Omelia XXXVII

37.1.1 Visgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 865 sanus fieri. respondit ei languidus. domine hominem non habeo: ut cum turbata fuerit aqua: mittat me in piscinam.

37.1.2 Maximum diuinarum scripturarum premium: maxima utilitas. quod Paulus testatur inquiens. Quecumque scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt: ad quos fines seculorum deuenerunt: ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus.

37.1.3 Omnium enim medicinarum thesaurus diuine scripture sunt: et siue stulticiam exuere: siue affectus sedare: siue pecuniarum cupiditatem expellere: siue dolores contemnere: siue fortem animum induere: siue aduersa equo animo tolerare: uelimus. quamplurima hinc remedia inuenire possumus.

37.1.4 Quis enim siue extrema paupertate: siue diuturno morbo uexatus: si propositum hodie nobis locum legerit: non maiorem in modum consoletur:

37.1.5 cum intellexerit hunc octo et triginta annos languentem: et singulis annis alios sanitati redditos uidentem. non tamen animo lapsum desperasse: licet sola pretereuntium desperatio omni eum spe deiicere poterat?

37.1.6 Audi ergo et uerba eius: et miseriam. Cum enim dixisset christus. uis sanus fieri. Domine inquit hominem non habeo: ut cum turbata fuerit aqua: mittat me in piscinam.

37.1.7 Quid hoc miserius? quid calamitosius? Vides hominem longo languore confectum? Vides humilitatem?

37.1.8 Non maledixit: ut nonnullos audimus non execratus est diem suum: non se irrideri arbitratus est: rogatus an uellet sanus fieri. sed perquam mansuete et humiliter. Domine inquit.

37.1.9 Atqui: ignorabat percontantem: et se sanatum iri nesciebat: nec quicquam postulat: ut qui medicum rogant. sed tantum morbum suum narrare contentus est.

37.1.10 Videbatur ei fortasse idcirco christum interrogare ut ipsum in piscinam mitteret: hac gratia eum sibi misericordia conciliare uult.

37.1.11 Quid tum christus? Surge tolle grabatum tuum et ambula. Quidameras1530: Quidam eundem hunc: et quem Matheus meminit esse arbitrantur.

37.1.12 Non est tamen. Quod pluribus rationibus constatgrif1470 fol. 3v. primum ille multos habebat: qui summa cura ipsum ferebant hic neminem. quare inquit hominem non habeo.

37.1.13 deinde ille nihil locutus est. ille suam narrat miseriam. illius curationis diem non meminit euangelista. hic in die festo sanatus est.

37.1.14 ille domi. hic iuxta piscinam. illi: remittuntur tibi peccata tua inquit. huius prius corpus deinde animam curauit.

37.1.15 illi libere dimittit peccata: remittuntureras1530: remittuntur tibi inquit peccata tua. hunc admonet et minatur: ut sibi imposterumeras1530: in posterum caueat. Iam noli peccare inquiens: ne deterius tibi aliquid contingat.

37.1.16 Accedit ad hec differens iudeorum calumnia. hic sabbati preuaricationem. illic blasphemiam accusant. Tu autem immensam dei sapientiam contemplare.

37.1.17 non enim statim sanauit. sed primum rogando sibi familiarem reddidit ad futuram fidem: insinuans. neque tantum sanauit: sed ut lectum auferat: iubet: ut miraculum crederetur: et nemo falsum et simulatum opinaretur.

37.1.18 Nisi enim firmis et robustis membris: id ferre non potuisset. Seruat hunc morem sepenumero christus: ut maiorem in modum impudentibus silentium imponat.

37.1.19 Siquidem in quinque panum miraculo: ne quid suspitionis oriretur: non tantum miraculum fecit sed uoluit ut multe fragmentorum reliquie superessent:

37.1.20 et mundato leproso. Vade ait ostende te sacerdoti. simul ut miraculo certam fidem faceret: et calumniantium ipsum legem dei preuaricare impudentioraeras1530: impudentia ora comprimeret.

37.1.21 Idem in nuptiis fecit. non enim uinum simpliciter ostendit. sed ferri architriclino imperauit. ut qui id nesciret: confidendoeras1530: confitendo indubitatum perhiberet testimonium.

37.1.22 hac gratia euangelista inscium architriclinum unde id uinum esset demonstrauit: ut incorruptum iudicium ostenderet. et cum mortuum suscitauit: date inquit ei manducareeras1530 p. 866: ut certius resurrectionis signum preberet.

37.1.23 quibus omnibus manifeste indicat uulgo: non fallacem se: neque deceptorem. sed ad communem omnium salutem uenisse.

37.2.1 Sed cur ab hoc: ut ab aliis fidem non requirit?

37.2.2 Quoniam ab iiseras1530: his qui suam uiderant potestatem merito requirit ut credant. ab ignaris autem minime: nisi prius signiseras1530 om. admoneantur.

37.2.3 Propterea: circa principium Matheus multos curasse et nemini potestatem suam prenunciasse narrat.

37.2.4 Tu autem paralitici fidem considera: qui audiens dicentem Ihesum. Tolle grabatum tuum et ambula: non risit: non admiratus est inquiens.

37.2.5 Angelus descendit: et turbata aqua unum dumtaxat in bonam restituit ualitudinem. tu homo solo uerbo angelum superare confidis? Nimium tibi arrogas. Ridiculus es.

37.2.6 Nihil tale locutus est. sed ne cogitauit quidem. sed audiuit simul: etgrif1470 fol. 3r surrexit: et sanatus: medici preceptum non recusauit. Tulit enim grabatum et ambulauit.

37.2.7 Id autem mirabile fuit.

37.2.8 non quod principio non crederent iudei. sed quod post miraculum christum persequerentur: calumniarentur: detestarentur: dicerent. Non licet tibi tollere grabatum tuum.

37.2.9 Hic autem nihil eorum curaret insaniam. sed fidenter in medium: acceptum predicaret beneficium: et impudentes compesceret. Hoc profecto magne fortitudinis indicium est.

37.2.10 Erat enim inquit sabbatum iudeorum in illa die: et dicentibus illis. Sabbatum est non licet tibi tollere grabatum tuum. Audi quid respondit. Qui me sanum fecit: is mihi dixit. Tolle grabatum tuum et ambula.

37.2.11 Tantum non dicens eos deliros et insanos: cum preciperent: ne eius qui tam graui et diuturno morbo ipsum liberauerit mandatis pareret: et magistrum sectaretur.

37.2.12 At si malignius respondere uoluisset: poterat. Non sponte sua. sed alterius iussu: id facere: neque id suum. sed imperantis peccatum: et deposito lecto acceptum occultare beneficium.

37.2.13 Norat enim: non tam propter sabbati preuaricationem: quam propter morbi curam: iudeos id reprehendere. Verum neque beneficium siluit neque deprecatus est. sed clara uoce quid acceperit profitetur et predicat. ita paraliticus.

37.2.14 Illi autem (Considera queso hominum malignitatem) non dixerunt. Quis te sanum fecit? sed hoc omisso in calumnia assidue uersantur.

37.2.15 Quis est homo ille qui dixit tibi. Tolle grabatum tuum et ambula? Is autem qui sanus fuerat effectus: nesciebat quis esset. Ihesus autem declinauit a turba constituta in loco.

37.2.16 Quare declinauit? Primum ne se absente suspiciosum uideretur testimonium. qui enim se sanum intelligebat. certior accepti beneficii testis erat futurus.

37.2.17 Inde ne illorum insania uehementius accenderetur. Neque ignarus erat inuidiosi solum presentiam non paruam inuidorum animis furoris scintillam excitare.

37.2.18 Discessit igitur: ut ipsi inter se de miraculo quererent: disceptarentque ipse nihil de se. sed qui sanatus fuerat: et ipsi calumniatores loquerentur.

37.2.19 Ipsi enim iam miraculum testantur: cum non dicerent cur fieri ea in sabbato preciperet. sed cur faceret: neque preuaricationem egreferrent. sed paralitici inuiderent sanitati.

37.2.20 Atqui quantum ad humanameras1530: humanum opus: paraliticus magis legem soluerat quam christus qui tantum preceperat.

37.2.21 ille re ipsa legem preuaricatus est. Alibi ipse Ihesus operatus est: cum ceci nati oculisgrif1470 fol. 3v lutum illiniuit. fecit autem non in legis contemptum sed augmentum.

37.2.22 Sed de his alias. neque enim semper eodem modo de sabbati transgressione ab illis accusatur: quod diligenter est obseruandum.

37.3.1 Verum iam uideamus quantum mali afferat inuidia: quo pacto mentis oculos contra propriam salutem perstringat.

37.3.2 Nam quemadmodum insani aduersus seipsos nonnunquam sententiam ferunt. ita et inuidi solam inuidiosi miseriam disquirentes: eius salute et felicitate anguntur.

37.3.3 Hi feris seuiores. ille enim fame impulse nos appetunt. hi beneficos nonnunquam inimicorum loco habent.

37.3.4 Feris inquam seuiores. demonibus pares: et fortasse iniquiores. Ipsi namque aduersus nos nullo amicicie federe hostiliter persecuntur: suo generi minime insidiantur.

37.3.5 Quorum exemplo in iudeos christus inuectus est cum in beelzebub eum eiicere demonia dixissent. homines autem neque nature sue participes reueriti: eos infesto animo impetunt: ateras1530: atque seipsos priusquam quibus inuident supplitio afficiunt:

37.3.6 animumque perturbationibus et anxietatibus temere cruciant. Quamobrem miser proximi tui comodis perturbaris?

37.3.7 dolendum est cum malis afficimur non cum proximi felicitatem intuemur. idcirco omnis uenia inuido desperanda est.

37.3.8 Nam scortator: uoluptatis stimulos: in excusationem affert. fur paupertatem. homicidia furorem. friuolas quidem neque admittendas qualescumque tamen excusationes.

37.3.9 Tu uero quam affers queso: nullam profecto: nisi animi prauitatem atque maliciam. Nam si inimicos amare iubemur: quamnam ponameras1530 p. 867eras1530: poenam ex amici odio daturos nos arbitramur?

37.3.10 et si amicos diligendo nihil gentilem superamus: si nihil de nobis mali meritos persequimur: quam merebimur ueniam?

37.3.11 Audi Paulum. Et si tradidero corpus meum ita ut ardeam. caritatem autem non habuero nihil mihi prodest.

37.3.12 Quod autem inuidia caritatem prorsus tollat perspicuum est. Hic affectus: et fornicatione: et adulterio grauior.

37.3.13 alterum enim in ipso auctore consumitur. inuidie autem uis uniuersos populos perdidit. uniuersum orbem terrarum coinquinauit.

37.3.14 ipsa cedis mater: ipsius suasu Cain fratrem interemit. ipsi: Hesau in Iacob: fratrum Ioseph: diaboli in humanum genus: odium et insidie: tribuende sunt.

37.3.15 At tu neminem interficis. sed longe grauiora patraris cum fratris ignominiam concupiscis: cum undique laqueos tendis cum persequeris ne uirtutibus inuigilet: cum egrefers orbem terrarum: debitumgrif1470 fol. 3r deo exhibere seruicium.

37.3.16 Non igitur cum illo. sed per illum cum deo bellum geris. deo iniuriam facis. cum tuum honorem ipsius honori preferas: et quod grauissimum est: aliis peccatis simile hos uidetur.

37.3.17 Verum licet misericors sis: licet in uigiliis assiduus. si fratri inuides: omnium maliciam excesseris. quod uel inde constat. Scortatus quidam apud corinthios breui uitam emendauit.

37.3.18 cum fratri inuiderit: nunquam odium posuit. sed quanto frequentius a deo admonitus est: tanto magis dolebat: magis cruciabatur: et properabat ad cedem. Hic ergo: quam ille: grauior morbus: qui nisi magna adhibita diligentia: non facile remedia admittit.

37.3.19 Eya igitur radicitus euellamus illum: scientes quod quemadmodum alienis bonis inuidendo deum offendimus: ita congratulando: ei gratificamur: et participes nos facimus bonorum: que recte operantibus reponuntur.

37.3.20 Idcirco Paulus gaudere inquit cum gaudentibus flere cum flentibus. ex utroque enim magnum lucrum consequimur.

37.3.21 Intelligentes igitur: quod etsi nihil laboremus: itidem tamen cum proximis affecti premiorum participes efficimur omni liuore abiecto.

37.3.22 Fraterna omnes dilectione complectamur: et eorum comodis congratulati presentia et futura bona consequamur. gratia et benignitate domini nostri ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in secula seculorum amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY