Omelia LXXVIII

78.1.1 Hecgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 989 autem ab inicio uobis non dixi. quia uobiscum eram. Et nunc uado eum qui me misit: et nemo ex uobis interrogat me quo uadis. sed quia hec locutus sum uobis: tristicia impleuit cor uestrum.

78.1.2 Magna tristicie uis et multa nobis opus est fortitudine: ut ei affectui generose resistamus: et utilitatem inde (superfluis abiectis) consequamur.

78.1.3 Cum enim uel nos uteras1530: uel proximi peccant: tunc tristandum est. cum autem in humanos casus incidimus: inutilis tunc tristicia.

78.1.4 Que cum discipulos nondum perfectos oppugnaret: considera quomodo eos perterrendo arguit christus.

78.1.5 Cum enim multi de hoc interrogassent. nameras1530 om. etgrif1470 fol. 3r Petrus dixit. Quo uadis? Et Thomas. Nescimus quo uadis: et quomodo poterimus uiam scire? Et Philippus. Ostende nobis patrem.

78.1.6 Nunc audientes. Extra sinagogam uos facient: et odio habebunt uos: et qui interficit uos arbitretureras1530: arbitratur obsequium se prestare deo.

78.1.7 ita animo defecerunt: ut ne loqui quidem possent. Quod exprobrans eis Ihesus inquit.

78.1.8 Hec autem ab inicio non dixi uobis. quia uobiscum eram. et nunc uado ad eum qui me misit. et nemo ex uobis interrogat me quo uadis. Sed quia hec locutus sum uobis tristicia impleuit cor uestrum:

78.1.9 cuius nimietas grauis est et ad mortem uiam parat. Ideo Paulus dicebat. Ne quando habundantiori tristicia absorbeatur talis. Hec ab inicio uobis non dixi inquit.

78.1.10 Quare ab inicio non dixi? Ne quis diceret a sepenumero contingentibus coniectatum esse. Et quid rem tam difficilem aggrederis?

78.1.11 Sciebam inquit ab inicio: et non quod ignorarem tacui. sed quia uobiscum eram. Et hoc hominis iterum more. Quasi dicat.

78.1.12 Quia in tuto eratis: et licitum erat interrogare cum uolebatis: et in me totum bellum uertebatur: et superfluum erat hec a principio dicere.

78.1.13 hoc ergo tunc non dixit. Nonne duodecim aduocans inquit. quoniam ad principes et reges ducemini et flagellabunt uos in sinagogis? Quomodo ergo inquit ab inicio non dixisse?

78.1.14 Quoniam uerberaeras1530: uerba et expulsiones predixerat. non tamen quod mors eorum uideretur expetenda: ut obsequium arbitrarentur.

78.1.15 hoc enim pre omnibus eos perterrere poterat. Siquidem tanquam impii et perditi homines erant iudicandi.

78.1.16 Preterea illud dicendum est: quod tunc quidem que a gentibus passuri erant dixit. nunc uero que a iudeis: et per excessum maxime: et quod prope esset: admonuit.

78.1.17 Nunc uado ad eum qui me misit: et nemo ex uobis interrogat me quo uadis. sed quia hec locutus sum uobis: tristicia impleuit cor uestrum.

78.1.18 Non parua hec consolatio: quod sciret quanta tristicia afficerentur:

78.1.19 et quod relinquerentur a christo et quod multa malaeras1530 om. essent passuri. Formidabat enim an forti ea animo essent toleraturi.

78.1.20 Sed qua gratia in tanta perturbatione non acceperunt spiritum sanctum? ut iam satis confirmatos intelligeres.

78.1.21 Nam si nondum accepto spiritu tanto metu superati non resilierunt. considera quales futuri essent gratia repleti.

78.1.22 Quod si tunc constanter perseuerassent: spiritui ascribendum esset. tunc uero ipsorum uoluntatis fructus. Etgrif1470 fol. 3v manifestum eorum in christum amoris argumentum apparuit: cum adhuc gratia nudi essent.

78.1.23 Sed ego ueritatem dico uobis: expedit ut ego uadam. Ecce quomodo iterum eos consolatur. Non ego ad gratiam loquor inquiteras1530 p. 990. sed licet maiorem in modum contristemini. quod expedit audiendum est.

78.1.24 Vos ut adessem uelletis: usus aliud postulat. Diligentis autem est cum utilitatem cognoscit: eam non pretermittere: ut ea dilecti priuentur.

78.1.25 Si ego non abiero paraclitus non ueniet ad uos. Quid hic dicunt: qui de spiritu non recte sentiunt? Expedit dominum abire et uenire seruum?

78.1.26 Vides quanta sit spiritus dignitas? Si abiero mittam eum ad uos. Et quid hoc utilitatis? Cum uenerit arguet mundum. hoc est non impune hoc facient si uenerit.

78.1.27 Sufficientia enim erunt iam facta: eis silentium indicere.

78.1.28 cum autem per illum et hec fient: et doctrina perfectior: et signa maiora subsequentur: multomagis damnabuntur. cum tanta uiderint in nomine meo fieri. Ex quo manifestior mea fiet resurrectio.

78.1.29 Siquidem nunc possent dicere me fabri filium esse: cuius patrem et matrem cognoscant.

78.1.30 at cum me mortem soluere: maliciam: et demones fugare: uicia nature emendare: immensam spiritus plenitudinem mitti: et hec omnia nominis mei inuocatione fieri intuebuntur. Quid dicent?

78.1.31 testimonium perhibuit de me pater: perhibebit et spiritus: et quamuis a principio testificatus sit. tamen et nunc testificabitur.

78.2.1 Illud autem uerbum arguet de peccato. hoc est omnem auferteras1530: auferet excusationem. et sine uenia pecasse demonstrabit.

78.2.2 Et de iusticia. quia ad patrem uado: et iam non uidebitis me. Hoc est quia irreprehensibiliter uixi: cuius signum est quod uado ad patrem.

78.2.3 Nam cum frequenter iudei christum accusarent: quod a deo non esset: et propterea peccatorem et legis transgressorem dicerent. hinc omnis calumnia amouebitur.

78.2.4 Nam si opinio quod a deo non sim: me transgressorem ostendit: cum spiritus me illuc abeuntem: neque ad horam. sed permanentem: ostenderit. Hoc enim per eam particulam. iam non uidebitis me significatur. Quid nam dicent?

78.2.5 Animaduerte his duobus omnem malam suspitionem auferri. Neque enim peccator miracula facere: neque esse apud deum perpetuo potest.

78.2.6 quare non possunt me amplius peccatorem: et a deo non esse dicere. De iudicio autem quia princeps huius mundi iam iudicatus est.

78.2.7 Iterum hoc in loco de iusticiagrif1470 fol. 3r uerba facit. quia aduersarium superauit. Neque enim peccatori possibile esset: quod nemo iustorum hominum ualuit:

78.2.8 quod autem propter me iudicatus est: scient: quieras1530: quia eum imposterum pessundabunt: et resurrectionem meam manifeste uidebunt: quod iudicantis eum est.

78.2.9 neque enim ualuit me superare. Nam cum dicant: quod demonium habeo: quod deceptor sum. omnia hec falsa deprehendentur. Non enim illum uicissem: si peccato essem obnoxius.

78.2.10 Nunc et iudicatus est et eiectus. Adhuc multa habeo uobis dicere. sed non potestis portare modo. Expedit ergo ut uadam. Siquidem tunc portabitis: cum abiero.

78.2.11 Et quid? Maiorne te spiritus est: cum nunc non possumus: illo autem adueniente portabimus? Num maior illius: et perfectior efficacia est?

78.2.12 Minime. Mea etenim dicet. ideo inquit. Non enim loquetur a semetipso. sed quecumque audiet loquetur: et que uentura sunt adnunciabit uobis.

78.2.13 Ille me clarificabit: et de meo accipiet: et adnunciabit uobis. omnia quecumque habet pater mea sunt.

78.2.14 Cum dixisset ille uos docebit omnia et suggeret: et in tribulationibus uos consolabitur: quod ipse non fecit.

78.2.15 et expedit me abire. et non potestis portare modo: tunc autem poteritis. et docebit omnem ueritatem.

78.2.16 ne his auditis maiorem illum arbitrarentur: et in ultimam impietatem inciderent. propterea a se accepturum dicit. Hoc est que ego dixi: et ipse dicet.

78.2.17 Illa uero particula. nihil a seipso loquetur. nihil contrarium nihil aliud quam se: locuturum significat.

78.2.18 Quemadmodum enim de se locutus inquit. A meipso non loquor id est nihil preter patris uoluntatem: ita et de spiritu.

78.2.19 De meo accipiet. Hoc est que ego: et scio: et cognosco. Vna enim mea et spiritus scientia. Et que uentura sunt adnunciabit uobis. Hoc eorum animos excitauit.

78.2.20 Ad nullam enim rem tam cupidum est humanum genus: quam ad futura cognoscenda. Ideo frequenter interrogabant: quo iret: que esset uia:

78.2.21 quam solicitudinem tollit cum adnunciaturum omnia spiritum pollicetur: ne incauti errarent. Ille me clarificabit. Quomodo? In nomine meo uirtutem dabit.

78.2.22 Cum enim adueniente spiritu maiora signa essent ostensuri. ideo iterum equalitatem indicat inquiens. Ille me clarificabit.

78.2.23 Et quameras1530: quomodo? omnem ueritatem dicit? Etenim hoc ipsum testificatur quod docebit ueritatem.

78.2.24 Ipse enim Ihesus et quia carnem indutus erat: et quia de seipso dicere discipuli non putabant: et quia nondum manifeste resurrectionemgrif1470 fol. 3v norant.

78.2.25 cum imbecilliores essent: et propter iudeos. ne tanquam legis transgressorem punitumeras1530 p. 991 arbitrarentur. frequenter nihil de se magnum locutus est: neque aperte a lege dissensit.

78.2.26 et cum nondum confirmati essent discipuli: et multi credituri: etiam a peccatis purgandi essent. et alii de ipso dicerent. merito de se magna loqui abstinuit ne ei stulticie,

78.2.27 sed audientium imbecillitati ascriberent. Ideo cum dixerit. docebit uos omnem ueritatem. subdidit. Non loquetur a semetipso.

78.2.28 Quod enim doctrina spiritus non indigeat. audi Paulum. Que dei sunt nemo nouit nisi spiritus dei.

78.2.29 Et quemadmodum spiritus hominis non ab alio discit. ita et spiritus sanctus. De meo accipiet. hoc est. in nullo a me dissentiet.

78.2.30 Omnia quecumque habet pater mea sunt. Cum ergo mea sint illa: et ille a patre dicet. de meo diceteras1530: dicit.

78.3.1 Sed cur non uenit spiritus ante christi discessum? Quia nondum maledicto sublato: neque soluto peccato sed omnibus adhuc pene obnoxiis: non uenisset.

78.3.2 Oportet inquit inimicicias prius dissolui: et reconciliari uos deo. inde tunc donum illud accipere. Sed cur inquit mittam eum? Hoc est ad eius uos acceptionem preparabo.

78.3.3 Quomodo enim qui ubique est mittitur? Preterea et personarum differentiam ostendit: cum duas ponateras1530: ponit: et cum ita inseparabiliter se habeant. ut spiritum complectantur et colant: suadet.

78.3.4 Poterat enim et ipse hec facere: sed propterea spiritum miraculis clarere permisit: ut eius intelligerent dignitatem.

78.3.5 Sicut enim pater que sunt producere potuit: filius autem ea facere dicitur: ut eius potentiam intelligamus. ita et hoc.

78.3.6 Et ideo ipse carnem accepit: spiritui operationem reseruauit. et ita iiseras1530: his silentium imposuit qui inenarrabilis benignitatis materiam in impietatis argumentum accipiunt.

78.3.7 Cum enim dicant propterea filium incarnatum. quoniam inferior erat patre. Dicemus ad illos. Quid de spiritu dicetis?

78.3.8 Non accepit carnem: neque propterea filioeras1530: filium maiorem asseretis. Ideo in baptismate trinitas accipitur. Etenim pater totum facere potest et filius et spiritus sanctus.

78.3.9 sed cum nemo de patre. sed de filio et spiritu dubitaret: in iniciatione accipitur. ut in communicatione sacietatiseras1530: societatis illorum arcanorum bonorum: et dignitatis communicationem intelligamus.

78.3.10 Nam quod filius per seipsum possit: que in baptismate cum patre potest et spiritus sanctus. manifeste illinc patet. Iudeis enim dicebat. Vt sciatis quia potestatem habet filius hominis in terra dimittendigrif1470 fol. 3r peccata.

78.3.11 Et iterum. Vt filii lucis sitis. Et. Ego uitam eternam do eis. Et postmodum. Vt uitam habeant: et habundantius habeant.

78.3.12 Videamus et spiritum hoc idem facere. Vbi namque? Vnicuique autem manifestatio spiritus datur ad utilitatem.

78.3.13 Qui ergo hec exhibet: etiam magis peccata dimittit. Et iterum. Spiritus est qui uiuificat. Et uiuficabit per inhabitantem spiritum in uobis. Et. Spiritus uita per iusticiam.

78.3.14 Et iterum. Si spiritu ducemini non estis sub lege. Non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timoremeras1530: timore. sed accepistis spiritum adoptionis.

78.3.15 Et tunc quidquid faciebant presente spiritu: miraculis plena erant. Et ad Corinthios scribens Paulus inquit. Sed abluti estis. sed sanctificati estis. in nomine domini nostri Ihesu christi: et in spiritu dei nostri.

78.3.16 Cum ergo de patre multa audissent: et filium multaeras1530: multum operatum uiderent. nihil autem manifeste de spiritu scirent. ipse miracula facit et perfectam inducit cognitionem.

78.3.17 Sed ne propterea maior existimaretur. ideo ut iam dixi inquit. Quecumque audiet loquetur et que uentura sunt adnunciabit.

78.3.18 Nam nisi hoc esset. quomodo non absurdum sit si tunc esset auditurus et propter discipulos? Neque enim tunc debebat secundum uos scire: nisi propter audituros.

78.3.19 Et quid hoc dicto absurdius? Preterea quid erat auditurus? Nonne hec omnia dixerat per prophetas.

78.3.20 Siue enim de solutione legis docendus erat. dictum est: siue de christo: et eius diuinitate: et de incarnatione: etiam dicta erant.

78.3.21 Quid apertius ad hec dicendum. et que uentura sunt adnunciabit. hic maxime eius dignitatem ostendit. cum deo maxime proprium sit futura predicere.

78.3.22 Quod si ab aliis intelligeret: in nullo prophetas excederet. sed hic certam ad deum cognitionem ostendit quod nil aliud loqui possit.

78.3.23 Quod autem dicit de meo accipiet: siue de mea carnemeras1530: carne accipientis gratia: siue de eadem quam ego habeo cognitione. non necessitate: neque quod ab alio discat. sed quod una et eadem cognitio est.

78.3.24 Et quare non aliter dixit? Quoniam nondum de spiritu audierant. Quare unum tantum annititur ut credatur: et accipiatur ab eis: et non scandalizentur.

78.3.25 Nam cum dixisset unus est magister uester christus: ne persuasi non esse illi credendum: putarent. una est inquit et mea et illius doctrina. que ego docturus eram: ipse dicet.

78.3.26 Nolite aliam illius doctrinam arbitrari. etenim illa mea sunt: eteras1530 p. 992 meam gloriam augent. Vnagrif1470 fol. 3v est patris et filii et spiritus sancti uoluntas.

78.3.27 ita et nos esse uult inquiens. Vt sint unum: sicut ego et tu unum sumus.

78.4.1 Nihil enim concordie et mutue uoluntati equiparandum. Vnus enim multiplex est.

78.4.2 Si enim concordes sint duo uel decem. Non amplius erit unus. sed eorum unusquisque fit decuplum: et inuenies in decem unum: et in uno decem.

78.4.3 Et si inimicum habeant: qui unum aggreditur. fere decem aggreditur. ita superatur. Non enim ab uno tantum. sed a decem impetitur.

78.4.4 Indiget unus sed non est in egestate. maiore enim ex parte. hoc est nouem: habundat. et pars que indiget: utputa minor: maiore exuberante: obtegitur.

78.4.5 Singuli horumeras1530: eorum uiginti manus habent: et oculos uiginti: et totidem pedes. Non enim suis tantum oculis uidet. non suis pedibus sustentatur. non suis operatur manibus. sed et amicorum.

78.4.6 Decem animis spirat. non enim ipse sibi tantum cure est: sed et illis. Quod si centum essent: idem contingeret: et uirtus augeretur.

78.4.7 Ecce dilectionis excellentia: quo pacto unum insuperabilem et multiplicem reddat. et unus in multis simul locis: et in perside et Rome esse possit. et quod natura non potest: dilectio potest.

78.4.8 et pars eius hic. pars illic est: uel potius totus utrobique. Etsi quis mille uel duo milia amicorum haberet: considera in quantam ille potestatem ascenderet.

78.4.9 Animaduerte quantum capiat augmentum dilectio. hoc enim mirum est ut mille unus efficiatur. Cur ergo tantas nobis uires tantam securitatem non comparamus?

78.4.10 hoc diuiciis omnibus. hoc bone ualitudini. hoc ipsi uite prestat. hoc equanimitatis materia. Quousque uno et duobus dilectionem circumscribemus? Considera econtrario.

78.4.11 Sit qui nullum amicum habeat: quod ultime est amentie. Fatuus enim dicet non est mihi amicus. Huiusmodi uir quam uitam uiuet?

78.4.12 Quamuis enim ditissimus sit: quamuis omni copia et deliciis habundet. quamuis innumera bona possideat. omnibus caret.

78.4.13 Sed non in amicis ita usuuenit. sed et pauper diuitibus ditior est. et que ipse pro se dicere non audebit. amicus dicet.

78.4.14 et que sibi prestare non poterit. alius et id et longe maiora prestabit. hoc pacto et uoluptatis: et securitatis materiam: inueniet.

78.4.15 Neque enim est ut male accidat: qui tot satellitibus custoditur. Neque regii corporis custodes: tam diligentes sunt suo muneri obeundo: ut amici amico.

78.4.16 Illigrif1470 fol. 3r nanque necessitate et metu custodiunt. hi beniuolentia et dilectione: que metu longe potentior est. et ille custodes suos metuit. hic illis magis quam sibiipsi fidit. et idcirco nullius timet insidias.

78.4.17 Has ergo merces nobis comparemus. pauper ut paupertatis eas solatium habeat. diues ut diuicias tueatur. princeps ut secure dominetur. subditus ut benignuseras1530: benignius sibi principes conciliet.

78.4.18 Hoc mansuetudinis fundamentum. nam et fere ille asperiores sunt et seuiores que non gregatim uiuunt. Propterea ciuitates habitamus. fora habemus: ut inuicem conuersemur.

78.4.19 Quod et Paulus iubet inquiens. Non derelinquentes congregationem suam. Nihil enim peius solitudine et locis inaccessis. At inquies. Quid monachi montium cacumina habitantes?

78.4.20 neque illi sine amicis sunt. sed multitudinis tumultus aufugiunt. amicos autem: et certo amoris uinculo sibi deuinctos habent. et ut hoc assequantur secedunt.

78.4.21 Nam cum rerum actiones: plurimas concipiant contentiones. Ideo e medio secedentes: quamdiligentissime dilectionem colunt. Et quid siquis solus sit inquit: et innumeros haberet amicos?

78.4.22 Equidem si fieri posset uelim: et ut etiam simul uersari scireteras1530: liceret. iam firma maneat amicicia. Neque enim locus amicos facit.

78.4.23 Multos habent laudatores: qui non laudarent nisi amarent. Et ipsi rursum pro uniuerso mundo orant. quod maxime est dilectionis argumentum.

78.4.24 Ideo in misteriis inuicem salutamus: ut multi unum efficiamur: et communes: pro non iniciatis: preces: effundamus: et pro infirmis: et terre et maris et uniuersi orbis fructibus: sacrificamus.

78.4.25 Vides dilectionis uim in orationibus: in misteriis in admonitionibuseras1530: admonitionibus? hoc omnium bonorum causa est. Si hoc diligenter complectemur: et presentia recte disponemus: et regnum consequemur.

78.4.26 Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY