Omelia XXXIV (xxxiii)

34.1.1 Reliquitgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 856 ergo hidriam suam mulier: et abiit in ciuitatem: et dixit illis hominibus. Venite et uidete hominem qui dixit mihi omnia quecumque feci. Nunquid ipse est christus?

34.1.2 Multo nobis feruore opus est: multo studio: quibus excitemur. alioquin impossibile est ut promissa nobis bona consequamur. quod significanseras1530 p. 857 christus: nunc quidam ait.

34.1.3 Qui non accipit crucem suam et sequitur me non est me dignus. nunc uero. Ignem ueni mittere in terram. et quid uolo nisi accendatur?

34.1.4 Quibus uerbis flagrantem et incensum discipulum: et in omne periculum promptissimum nobis proponit.

34.1.5 Qualis hec fuit mulier. Adeo enim audito Ihesu incensa est: ut relicta hidria et aqua: cuius gratia eo concesserat in ciuitatem properaret: et ad christum universum populum traheret. Venite inquit et uidete hominem qui dixit mihi omnia quecunque feci.

34.1.6 Considera mulieris studium. Considera sapientiam. Venerat hauriende aque gratia: et cum uerum fontem inuenisset: contempsit alterum. ut nos exemplo licet paruo admoneret: spiritalium gratia: secularia omnia esse nobis contemnenda. neque eorum nisi ad necessitatem ullam rationem habendam.

34.1.7 Quod et apostoli fecerunt: et hec in presentia mulier. Siquidem illi a Ihesu uocati retia reliquerunt. hec sponte sua: reliquit hidriam. et superna proueniente gratia: apostolico munere fungitur.

34.1.8 neque unum aut alterum ut Andreas et Philippus: sed uniuersam aduocat ciuitatem a populum ad christum adducit.

34.1.9 Et contemplare mulieris prudentiam. Non dixit uenite uidete christum. sed ea qua ipsa allecta est humilitate: allicit populares suos.

34.1.10 Venite inquit et uidete hominem: qui dixit mihi omnia quecumque feci. Atqui aliter dicere potuisset. Venite uidete prophetam.

34.1.11 Sed cum anima diuino igne exardescit: nihil amplius terrenum curat. non gloriam. non decus. sed eius flamme feruore tantum mouetur. Nunquid ipse est christus?

34.1.12 Animaduerte iterum immensam mulieris sapientiam. Neque affirmat christum esse: neque reticet. Noluit huius se opinionis autorem. sed suo ipsorum auditu inductis: hoc ipsis persuaderi: quod longe futurum erat probabilius.

34.1.13 sed non omnem uitam suam a christo acceperat. ex iiseras1530: his tamen que dixerat et cetera credidit. Neque dixit. Venite et credite. sed uidete: quod et leuius erat et persuasibilius.

34.1.14 Animaduertis mulieris sapientiam? proculdubio intelligebat modo illum fontem gustarent: eadem de eo que et ipsa sensuros.

34.1.15 Quod siquis crassiorigrif1470 fol. 3r esset ingenio ut cognoscere eum non posset: uitam suam a christo patefactam in medium adducit: ut uel hinc omnes alliciat.

34.1.16 Interea rogabant eumeras1530: eam discipuli eius dicentes. Rabbi manduca. hoc non improbitate quadam. sed amore et studio in magistrum dicebant: cum itinere et estu fatigatum uiderent. quibus christus.

34.1.17 Ego inquit cibum habeo manducare quem uos nescitis. Dicebant ergo discipuli ad inuicem. Nunquid aliquis attulit ei manducare?

34.1.18 Quid mirum si mulier aque appellatione: aquam esse opinabatur: quando et discipuli eodem in errore deprehenduntur neque adhuc spiritalia intelligunt sed ambigunt? Solitum tamen magistro honorem tribuunt et mutuis inuicem sermonibus eum percontari non audent:

34.1.19 quod et alias fecerunt: cum etiam cuperent interrogare. Quid christus? Meus cibus est ut faciam uoluntatem eius: qui misit me: et perficiam opus eius.

34.1.20 Hominum salutem hoc in loco cibum appellat: ut quanta salutis nostre cura et desiderio teneatur: ostendat. Sicut enim nos cibum: ita christus humani generis salutem: desiderat.

34.1.21 Accipe autem quo pacto non omnia semper palam ante oculos ponit. sed primum obscuritate quadam inuoluit auditorem: ut inter dubitandum inquirendo laborans certius ueritatem inueniat: et magis excitetur auditor.

34.1.22 Quamobrem non primum dixit. Meus cibus est ut faciam uoluntatem patris mei: quod et si non manifestum erat. tamen intellectu facilius: quam ego cibum habeo manducare quem uos nescitis:

34.1.23 Primum igitur ut dixi obscuriori sermone attentiores reddit: et ut melius que dicturus erat intelligerent: assuefacit. Que uero sit uoluntas patris iam interpretatur.

34.1.24 Nonne uos inquit dicitis quod adhuc quatuor menses sunt et messis uenit? Ecce dico uobis. leuate oculos uestros et uidete regiones: quia albe sunt iam ad messem.

34.2.1 Ecce iterum familiaribus nominibus ad maiorem eos erigit contemplationem. Nam cibi appellatione nihil aliud quam futuram hominum salutem demonstrat.

34.2.2 regionis autem et messis animarum multitudinem: que in ipsius predicationemeras1530: praedicatione erant crediture. oculos autem et mentis et corporis significat.

34.2.3 Iam enim uenientium samaritanorum turbam uidebanteras1530: uidebat: quorum feruorem et promptissimam uoluntatem: albas regiones appellat. Sicut enim spice flauescentes messem indicant. et iam manus postulant: ita illi properabant ad salutem.

34.2.4 et quid non apertius dixit prompto eos animo uenire: ut et docerentur etgrif1470 fol. 3v crederent: et a prophetis persuasi fructumeras1530 p. 858 redderent. sed regionem tantum et messem appellauit? Quid sibi hee uolunt translationes:

34.2.5 quibus non hic tantum sed per totum utitur euangelium: itidem et prophete plurimum iiseras1530: his uti assolent? Quanam hoc gratia? Neque enim temere spiritus sanctus ita instituit:

34.2.6 duabus rationibus. primum ut significantius loqueretur: et magis ante oculos poneret. mens enim familiarium rerum imagine concepta: magis suscitatur: et tanquam in pictura rem ipsam magis amplectitur.

34.2.7 Deinde ut iocundior esset narratio: et diutius animo immoraretur. Non enimeras1530 om. tam facile sententia capitur: neque ita trahit auditorum multitudinem: ut rerum narratio: et per ea maxime quorum periculum fecimus descriptio.

34.2.8 Similitudo quoque multam pre se fert sapientiam. Et qui metit mercedem accipit et congregat fructum in uitam eternam.

34.2.9 Huius terrene messis fructus ad eternam non peruenit uitam. sed in hac fluxa et caduca consumitur. Ille autem perpetuo nos comitatur.

34.2.10 Animaduertis enim uerba quidem sensibilia: sensus uero spiritales: et quopacto terrena a celestibus separat?

34.2.11 Quod enim de aqua more suo dixit. quod qui biberit ex hac aqua non sitiet. hoc et nunc dicit. quod congregat fructum in uitam eternam. Vt et qui seminat simul gaudeat et qui metit.

34.2.12 Quis sator? Quis messor est? Prophete satores. non messuerunt tamen. sed apostoli. Atqui: non propterea uoluptate et fructu laborum priuantur. sed uobiscum gaudent: quamuis uobiscum una non messuerunt. Neque enim messis serendi habet difficultatem:

34.2.13 et in messe minus laboris est: et plus uoluptatis. Ad hoc uos seruaui: non ad serendum ubi plurimum laboratur. In metendoeras1530: metendo autem et prouentus uber: et labor remissior.

34.2.14 Hinc prophetarum uoluntatem fuisse demonstrat: ut humanum genus ad christum allicerent: hoc et legem conatameras1530: communicatam. propterea seminasse: ut hunc parerent fructum:

34.2.15 et se eos misisse: et magnam inter uetus et nouum testamentumeras1530: testamentum esse cognationem. Que omnia hac similitudine ostendit.

34.2.16 Meminit autem prouerbii quod in ore multorum est. In hoc enim est uerbum uetus. quia alius est qui seminat. et alius est qui metit.

34.2.17 Hoc frequens dictum erat quando alius labores: alius fructum reportaret. quod prouerbium hic maxime uerum deprehendi dicit. Laborarunt enim prophete. uos fructus inde capitis. Neque dicit mercedem. Neque enim multus illorum labor. sed fructus fuit.

34.2.18 Hoc et Daniel fecit. Etenimgrif1470 fol. 3r ipse prouerbii meminit dicentis. Exiit ab iniquis peccatum. Et Dauid etiam in fletu suo: eius mentionem facit. Propterea hoc preoccupans Ihesus inquit. Vt et qui seminat simul gaudeat et qui metit.

34.2.19 Cum dicendum esset. alius seminauit alius metit. et ne quis ut diximus prophetas mercede fraudatos putaret. nouum quiddam et preter opinionem et sensibus abhorrens. sed in spiritualibus egregium narrat.

34.2.20 Siquidem in his terrenis si alium seminare contingit alium metere. non simul gaudent. sed alteri dolent: utpote qui pro aliis laborem susceperint. soli autem messores gaudent.

34.2.21 hic autem qui non metunt que seminarunt: eadem qua metentes afficiuntur leticia. Vnde perspicuum est eos mercedis esse participes. Ego misi uos metere quod uos non laborastis. Alii laborarunt: et uos in labores eorum intrastis.

34.2.22 His eos uerbis magis hortatur. Cum enim laboriosum uideretur orbem terrarum peragrare et predicationibus insistere: eius facilitatem ostendit.

34.2.23 laboriosior erat satio: et maiori egebat solicitudine semina spargere: et ad dei cognitionem animam erudire. hoc autem dixit ne ad predicandum dimissi:

34.2.24 tanquam maximum onus subeuntes perturbarentur. magis enim prophete laborarunteras1530: laborauerunt. quod ratione confirmat: quoniam facilius ipsi opus susceperint.

34.2.25 Siquidem ut in messe facile fructus colligitur: et breui impletur area: neque tempora expectantur: non hiemps: non uer: non pluuie. ita nunc opera ipsa clamant.

34.2.26 Dum hec diceret exierunt samaritani: et mox coactus est fructus. Propterea inquit. leuate oculos uestros: et uidete regiones quia albe sunt.

34.2.27 Verba res ipsa confirmauit. Ex ciuitate enim illa multi crediderunt in eum samaritanorum: propter uerbum mulieris testimonium perhibentis. Quia dixit mihi omnia quecumque feci.

34.2.28 Videbant enim non ad gratiam locutam neque qui peccata sua narrarit admiratam: neque ut alterius sibi amorem conciliaret: suam manifestam uitam faceret.

34.3.1 Hanc et nos mulierem imitemur: et in peccatis que conmisimus confitendis neminem uereamur. deum dumtaxat ut decet formidemus: qui et nunc opera nostra uidet: et tunc quos in presentia non penitet damnabit.

34.3.2 At nos contra: futurum iudicem minime timemus. sed qui nihil nobis possunt officere: eos et horrescimus: et pudoreeras1530 p. 859 tremimus. Idcirco in quo timemus: in eo penas dabimus.

34.3.3 Nam qui in hac uita solo hominum pudoregrif1470 fol. 3v afficiuntur: deum uniuersa spectantem minime curant. quineras1530: qui in omnia scelera prolabuntur: quos nihil pudet: qui non mutantur: iieras1530: hi in die illa non uno presente uel altero. sed uniuerso mundo teste manifestabuntur.

34.3.4 Nam quod bonorum operum et malorum magnum illic spectaculum pateat: ouium et hedorum similitudo edocet. et beatissimus Paulus his uerbis testatur.

34.3.5 Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal christi: ut referat unusquisque propria corporis prout gesserit: siue bonum siue malum.

34.3.6 Commisisti aliquod scelus: aut animo agitasti. homines celas: non deum: et nihil curas. oculos hominum formidas.

34.3.7 Intellige igitur in illo die te ne homines quidem quicquam celaturum. omnia nanque oculis nostris representabuntur. Vnusquisque singulorum scelera punienda iudicabit. quod ex diuite uideri licet:

34.3.8 qui cum Lazarum pauperem: et iam sepenumero a se contemptum: et maledictis affectum: intueretur: ut intincto in aquam digito: linguam suam refrigeret: obsecrat.

34.3.9 Vos autem hortor dilectissimi: ut et si nemo opera uestra uideat: ut singuli suam conscientiam ingrediantur: et iudicem sibi rationem constituant: errata sua in medium adducant:

34.3.10 nisi uelint in die illa horrenda uniuerso orbi ea manifeste patere. Sanentur iam uulnera. sumatur penitentieeras1530: poenitentis medicina. Potest etiam qui innumeris sit confectus uulneribus sanus euadere.

34.3.11 si demittitis inquit dimittetur uobis. Et sicut in baptismate abluta peccata non amplius apparent. ita et dimittendo abluuntur: si penitere uoluerimus.

34.3.12 Ea demum est penitentia ne amplius peccemus. Nam qui ad peccata reuertitur: similis est cani ad uomitum redeunti.

34.3.13 Oportet igitur et operibus et animo omni scelere uacuum esse: et uulneribus contrariam afferre medicinam. Verbi gratia. rapuisti et ditatus es? pone modum rapine: et eius uulneri elemosina medearis.

34.3.14 Scortatus es? huic ulceri castitatis imponatur medicina. Fratrem calumniatus es et offendisti? Cessa a maledictis et caritatem amplectere.

34.3.15 et ita per singula faciamus: que perperam commisimus. Neque simpliciter iiseras1530: hid abstineamus. Instat iam instat inquam tempus exigende rationis. Ideo Paulus ait. Dominus prope est nihil soliciti sitis.

34.3.16 Qui in anxietatibus: laboribus: miseriis

34.3.17 qui in rapinis uiuunt: qui in deliciis graues daturi penas. non hoc sed illud merito audiant. Dominus prope est. nihil soliciti sitis.

34.3.18 Non enimgrif1470 fol. 3r longe a fine absumus. sed ad finem iam mundus properat: hoc bella: hoc afflictiones: hoc terremotus: hoc extincta caritas significat.

34.3.19 Quemadmodum enim corpus iam aduentante morte innumeris malis afficitur: et domus prope casum in rimas fatiscit. ita orbis terrarum ad finem properans: tantis undique malis conteritur.

34.3.20 Nam si Pauli temporibus dominus prope erat: nunc profecto propius. Si ante trecentos annos finem temporum Paulus esse dixit. quid nunc dicendum?

34.3.21 Sed idcirco quidam non credunt: cum maxime sit credendum. Quo argumento homo finem appropinquare et breui que predicta sunt euentura diffidis?

34.3.22 Siquidem ut anni finem: non ultimum dumtaxat diem sed mensem triginta dierum spacium dicimus. sic tot annorum etiam: si quadringentos annos finem duxerimuseras1530: dixerimus: non errabimus.

34.3.23 Quocirca tot iam temporibus finem prenunciauit. Cohibeamus igitur dilectissimi affectus nostros. Exerceamur in dei timore.

34.3.24 Et enim nobis licentia perditis: nihil tale expectantibus ex improuiso dei aduentus aderit. Quod his uerbis christus significat. Sicut factum est in diebus Noe et in diebus Loth sic erit.

34.3.25 Et Paulus. Cum dixerint pax et securitas tunc repentinus eis superueniet interitus. sicut dolor in utero habentis. Sed quid per hanc ultimam particulam intelligitur?

34.3.26 Sepe grauide mulieres inter ludendum: et edendum: dum balneis: dum spectaculis oblectantur: repentinis torquentur doloribus.

34.3.27 hac et nos in hac uita conditione uersamur. Simus ergo semper parati. Non semper hec audiemus: non semper habebimus benefaciendi potestatem. In inferno inquit quis confitebitur tibi.

34.3.28 Dum hanc uitam agimus nos peniteat: ut deum nobis propicium reddamus: et ueniam consequamur peccatorum. gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY