Omelia XXXV (xxxiv)

35.1.1 Cumgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 860 uenissent ergo ad illum samaritani: rogauerunt eum: ut ibi maneret. et mansit ibi duos dies: et multoplures crediderunt propter sermonem eius.

35.1.2 et mulieri dicebant. Quia iam non propter tuam loquelam credidimuseras1530: credimus. ipsi enim audiuimus et scimus: quia hic est uere saluator mundi. Post duos autem dies exiit inde: et abiit in galileam.

35.1.3 Nihil inuidia nocentius: nihil inani gloria grauius. ipsa innumera bonagrif1470 fol. 3v corrumpere consueuit. Nam cum iudei maiorem quam samaritani dei cognitionem haberent: et in prophetarum essent lectionibus educati. hiceras1530: hinc longe inferiores apparuerunt.

35.1.4 Samaritani mulieris testimonio: fide adhibita: nullo signo confirmati: christo obuiam fiunt. rogant apud ipsos moretur.

35.1.5 Iudei tot miraculis admoniti: non modo non retinent. sed expellere contendunt. Atqui eorum gratia in mundum uenit: ipsi expulerunt. hi ut maneat rogant.

35.1.6 Num ergo non accedendum fuit? Num tantopere rogantes et indigentes erant contempnendi: et apud insidiantes et expellentes moram trahere: amicis et uolentibus se non exhibere decuit?

35.1.7 indignum sane et a christi benignitate alienum. Eorum itaque obtemperauit uoluntati: et mansit apud eos duos dies. ipsi autem semper eum apud se habere uoluissent. ut significat euangelista quod rogauerunt eum ut ibi maneret.

35.1.8 quod ipse noluit. sed mansit duos dies: quibus multo plures crediderunt in eum.

35.1.9 Non tamen credibile erat: cum nullum signum uiderint credituros maxime cum iudeos odio haberent.

35.1.10 Veruntamen cum uerba eius et ueritatem reputarent: nil curarunt amplius. sed altius quam que impediebant contemplati sunt: et christum admirari et uenerari maiorem in modum contendebant.

35.1.11 Dicebant enim mulieri. Quia iam non propter tuam loquelam credimus. ipsi enim audiuimus et scimus. quia hic est uere saluator mundi christus.

35.1.12 Discipuli magistrum superarunt. Hi iudeos haud iniuria: et credendo et accipiendo accusare possent.

35.1.13 Siquidem illi frequenter christum lapidibus persecuti sunt: quorum ipse gratia omnia fecerat. hi neque ad se uenientem: secum manere hortabantur. Illi uisis signis et miraculis pertinaciter obduruerunt.

35.1.14 hi sine signo aliquo plurimam in eum fidem pre se tulerunt. Hi de fide contendunt. illi signa efflagitare non desinunt.

35.1.15 Ita semper fideli anima opus est: quam ueritas (modo accipiatur) facile illustrat. Si minus. non ueri imbecillitas. sed nolentis perfidia culpanda est.

35.1.16 Nam et sol puros oculos nactus facile illuminat. sin minus: oculorum culpa: non solis est. Audi igitur quid hi loquantur. scimus inquiteras1530: inquiunt: quia hic est uere saluator mundi.

35.1.17 Quambreui Ihesum orbem terrarum conuersurum nouerunt: quod ad communem omnium salutem uenerit. quod non solis iudeis eius prouidentia prescriberetur. sed ubique terrarum: uerbum suum esset disseminaturus.

35.1.18 non ita iudei: sed querentesgrif1470 fol. 3r propriam iusticiam confirmare iusticie dei non paruerunt. Hi autem omnes in culpa esse confitentur. illud apostolicum sentientes. quod omnes peccauerunt et egent gloria dei: iustificati gratis per gratiam ipsius.

35.1.19 Cum enim dicerent saluatorem esse mundi: intellexerunt perditi: nec simpliciter. sed in rebus maximis saluatorem.

35.1.20 Venerunt enim multi ut saluos facerent: et prophete: et angeli. sed hic uere saluatorem inquiunt qui ueram salutem elargitur non breui. sed perpetuo duraturam: hoc sincere fidei argumentum.

35.1.21 Vtrinque enim admirabiles extiterunt. et quod crediderunt: et quod sine signis et miraculis. quos et christus beatos dicit. Beati qui non uiderunt et crediderunt: et quod sincere crediderint inde constat.

35.1.22 quod cum mulier dubie loqueretur. Nunquid hic est christus? nullam pre se tulerunt dubitationem. sed scire eum esse: proculdubio asseuerauerunt.

35.1.23 Neque unum quemdam ex medio uulgo christum. sed uere saluatorem confessi sunt. Atqui. quem saluum fecisse uiderant?

35.1.24 uerba audierant tantum. et tam certe locuti sunt. Quid si miracula uidissent? Nonne plura et maiora dixissent? Quanam autem gratia: que et quanta locutus sit non narrant euangeliste?

35.1.25 Vt multa et magna eos omittere intelligas. Ab euentu autem omnia demonstrant: persuasit namque populo et uniuerse ciuitati.

35.1.26 ubi autem non persuasum est: que dixerit exponere coguntur. ne auditorum ignauiam: in oratorem quispiam duceret referendam.

35.1.27 Post duos autem dies: exiit inde: et abiit in galileam. Ipse enim christus testimonium perhibuit. quia propheta in sua patria honorem non habet. Quare addidit: quod in capharnaum. sed in galileam et in cana abiit.

35.1.28 Ne perconteris quare non apuderas1530 p. 861 suos potius quam apud samaritanos manserit. causam hic affert. quoniam sui: ipsi non audirent. Non ergo eo se contulit: ne grauius iudicarentur.

35.2.1 Puto enim hoc in loco patriam capharnaum significare. Nam quod in capharnaum nullum honorem assecutus sit: audi ipsum dicentem. Et tu capharnaum: nunquid usque in celum exaltaberis: usque in infernum descendes.

35.2.2 Patriam autem appellat in qua carnem acceperat et in qua diutius uersatus est. Quid inquiet quispiam? Nonne uidemus multos in popularibus suieras1530: suis: magni nominis et autoritatis?

35.2.3 Videmus inquameras1530: inquit. Raro tamen neque per ea que raro contingunt sententia ferenda est. et qui domi sue honorantur longe. magisgrif1470 fol. 3v aliene. Consuetudo enim contemptum facere consueuit.

35.2.4 Cum ergo uenisset in galileam: exceperunt eum galilei. cum omnia uidissent que fecerat in hierosolymis in die festo: et ipsi non uenerant ad diem festum.

35.2.5 Ecce qui reprehensi sunt: iieras1530: hi maxime christum accipere inueniuntur. Nam apud hunc euangelistam dicitur. A nazareth potest aliquid boni esse?

35.2.6 Et alibi. Scrutare et uide quia propheta a galilea non surgit. Quod in contumeliam dicebant. Communis enim opinio erat christum nazarenum esse. ei tamen tanquam samaritano exprobrabant.

35.2.7 Samaritanus es inquiunt: et demonium habes. Veruntamen et samaritani et galilei credunt in ignominiam iudeorum.

35.2.8 sed samaritani uehementiorem pre se tulerunt fidem: cum mulieris tantum testimonio in Ihesum crederent. galilei non nisi miraculis confirmati.

35.2.9 Venit ergoeras1530: ergo Iesus iterum in cana galilee: ubi fecit aquam uinum. Miraculum in memoriam reducit ad maiorem samaritanorum laudem. signorum nanque gratia que hierosolymis: que apud ipsos fecerat: eum acceperant.

35.2.10 samaritani doctrina tantum. quod autem in cana galilee uenerit: dicit. quanam gratia subticet. in galileam propter iudeorum inuidiam concessit. In cana uero quamobrem?

35.2.11 Primum uocatus ad nuptias. nunc arbitror ut presentia sua superioris miraculi fidem confirmaret: et spontaneo accessu magis alliceret. cum relicta patria: eos potiores ducere uideretur.

35.2.12 Et erat quidam regulus cuius filius infirmabatur capharnaum. hic cum audisset: quia Ihesus adueniret a iudea in galileam. Abiit ad eum et rogabat eum: ut descenderet et sanaret filium eius.

35.2.13 Siue quod regio esset genere: siue quod alia principatus dignitate fungeretur. regulus appellabatur. nonnulli eundem hunc esse opinantur: et qui est apud Matheum. sed alter profecto uidetur non modo dignitatis nomine uerum et fide.

35.2.14 Ille quidem uolentem Ihesum ad ipsum ire: se indignum censet. hic domum trahit. Ille. Non sum inquit dignus ut intres sub tectum meum. hic ut descendat priusquam moriatur filius enixe orat.

35.2.15 Tunc cum de monte descendisset Ihesus: intrauit capharnaum. sed in cana galilee ingresso accessit regulus. illius preterea filius paralisi laborabat. huius febribus.

35.2.16 et rogabat eum: ut descenderet: et sanaret filiumgrif1470 fol. 3r eius. incipiebat enim mori. Quid ad hunc christus? Nisi signa inquit et prodigia uideritis: non credetis.

35.2.17 Atqui: et quod uenerat: et quod rogabat: eius fidei est argumentum. Preterea hoc testatur euangelista. Nam cum diceret Ihesus. Vade filius tuus uiuit. Credidit homo sermoni: et ibat.

35.2.18 Quid ergo ita christus respondit? Vel quia samaritanos qui sine miraculis crediderunt admiratur: uel ciuitatem capharnaum unde ille gentilis erat reprehendit.

35.2.19 Siquidem cum alius apud Lucam diceret. Credo domine: adiuua incredulitatem meam. iterum his uerbis usus est. Itaque licet hic crediderit. non tamen firmiter neque integre: quod sciscitando seruos demonstrauit: qua hora reliquerit filium febris.

35.2.20 Voluit enim cognoscere an sponte sua: an christi precepto discesserit. Cum uero audiuit. quia heri hora septima: credidit et ipse: et domus eius tota.

35.2.21 Vides tum demum in fide confirmatum: cum seruorum de ualitudine filii: testimonium accepit? Quamobrem hominis animum intuitus arguit: ut magis in fide confirmaret.

35.2.22 Neque enim ante signum admodum credebat. Quod si uenit et rogauit: minime mirum est.

35.2.23 Ob incredibilem enim in filios amorem non modo quibus confidunt medicis. sed et quoslibet compellare parentes solent. ne quid in aduersa filiorum ualitudine omittant.

35.2.24 Nam quod non multum spei in christo haberet constat. Quoniam ueniente Ihesu in galileam accessit. Quod si uere christi potestatem credidisset: non utique in tanto filii periculo: iudeam petere neglexisset.

35.2.25 Quod si timuerat. neque hoc quidem satis erat cause. Considera igitur ipsius uerba: quantam uiri infirmitatem indicant.

35.2.26 Debueranteras1530 p. 862eras1530: Debuerat enim (si non prius) at saltem post reprehensam ipsius animi sententiam: magnam quandam de Ihesu opinionem concipere. Audi quantum adhuc humi trahatur?

35.2.27 Descende inquameras1530: inquit priusquam moriatur filius meus. ac si mortuum suscitare non potuisset: et nesciret: ut se puer haberet.

35.2.28 Idcirco eum reprehendit: et animum arguit. ostendens signa maxime anime gratia fieri.

35.2.29 Neque minus hoc in loco patrem animi morbo laborantem quam filium curat. suadetque non signa nobis sed doctrinam ipsius attendendam. Signa enim infidelibus et rudioribusgrif1470 fol. 3v exhibenda.

35.3.1 Regulus autem filii dolore affectus: non multum tunc Ihesu uerbis attendit. sed in solius filii cura uersabatur. postmodum ea reputaturus: et inde multum utilitatis consecuturus.

35.3.2 Quod autem Centurioni se iturum ultro pollicitus est. regulo autem ne rogatus quidem. Quoniam in illo fides perficiebatur ideo se iturum dixit: ut uiri fidem cognosceremus. At regulus adhuc imperfectus erat.

35.3.3 Propterea omni studio christum impellebat: ut descenderet: neque adhuc norat absentem quoque curandi habere potestatem. Quid ergo posset: ostendit. ut quod per se Centurio sentiebat. hic non accedente Ihesu erudiretur.

35.3.4 Cum itaque dixit. Nisi signa et prodigia uideritis: non credetis. debitam de se eos fidem non habere. sed adhuc tanquam prophetam opinari: significauit.

35.3.5 Quocirca rem indicat: et sine miraculis credendum admonet. Quod et Philippum admonuit. Non credis quia ego in patre et pater in me est? Et. Si mihi non uultis credere: operibus credite:

35.3.6 Iam autem eo descendente: serui occurrerunt ei: et nunciauerunt dicentes. quia filius eius uiueret. Interrogabat ergo horam ab eis: in qua melius habuerit. Et dixerunt ei. quia heri hora septima reliquit eum febris.

35.3.7 Cognouit ergo pater. quia hora illa erat: in qua dixit ei Ihesus. Vade filius tuus uiuit. Et credidit ipse: et domus eius tota. Vides quo pacto miraculum manifestetureras1530: manifestatur?

35.3.8 Non enim per successionem: et diuturnitatem conualitudinis: ut assolet: liberatus est. sed repente: ne naturalis ualitudo. sed christi operatio uideretur. Nam qui in ipsum mortis articulum uenerat (patris testimonio dicentis.

35.3.9 Descende priusquam moriatur filius meus) euestigio in prosperam restitutus est ualitudinem. Serui autem fortassis non ut nunciaturi tantum. sed ut superfluum christi aduentum: obuiam ierant.

35.3.10 Sciebant enim iam aduentare. Quare in itinere eum conuenerunt. Regulus ergo iam timore deposito fidei incumbit: ut ostenderet profectionis eteras1530 om. sue gratia id contigisse et iam se non frustra profectum delectatur. hac gratia summam in percontando adhibet diligentiam: et credidit ipse et domus eius tota.

35.3.11 iam nihil amplius erat dubitandum. qui enim neque affuerant nequegrif1470 fol. 3r audierant christum neque temporiseras1530: tempus norant ii a domino suo temporiseras1530: tempus cognoscentes: christi potestatem quamcertissimam habuerunt. ideo crediderunt.

35.3.12 Quid ergo hinc hodie reportabimuseras1530: reportabimus? non expectanda miracula neque diuine uirtutis pignora efflagitanda? Video enim et nunc multos quieras1530 om. cum in filii uel uxoris morbo exaudiuntur. tunc maiorem deo exhibere reuerentiam.

35.3.13 Decens autem est etiam non exauditos tolerare. et nihilominus: gratias habere: eumque laudibus prosequi: hoc fidelium seruorum est. hoc constantie. hoc pietatis: quali in dominum affecti esse debemus: ut non solum cum clementer nobiscum agit. uerum etiam cum indignatur cum flagellat ad eum procurramuseras1530: percurramus.

35.3.14 Hoc enim diuina operatur prouidentia. Siquidem quem diligit: castigat: flagellat: quemcumque filium suscipit.

35.3.15 Qui autem cum uotum assequitur deum colit: non multa pre se fert dilectionis argumenta. neque sincere christum amat. Et quid ego ualitudinem dicam? quid pecuniarum copiam? quid paupertatem? quid morbum?

35.3.16 et si geennam: si quid grauius audieris. non tamen diuine nobis sunt laudes remittende. sed omnia: et facienda et ferenda eius dilectionis gratia. Hoc inquam fidelium seruorum est. hoc constantis animi:

35.3.17 et qui ita affectus est: eteras1530 om. presentia facile perferet. et futuris bonis fruetur et plurimum deo fidere poterit. gratia et benignitate et cetera.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY