est. hic non hereditabit regnum celorum. sed in geennam intrudetur.

63.4.8 De his inquit deus. Vermis eorum non morietur. neque ignis extinguetur. Nullam enim ueniam consequitur: qui capta uxore: post hoc carnis remedium aliene iniuriatur. hoc iam lasciuia est.

63.4.9 quod si ab uxore sua multi ieiunii et orationis tempore: abstinent: qui sua contentus non est. sed alienam introducit: quantum sibi mali accumulat?

63.4.10 Si suam repudiare et alii uacare non licet (est enim adulterium) quantum ille accusandus est qui sue aliam addit?

63.4.11 Nemo igitur hunc morbum anime insidere permittat. sed radicitus euellat. neque enim tantum uxorem: quantum seipsum offendit.

63.4.12 hoc enim adeo apud deum scelestum uidetur. ut si uxor ab idolatraeras1530: idololatra uiro ipso nolente discedat: puniatur. si ab adultero minime.

63.4.13 Considera ergo huius morbi maliciam. nam si qua fidelis inquit habet uirum infidelem. et ipse consentit habitare cum illa: non dimittat uirum.

63.4.14 De fornicatriceeras1530: fornicatione autem. Si quis dimiserit uxorem suam preter rationem fornicationis: facit ipsam mechari. nam si consuetudo unum corpus facit. si quis meretrici admisceturgrif1470 fol. 3r unum cum meretrice corpus efficitur.

63.4.15 Quomodo ergo ornata accipietur: cum sit membrum christi? Quomodo ei iungetur corpus meretricis?

63.4.16 Et intuere excessum. Que cum infideli habitat non est immunda. Sanctificatus est inquit uir infidelis in muliere fideli. In fornicaria autem.

63.4.17 Nunquid membra christi faciemus membra meretricis? illic sanctificatio manet si cum uxore cohabitat. hic discedit. Graue itaque malum fornicatio. graue inquam et immortale afferens supplicium.

63.4.18 et in hac uita innumera secum mala trahit. Cogitur enim uitam miseram et infelicem uiuere qui hoc morbo afficitur. Neque meliori loco res sue sunt quam eorum qui suppliciis distrahuntur. Alienam domum trepidus et formidolosus ingreditur: omnia timet: et seruos: et liberos.

63.4.19 Quare hortor hoc uos morbo dissoluatis. quod si non placet: nolite hec sacra ingredi penetralia.

63.4.20 Siquidem minime oportet scabiosas et morbidas oues: insanarumeras1530: in sanarum et beneualentium grege uersari: sed ab ouili exigende sunt: quoad bonam recipiant ualitudinem.

63.4.21 Membra christi sumus. nolimus fieri meretricis. Non est locus hic: lupanar. sed ecclesia. Si membra meretricis habes: abesto ab ecclesia. ne presentia tua sordescat.

63.4.22 Quod si nulla esset geenna: nullum supplicium. quo tamen animo: post coniunctionem illam: et nuptiales faces: post iustum lectum: et liberorum susceptionem: post quotidianam consuetudinem: pateris aliam supponere?

63.4.23 Cur non uereris: non erubescis? Qui post uxorum mortem aliis admiscentur: iieras1530: hi reprehenduntur a multis quamuis puniri non possint.

63.4.24 Tu uiuente uxore aliam superducis? Quenam hec incontinentia? De his inquit. Vermis eorum non morietur: et ignis non extinguetur.

63.4.25 Perhorresce minas. formida supplicium. Non est tanta hic uoluptas quanta illic pena. Sed absit ut aliquis huic sit obnoxius supplicio. sed per sanctificationem omnes christum uideant: et promissa bona consequantur.

63.4.26 Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi: cum quo patri gloria in seculaeras1530: secula seculorum, Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY