Omelia LII

52.1.1 Veneruntgrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 910 ergo ministri: ad pontifices et phariseos. et dixerunt eis illi. Quare non adduxistis eum? Responderunt ministri. Nunquam sic locutus est homo: sicut hic loquitur.

52.1.2 Nihil ueritate clarius: nihil simplicius: nisi maligni esse uelimus. Quemadmodum nihil malignis obscurius: nihil uersutius.

52.1.3 Ecce ut pharisei et scribeeras1530 p. 911: qui sapientia prestaregrif1470 fol. 3r uidebantur: qui cum christo semper uersabantur. ut ei insidiarentur. licet miracula uiderint et scripturas legerint. non modo nihil utilitatis. sed damni plurimum acceperunt.

52.1.4 ministri autem: et si nullam eiusmodi materiam haberent. uno tantum sermone persuasi sunt. et qui ad christum capiendum ierant: eius admiratione capti redierunt.

52.1.5 Neque eorum tantaeras1530: tantum sapientia admiranda est. quod signis non eguerunt. sed quod sola doctrina crediderunt.

52.1.6 Non enim dixerunt neminem unquam ita miracula fecisse. sed neminem unquam sic locutum.

52.1.7 Nec sapientia tantum. sed et audentia admiranda. Siquidem iis que se miserant ita loquuntur. phariseis uidelicet: qui omnia faciebant et conabantur ut caperetur.

52.1.8 Venerunt inquit ministri ad pontifices et phariseos et dixerunt eis illi. Quare non adduxistis eum. Quod autem uenerint. longe magis fuit quam si apud christum remanserinteras1530: remansissent. Sic enim liberati fuissent eorum molestia.

52.1.9 nunc precones fiunt sapientie Christi: et maiorem pre se ferunt animum. neque excusant se propter turbam non potuisse: que eum tanquam prophetam sequuntur.

52.1.10 Sed nunquam sic locutus est homo. Potuissent sane ita se excusare. sed animi ostendunt rectitudinem.

52.1.11 Neque tantum se illum admirari quam qui se miserant ad eum ligandum: quem audire debuissent: accusare uisi sunt.

52.1.12 Atqui: breuem christi audierunt orationem. Tanti enim ueritas est: ut incorrupto animo longis sermonibus minime opus sit.

52.1.13 Quid ad hoc pharisei? Cum compungi et mutare sententiam oportuisset contra faciunt: inuicem eos accusant dicentes. Nunquid et uos seducti estis?

52.1.14 Adhuc eis blandiuntur: neque in eos grauius inuehuntur: ueriti ne tandem discederent: tantum indignationem pre se et lenitatemeras1530: leuitatem ferunt.

52.1.15 Sed interrogandum erat quid admiratione dignum loqueretur quod cauerunt. quippe qui sine dubio se captum iri intelligebant. Perquam stulta autem coniectura dicunt.

52.1.16 Nunquid aliquis ex principibus crediteras1530: credidit in eum. Ita christum accusatis: et non incredulos. Sed turba hec que non nouit legem: maledicti sunt.

52.1.17 Hoc enim magis uos accusat quod turba credidit. uos uero minime. Etenim illi cognoscentium legem opera faciebant.

52.1.18 Quomodo ergo nonne maledicti qui non seruabant legem et non illi qui legem seruabant? Oportebat autem non ab incredulis que non credebantur: accusare.

52.1.19 Neque enim rectus hic modus. Nam et uos non credidistis deo ut Paulus inquit. Quid enim si non crediderunt quidam? Nunquid incredulitas eorum fidem dei euacuabitgrif1470 fol. 3v? Absit.

52.1.20 Etenim prophete semper eos accusant dicentes. Audite principes sodomorum. Et principes tui non credunt. Et iterum. Non uestrum est nosse iudicium.

52.1.21 Et ubique uehementius accusantur. Et quid christum propterea quispiam accusaret? Absit. Illorum enim hoc crimen.

52.1.22 Quod autem aliud esse posset argumentum quod legem non cognoscitis: quam quod non creditis?

52.1.23 Cum enim dixissent quod nemo principum credebat in eum. sed qui legem ignorabant. merito eos arguit Nicodemus inquiens. Nunquid lex uestraeras1530: nostra iudicat hominem: nisi audierit ab ipso prius?

52.1.24 Ostendit autem eos neque scire legem: neque seruare. Nam si lex iubet neminem interfici: nisi prius audiatur.

52.1.25 ipsi autem ante auditam causam iudicabant. certe legis transgressores erant. Et cum dixissent neminem principum credidisse in eum.

52.1.26 ideo innuit euangelista eum e principum numero fuisse. ostendens etiam ex principibus credidisse.

52.1.27 Nondum autem palam facere audebant. erant tamen christo familiares.

52.1.28 Vide autem quam parce arguit. Non dixit: uos autem uultis eum interficere: et temere: hominem ut errantem accusatis.

52.1.29 sed benignius: ut nimium eorum temerarium impetum: crudelemque sedaret.

52.1.30 Quamobrem ad legem suam uertit orationem dicens. Nisi audierit diligenter et cognouerit quid faciat. Quare non solus et nudus requiritur auditus. sed diligens:

52.1.31 quod hac particula significatur. et cognouerit quid faciat. quid uelit: et quare: et cui an tanquam hostis mores peruertat.

52.1.32 Dubitantes ergo cum dixissent neminem principum in eum credere. Neque uehementer neque remisse ad eum se contulerunt.

52.2.1 et que nam hec consequentia? Dic queso dicente illo. Lex nostra non iudicat quemquam: ut respondeant. Nunquid eteras1530 om. tu galileus es?

52.2.2 Ostendendum nanque erat non ab re pro eo misisse: uel si asperius: minime ei esset respondendum scrutare et uide quia a galilea propheta non surgit.

52.2.3 quid enim dixit homo? Quod propheta est: immo quod non iudicatus: non esset morti tradendus:

52.2.4 illi uero contumeliose tanquam inscio scripturarum respondent. Ac si dicerent acquiesce nobis et disce. hoc enim innuunt dicentes. Scrutare et uide.

52.2.5 Quid christus? cum multifariam de galilea et prophetaeras1530 p. 912 locuti essent ut hanc alienam tolleret suspitionem. quod unus prophetarum et non mundi dominus putaretur. Ego inquit sum lux mundi.

52.2.6 non galilee. non palestinegrif1470 fol. 3r non iudee. Quid uideieras1530: Iudaei? Tu de teipso testimonium perhibes. Testimonium tuum non est uerum? O insaniam.

52.2.7 scripturas ubique adducit et dicunt. Tu de teipso testimonium perhibes. Quod autem perhibuit testimonium? Ego sum lux mundi.

52.2.8 Magnum dictu et uere magnum. sed non nimium ipsi admirati sunt. Quoniam non se patri equiparauit. Neque se eius filium dixit: neque deum. sed lucem.

52.2.9 reprehendere tamen uoluerunt. nam maius hoc erat quam dicere. Qui sequitur me non ambulat in tenebris.

52.2.10 Lucem et tenebras intellectu perceptibiles dicit. hoc est non manet in errore.

52.2.11 Vbi et Nicodemum allicit ut ualde promptum et fidentem: et ministros laudat qui id fecerint.

52.2.12 hoc enim clamare significat. et eos ad audiendum confirmare uult

52.2.13 simul et eos dolos struere: et in tenebris et errore uersari: neque lucem attingere. ostendit:

52.2.14 Nicodemo preterea in memoriam reducit que ante dixerat. Omnis qui male operatur odit lucem: et non uadit ad lucem: ne opera eius appareant.

52.2.15 Cum enim neminem ex principibus in eum credere dicerent.

52.2.16 ideo inquit. Qui male operatur in lucem non prodire. non ex lucis defectu. sed mentis uicio.

52.2.17 Responderunt ei tu de teipso testimonium perhibes. Ad quod ille.

52.2.18 Et si ego testimonium perhibeo de meipso. testimonium meum uerum est: quia scio unde ueni et quo uado. Vos autem nescitis unde uenio aut quo uado.

52.2.19 quod iam dixi. hoc iudei tanquam iam dictum proponunt. quod christus arguit.

52.2.20 seeras1530: sed id dixisse asseuerat propter eorum suspitionem: qui purum eum hominem suspicabantur.

52.2.21 [abest]

52.2.22 Ex deo sum inquit et deus et dei filius. deus autem sibiipsi idoneus testis. Vos autem nescitis:

52.2.23 et sponte uestra mali estis et uidentes dissimulatis: et omnia secundum humanam sententiam loquimini. neque quicquam amplius quam quod apparet intelligere uultis.

52.2.24 Vos secundum carnem iudicatis: et quemadmodum secundum carnem uiuere male uiuere est. ita et secundum carnem iudicare iniuste iudicare.

52.2.25 Ego non iudico quemquam. et si iudico iudicium meum uerum est. hoc est iniuste iudicatis.

52.2.26 et si iniuste iudicamus inquiunt. quid nos non arguis? quid non condemnas? Quia non ueni ad hoc.

52.2.27 ideo dicit se neminem iudicare. et si iudicet: uerum esse iudicium suum. Nam si uellem ex damnatorum numero essetis.

52.2.28 hoc autem non quod iudicem dico. neque ideo non iudico: quod non fidam.

52.2.29 Nam si iudicarem: uos sane conuincerem quod iuste iudicarem. sed nunc iudicii tempus non est. Significat futurum iudicium. quia solus non sum. sed ego et qui misit me pater:

52.2.30 ubi innuit. non solum se iudicare. sed etiam patrem: quod obtexitgrif1470 fol. 3veras1530: subtexit in testimonium eius inducens.

52.2.31 In lege autem uestra scriptum est. quia duorum hominum testimonium uerum est.

52.3.1 Quid hoc in loco heretici dicerent? Quid christus hominibus prestaret si hoc simpliciter acciperemus?

52.3.2 In hominibus enim ita institutum est. quoniam nemo per se fide dignus est.

52.3.3 in deo autem quomodo hoc esset consentaneum? Quomodo ergo hec particula intelligenda est? Nunquid quoniam duo. an quoniam homines: propterea duo?

52.3.4 Nam si quoniam duo sunt: qua gratia non confugit ad Iohannem? Non enim dixit testimonium perhibeo ego de meipso: et de me Iohannes. cur non ad angelum cur non ad prophetas?

52.3.5 Inuenisset enim et alia innumera testimonia. sed noluiteras1530: uoluit hoc tantum significareeras1530: significare, non quod duo. sed quod eiusdem substantie.

52.3.6 Dicunt ei quis est pater tuus? Respondit Ihesus: Neque me scitis: neque patrem meum.

52.3.7 Cum enim scientes tanquam inscii: et ut eum temptarent. percontarentur. indignos quibus reponderetur arbitratus est.

52.3.8 Propterea iam omnia apertius et audentius loquitur. quippe qui a signis et sequentium se doctrina accpiebat testimonium. et quia iam crux appropinquabat.

52.3.9 Noui inquit unde uenio: quod non nimium eos offendit. quod autem addidit. Et quo ego uado. magis eos perterruit. ac si non esset in morte permansurus.

52.3.10 Sed cur non dixit se scire deum esse. sed unde ueniret? Quia semper humilia magnis admiscet: eaque uicissim cohibet.

52.3.11 Nam cum dixisset: ego testimonium perhibeo de meipso: idque ostendisset. ad humiliora descendit. quasi diceret. Scio a quo missus sum: et ad quem uado.

52.3.12 Quibus uerbis nihil habebant: quod contradicerent: nihil enim falsi locutus sum inquit.

52.3.13 cum inde uenerim: et illuc ad uerum deum uadam: quem uos nescitis. ideo secundum carnem iudicatis.

52.3.14 Nam si post tot argumenta et signa: adhuc uerum non esse dicitis: et Moisen de aliis et de se testantem fide dignum iudicatiseras1530 p. 913. christum uero minime.

52.3.15 hoc est secundum carnem iudicare. Ego non iudico quemquam. Atqui: etiam patrem neminem iudicare testatur.

52.3.16 Quomodo hic dicit. Et si iudico iudicium meum uerum est. quia non sum solus? Iterum ad illorum loquitur suspitionem.

52.3.17 Hoc est: iudicium meum patris est. Neque aliter quam ego pater iudicat: neque aliter ego quam pater. Sed quanam gratia patris meminit?

52.3.18 Quia non dignum filium cui crederetur arbitrabantur: nisi patris preoccupasset testimonium. Aliter non staret sententia.

52.3.19 In hominibus enim cum super alieno negotio duo testificantur: tunc testimonium est uerum.

52.3.20 hoc enim est duos testimonium perhibere. Sed hic non sunt duo.

52.3.21 Vides nulla alia ratione hoc dictum: quam ut patri consubstantialis et alterius non egere testimonio: et nulla ex parte patri inferior ostendatur?

52.3.22 Animaduertegrif1470 fol. 3r preterea quanta cum autoritate loquitur. Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso: et testimonium perhibet de me qui misit me pater.

52.3.23 Quod si substantia minor esset: non sane dixisset. Nunc autem ne numeri gratia id positum arbitreris: nihilo inferiorem potestatem intuerieras1530: intuere.

52.3.24 Testimonium perhibet homo cum fide dignus est: non cum testimonio indiget: et hoc in re aliena. in propria autem ab alio accipit. ipsi in re sua non creditur.

52.3.25 hic autem contra. in suo enim negocio testimonium perhibens: et ab alio se habere asserens: dignum se fide dicit. undique suam proponens autoritatem.

52.3.26 sed qua gratia (cum dixit: non sum solus sed ego et qui misit me pater et duorum hominum testimonium est uerum) addidit.

52.3.27 ego sum qui testimonium perhibeo de meipso? ut scilicet quante esset autoritatis ostenderet:

52.3.28 et primum quidem seipsum posuit.

52.3.29 ut equalitatem indicaret: et nihil eos adepturos: qui se patrem scire: ipsum autem nescire dicerent. et hanc causam dicit. quod ipsum cognoscere non uelint.

52.3.30 Ait enim impossibile sine sui cognitione quempiam nosse patrem: ut hoc saltem pacto ad se cognoscendum eos alliciat.

52.3.31 ipso enim contempto patrem semper querebant quare inquit. Non potestis nosse patrem sine me.

52.3.32 Itaque qui filio maledicunt: non ipsi tantum sed et patri maledicunt.

52.4.1 Hec eteras1530 om. nos caueamus: et glorificemus filium. quippe qui nisi eiusdem esset nature: non ita dixisset.

52.4.2 Quod si tantum admonuit. alterius autem erat substantie poterat etiam ignorans patrem: cognoscere. neque fuisset omnino cognoscere. si patrem nosset.

52.4.3 Neque enim qui hominem nouit: nouit et angelum immo inquit. Etenim qui creaturam nouit: nouit et deum? minime.

52.4.4 multi enim: uel potius omnes homines creaturam norunt. norunt sane: et deum ignorant. Glorificemus ergo dei filium. non oris tantum gloria. sed operibus:

52.4.5 sine quibus ea nihil proficit. Vide: tu inquit iudeus cognominaris: et requiescis in lege: et gloriariseras1530: gloriaris in deo.

52.4.6 qui ergo alium doces teipsum non doces: qui in lege gloriaris: per preuaricationem legis deum inhonoras.

52.4.7 uide ne quando et nos in rectitudine fidei gloriantes: non exhibendo uitam fidei conuenientem: deum inhonoremus: mendacem eum facientes.

52.4.8 Etenim orbis terrarum magistrumeras1530: magister: fermentum: lucem: salem: uult esse christianum. Quid significat lux? uitequeeras1530: uitae claritatem: nihilgrif1470 fol. 3v obscuritatis in se continentem.

52.4.9 non lux sibiipsi utilis est: neque sal: nec fermentum. sed in alios confert utilitatem. ita nobis non nostra tantum utilitas. sed aliorum exigitur.

52.4.10 sal nisi salsum reddat: non sal sed aliud esse deprehenditur.

52.4.11 Nam si ipsi benefecerimus: aliis erimus benefaciendi exemplum. Quousque a bonis operibus desistemus nihil aliis conferre poterimus.

52.4.12 nihil fatuum apud nos nihil molle sit: et solutaeras1530: solutum qualia mundi opera sunt et cure seculares.

52.4.13 Propterea uirgines fatue sunt appellate: quoniam circa fatuas mundi curas uacabant. hic congregantes ubi minime est reponendum.

52.4.14 Verendum sane ne id nobis accidat: ne sordidis uestibus: eo accedamus: ubi mundas et nitidas omnes induti sunt.

52.4.15 Nihil enim peccato sordiuseras1530: sordidius: nihil immundius: cuius naturam propheta interpretatus clamabat. Putruerunt et corrupte sunt cicatrices mee.

52.4.16 Quod si peccati placet cognoscere turpitudinem. commissum considera: cum liber non amplius eius perturbaris affectu. tunc id cognosces.

52.4.17 Considera iram cum sedata est. Auariciam cum ea non afficeris. intelliges profecto: nihil turpius nihil scelestius rapina et auaricia.

52.4.18 Ideo frequenter repetimus: non ut uos perturbemus. sed ut maiorem in modum prosimus.

52.4.19 Nam qui una non corrigitur admonitione: corrigetur fortasse altera. et quem altera preterit: non preteribit tercia.

52.4.20 Vtinam autem omnes omnibus malis liberi: christi suauitatem degustemus: cui gloria cum patre simul et spiritui sancto in secula seculorum amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY