Omelia XXIII (xxii)

23.1.1 Hocgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 824 fecit initium signorum: Ihesus in chana galilee. Plurimum nos diabolus urget: plurimum nostre insidiatur saluti. Inuigilandum igitur est: et contra illius impetus: unumquemque se omni ex parte premunire oportet.

23.1.2 nam uel minimoeras1530: nimio aditu uiam sibi quamlatissimam patefacit: paulatim uires accipit. Quod si qua nobis salutis nostre cura est: ne minima quidem in re eum nobis preualere permittamus: ne mox in maioribuseras1530: moribus preualeat.

23.1.3 Summe nanque amentie est: ut cum ille tantopere animarum nostrarum perditioni inuigilet: nos contra: pro nostra ipsorum salute. non eandem adhibeamus diligentiam.

23.1.4 Hunc ego non temere in presentia sermonem aggressus sum. Timeo ne in medio etiam templo aliquando hic lupus deliteat: non preuisus a nobis: et insidiis suis et nostra desidia: ouis aliqua a grege: et hac contione aberrans diripiatur.

23.1.5 Nam si eius uulnera sensu deprehenderentur: si corpus offenderetur: non sane esset difficile eius insidias precauere. uerum tumeras1530: cum anima inuisibilis: inuisibiles plagas accipiat summa nobis opus est uigilantia. Nec tantum unusquisque seipsum probet.

23.1.6 nemo enim nouit hominem ut spiritus hominis quigrif1470 fol. 3r in ipso est. oratio omnibus in medium proponitur communis indigentibus medicina. Vnumquenque auditorum quod ad morbum suum facit accipere oportet:

23.1.7 Nescio qui egrotent qui bene ualeant. idcirco de omnibus loquor affectibus ut sibi quisque accomodatam medicinam inueniat. Nunc in auaritiam: nunc in delicias: nunc in luxuriam inuehimur: rursus uirtutes laudamus.

23.1.8 Timeo enim ne quando uni nobis morbo uacantibus: alii quo magis laboret medicinam non adhibeam. Si unus hic esset: non tam necessarium ducerem multiplicem habere sermonem.

23.1.9 sed in tanta contione plurimos esse affectus credibile est. Quamobrem non immerito hac utimur orationis uarietate: que in omnes diffusa: quo quisque indigeat: inueniet.

23.1.10 hac gratia et scripturaeras1530 p. 825 uaria est: et uaria loquitur. cum in omnem hominum naturam conditionemque diffunditur: in qua omnes reperiri affectus necesse est. Licet non omnes in singulis his nos purgati:

23.1.11 summa cum attentione que nobis hodie proposita sunt audiamus. Hoc inquit fecit initium signorum Ihesus in cana galilee.

23.1.12 Diximus quosdam dicere non fuisse hoc initium signorum que illic facta sunt.

23.1.13 Ego non contendo hoc. Illud affirmo: post baptisma christum miracula facere cepisse: ante nullum.

23.1.14 hoc siue aliud primum fuerit: post baptisma non admodum quesitu necessarium ducimus. Et manifestauit gloriam suam. Quonam pacto?

23.1.15 Non enim multi affuerunt. sed ministri tantum: architriclinus: sponsus. Quo inquam pacto manifestauit gloriam suam? ex parte licet: et non tunc. secutis tamen temporibus manifestauit: cum omnes id miraculum essent audituri. hactenus nanque predicatur neque uspiam latet.

23.1.16 nam quod in illa die non omnes sciuerint ex sequentibus constat. siquidem cum dixerit manifestauit gloriam suam addidit. et crediderunt in eum discipuli eius qui etiam antea admirati eum fueranteras1530: fuerunt.

23.1.17 uides ne tunc signa maxime fuisse necessaria quando idonei essent discipuli et presto ad miracula accipienda? facilius enim credituri erant: quorum predicatione uniuersus orbis secutis temporibus in christum credidit. et quo nam modo sine miraculis eius quisquam habuisset cognitionem?

23.1.18 doctrina: prophetia: miraculum sufficientia fuerunt que omnium animos irriperenteras1530: arriperent. Itaque iam anima familiarior magis idonea facta est que signis et miraculis moueretur. Quare sepe euangeliste nihil operatum christum dicunt. quandoquidem presentes ad id accipiendum non essent idoneigrif1470 fol. 3v.

23.1.19 Post hec descendit in capharnaum ipse et mater eius et fratres et discipuli eius: et ibi manserunt non multis diebus. Qua nam gratia cum matre abiit in capharnaum? neque enim illic ullum fecit miraculum: neque incole recte de ipso sentiebant. sed multis flagitiis laborabant:

23.1.20 ut ipse christus ostendit. Et tu capharnaum usque ad celum delata: usque ad infernum defereris.

23.1.21 Quoniam ut mihi uidetur. cum paulo post esset hierosolimam ascensurus: ante capharnaum petiit: ne quocunque fratres secum et matrem traheret.

23.1.22 Parum igitur illic matris gratia commoratus: iterum miracula aggreditur: Propterea inquit quod non multo post ascendit hierosolimam.

23.1.23 paucis itaque ante pasca diebus baptizatus uenit hierosolimam ubi rem miram aggressus est. Venit in templum et uendentes oues: boues: columbas: et numularios sedentes eiecit.

23.2.1 Alius euangelista eum dicentem meminit. nolite facere domum patris mei speluncam latronum. hic autem inquit domum negotiationis. non quoderas1530: ut inuicem discordent: sed quod bis eos eiecerit: non eodem tempore.

23.2.2 sed hoc in operum suorum initio. illud iam passionis tempore appropinquante. quare uehementiori castigatione usus: latronum speluncam appellauit. nunc in ipso principio remissus agit. ex quo uerisimile est illud iterum factum.

23.2.3 Preterea quesitu dignum est qua gratia adeo christus hic indignatus est: et maxime cum alias iniuriis contumeliisque affectus. samaritanus et demonium habens appellatus. nihil tale fecerit.

23.2.4 nunc non contentus flagello: uerbis etiam in eos inuehitur: Contra cur iudei qui in collatis beneficiis christum accusabant et persequebantur: cum credibile esset tam acri castigatione grauius excandessere equo animo tulerunt?

23.2.5 Nulla enim in eum contumelia usi sunt. sed quod signum inquiunt ostendis nobis quia hec facis? Animaduertis inuidiam incredibilem: et quo nam pacto in alios collata beneficia magis eos irritabant?

23.2.6 Sed cum speluncam latronum ab iiseras1530: his templum fieri dicit: ostendit: que uendebantur a furto rapina: auaritia: et alienis calamitatibus comparata. cum autem domum negotiationis. impudentes eos in negotiando significat.

23.2.7 Sed qua gratia hoc fecit? Cum morbos esset sabbato curaturus: et alia facturus que illis transgressio legis uidebantur: ne dei contemptor et patri contrarius existimaretur: id fecit: ut eorum tolleret suspicionem.

23.2.8 Non enim par erat: ut qui pro templi honore tantamgrif1470 fol. 3r ostendisset indignationem: ab eius domino alienum animum haberet.

23.2.9 Sufficientes sane erant superiores anni: quibus legi paruerat: qui eius erga legislatorem reuerentiam ostenderent: quodque non preuaricaretur.

23.2.10 atqui cum credibile esset superiorem uitam: aut obliuioni mandatam: aut incognitam: utpote in paupere et uili casa educati: et cum uilibus conuersati. iam in omni frequentia prope diem festum: cum multi concurrerent hoc sui facit experimentumeras1530: exprimentum.

23.2.11 Neque tantum illos eiecit. sed euertit mensaseras1530 p. 826: dispersit argentum. ut illi secum reputarent: quod qui se pro domus honore periculis exponeret: eius dominum minime contempneret.

23.2.12 Neque simulationem in ipso quispiam poterat coniectari: cum non uerbotenus monuisset. sed periculis et contumeliis in mediumeras1530: medio uulgi:

23.2.13 et cerdonum furorem: se obiecisset: rem minime contempnendam: . hoc sane non simulantis. sed nihil pro diuini templi honore recusantis: officium fuit.

23.2.14 hac gratia operi uerba concenserunt. Non enim dixit domum sanctam sed patris mei.

23.2.15 patrem appellat. neque iudei indignantur. simpliciter nanque patrem acceperunt. Cum autem in posterum expressius se illi equalem ostendit. tunc exacerbati sunt.

23.2.16 Quid igitur illi. Quod signum ostendis nobis: quia hec facis? O summam dementiam. Quo nam signo opus erat: cum malefacta corriperet: et dei domum tanta purgaret ignominia?

23.2.17 Zelus ille pro domus dei honore: maximum fuit uirtutis signum. Quod boni aduerterunt. Recordati nanque sunt discipuli eius tunc: quia scriptum est. Zelus domus tue comedit me.

23.2.18 Illi autem prophetie non meminerunt. sed signum querebant. dolebant turpe lucrum auferri: et ut eum ab incepto auerterent. ad miraculum trahere annituntur.

23.2.19 Ideo a signis abstrauiteras1530: abstinuit: ut antea cum idem peterent. responderat enim Generatio mala et adultera signum querit: et signum non dabitur ei nisi signum Ione prophete.

23.2.20 sed tunc quidem manifestius: nunc latentius: ob nimiam eorum stultiam. Neque enim qui primum non petentibus signum dederat: petentibus negasset. nisi prauam et fraudulentam eorum mentem cognouisset.

23.2.21 Intellige queso quid statim rogauerint. Intellige malitie plenam percontationem. consentaneum erat ut christus eam curam susciperet: et tandem domus ignominia commoueretur.

23.2.22 illi autem accusant: et uendere sibi licere contendunt: neque a uendendo desistendum: nisigrif1470 fol. 3v ipse signum ostenderet? Quid ad hec christus?

23.2.23 Soluite inquit templum hoc et in tribus diebus excitabo illud. Multa tunc obscura ad eos locutus est: que ad implendam prophetiam erant futura clarissima ut nunc contigit.

23.2.24 Nam cum resurrexisset inquit a mortuis recordati sunt discipuli eius: quia hoc dicebat de corpore suo: et crediderunt scripture: et sermoni quem dixit Ihesus.

23.2.25 His uerbis alii dubitabant: alii responderunt. Quadraginta sex annis edificatum est templum hoc: et tu tribus diebus excitabis illud?

23.2.26 secundam templi edificationem meminerunt. prima nanque uiginti annis absoluta est.

23.3.1 sed qua gratia dubitantibus non aperuit se templum carnem suam appellare. Euangelista id interpretatur. christus tacuit.

23.3.2 Qua inquam gratia? quoniam ipsius uerbis fidem non adhibuissent. Quod si discipuli non erant ideonei: qui ea audirent multominus turbe. Inquit enim. Cum surrexisset a mortuis tunc recordati sunt et crediderunt sermoni et scripture.

23.3.3 Duo nanque eis proponebantur: alterum resurrectio: alterum longe maius: an deus in ipso esset. utrunque his uerbis significauit. Soluite templum hoc et in tribus diebus excitabo illud.

23.3.4 quod et Paulus non paruum esse diuinitatis signum ostendens inquit. Qui predestinatus est filius dei in uirtute secundum spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Ihesu christi.

23.3.5 Quare et hic et alibi sepenumero hoc signum in medium affert. Cum exaltaueritis inquit filium hominis: tunc cognoscetis quia ego sum. Et iterum. non dabitur uobis signum nisi signum Ione prophete. Et hic iterum. In tribus diebus excitabo illud.

23.3.6 quoniam hoc uel maxime argumento se non esse purum hominem: et mortem sibi subesse: et eius uim et bellum grauissimum mox soluturum ostendebat.

23.3.7 Idcirco inquit. tunc scietis. Tunc. Quando? quando uidelicet in resurrectione orbem terrarum ad me traham: tunc scietis me ut deum: et dei filium dilectissimum: ad paternam ulciscendam contumeliam hoc fecisse.

23.3.8 Quid tandem? Non dixit quibus signis a negociatione mala abstinere oporteret. sed daturum promisit. Quoniam id eos magis irritasset. hoc autem magis exterruit.

23.3.9 At illi nihil responderunt: cum id incredibile uideretur: et ut impossibile percontari neglexerunt.

23.3.10 Quod si sane mentis fuissenteras1530: fuerunt: quod tunc incredibile uisum erat. post tot signa et miracula profecto querere et percontari debuissent: ut eam soluereteras1530: soluerent dubitationem.

23.3.11 sed stulti: aut eius uerbis aures nongrif1470 fol. 3r adhibebant: aut iniqua interpretatione deprauabant. propterea christus obscure ad eos locutus est.

23.3.12 Est autem hoc in loco quesitu dignum. Quomodo discipuli christum a mortuiseras1530: morte resurrecturum ignorabant. Quoniam adhuc spiritali gratia indigni erant. Ideoque cum frequenter eis christus resurrectionem predixisseteras1530 p. 827: nihil tamen manifeste intellexerunt. sed quid id esset inuicem percontabantur.

23.3.13 Videbatur enim haud quaquam credibile: quod seipsum posset aliquis suscitare: et ita suscitari. Nec aliam ob causam Petrus reprehensus est: quam quod cum nihil de resurrectione sciret: inquit. Absit a te domine.

23.3.14 neque christus ante rem ipsam hoc manifeste discipulis reuelauit: ne scilicet a principio tanquam rei maxime incredibili diffisi perturbarentur. neque enim adhuc plane norant quis esset.

23.3.15 Manifestis nanque operibus nemo non credidisset. solo autem uerbo non ita fides prestari assolet. Hac ratione obscure primum locutus: cum re ipsa: fidem confirmauit:

23.3.16 tunc et uerbis prudentiam: et tantam spiritus gratiam infudit. ut repente omnia ad se traheret.

23.3.17 Ille uobis commemorabit omnia inquit. Nam si uno dumtaxat uesperi pudore abiecto discipuli fugientes christum negarunteras1530: negauerunt: minime superioris temporis operum et uerborum essent recordati: nisi spiritus sancti gratiam superne affatimeras1530: affati accepissent.

23.3.18 Quod si a spiritu inquiet quispiam audituri erant. quid oportuit christum id prius communicare. presertim cum non intelligerent? Quoniam non docuit eos spiritus. sed christi doctrinam in memoriam reduxit.

23.3.19 quod non parum in eius gloriam cessit. Spiritus itaque gratie infusio: tam larga: tam exuberans a dei gratia ortum habuit.

23.3.20 inde sua ipsi uirtute: donum consecuti sunt. Vite enim honestate: atque sapientia effulserunt: magnos subierunt labores: et presentem contempserunt uitam: nullius eam momenti arbitrati.

23.3.21 hinc super omnes elati: tanquam aquile leues alte uolantes: operibus suis in ipsum celum euaserunt. Hinc ineffabilem spiritus sancti gratiam consecuti sunt.

23.3.22 Hos et nos dilectissimi imitemur: neque extinguamus lampades. sed elemosina clariores reddamus. Huius ignis lux ita seruatur.

23.3.23 in uasa oleum dum hanc uitam uiuimus colligamus. quod nobis neque post hinc migrationem amplius: neque nisi per manus pauperum colligere permittitur.

23.3.24 Colligamus inquam habunde: si cum sponso ingredi uolumus. Sin minus: excludemur. Impossibile enim: impossibile inquam est: et si innumeragrif1470 fol. 3v faciamus bona sine elemosina: celestis regni: uel uestibulum quidem attingere.

23.3.25 Quamobrem multa in pauperes utendum est liberalitate: ut archanis et ineffabilibus illis fruamur bonis: que utinam omnes consequamur. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi cum quo patri gloria simul et spiritui sancto nunc et semper et in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY