Omelia LXXXII

82.1.1 Egogrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 1002 dedi eis sermonen tuum: et mundus odio eos habuit: quia non sunt de mundo: sicut ego non sum de mundo.

82.1.2 Cumgrif1470 fol. 3v uirtuti operam damus: et mali homines persequuntur et nos derident: nolimus egreferre: neque dolere. Ita enim se res habet. Semper odium parit apud malos uirtus.

82.1.3 inuident enim bene uiuere uolentibus: sibi excusationem arbitrati: si aliorum gloriam carpunt. Odio habent: qui contraria quam ipsi faciunt: et pro uiribus annituntur: ut illorum uitam criminibus inurant.

82.1.4 Sed non propterea doleamus. hoc enim uirtutis signum est. Ideo christus inquit. Si de mundo essetis: mundus quod suum est amaret. Et iterum alio in loco. Ve uobis quibus benedicunt omnes homines.

82.1.5 Idcirco et hoc in loco ait. Sermonem tuum dedi eis. et mundus odio eos habuit. Iterum causam affert quare digni sint: quorum pater curam habeat.

82.1.6 Propter te odio habiti sunt inquit: et propter sermonem tuum. itaque digni sunt protectione tua. Non rogo ut tollas eos de mundo. sed ut serues eos a malo.

82.1.7 Iterum exponit sermonem et planius reddit. quod nihil aliud signat: quam quod multam de iiseras1530: his curam habet: cum eos tam diligenter commendet.

82.1.8 Atqui: ipse dicebat omnia facturum patrem: que peteret. Cur ergo pro iiseras1530: his rogat? nulla alia quam predicta ratione: ut dilectionem suam demonstraret.

82.1.9 De mundo non sunt: sicut ego non sum de mundo. Quomodo ergo alibi dicit. Quos dedisti mihi de mundo: tui sunt? Illic de natura. hic de malis operibus locutus est. Et multis eos laudibus prosequitur.

82.1.10 primum quod non sunt de mundo. inde quod ipse eos dederit. et sermonem eius custodierint. et quod propterea odio habeantur.

82.1.11 Quod autem dicit. Sicut ego non sum de mundo: noli perturbari. Illa enim particula. sicuteras1530 om.: non est indiscrete certitudinis.

82.1.12 Vt enim cum de patre et ipso dicitur. sicut: summa per naturam equalitas indicatur. ita cum de nobis et ipso dicitur: maxima per utriusque nature differentiam: diuersitas.

82.1.13 Nam si peccatum ipse non fecit: neque dolus inuentus est in ore eius. quo pacto ei apostoli poterant comparari? Sed quid signat. non sunt de mundo?

82.1.14 Aderas1530: At aliud expectant. nihil cum terra communicant. sed celi facti sunt ciues. et ex hoc amorem suum ostendit. cum apud patrem eos laudat et commendat.

82.1.15 Id autem uerbum serua eos: non a periculis tantum dicit. sed ut ingrif1470 fol. 3r fide perstent. Ideo adiecit. Sanctifica eos in ueritate tua.

82.1.16 Fac sanctos per spiritus exhibitionem: et doctrinam rectam. Et sicut cum inquit. Mundi estis propter sermonem quem locutus sum uobis. ita et nunc: instrue eos: doceas ueritatem.

82.1.17 Atqui: hoc spiritus officium dicit. Cur nunc a patre id postulat? Vt iterum equalitatis admoneare. Recta de deo doctrina: animam sanctificat. Quod si uerbo dicit sanctificari: ne admireris.

82.1.18 Nam quod de doctrina loqueretur: addidit. Sermo tuus ueritas est. hoc est: quod nullum in eo est mendatium. Quod si ueritas est. omnino quidquid dicit: futurum esse:

82.1.19 et nihil figuratum: nihil corporeum demonstrat. Sicut et Paulus de ecclesia ait. Quod sanctificauit eam in uerbo. quod enim uerbum dei purgaret: intelligebat.

82.1.20 Videtur autem mihi et aliud significari per illam particulam. Sanctifica eos. hoc est quod dixerat. Segrega eos: et uerbo et predicatione: et hoc etiam ex sequentibus constat.

82.1.21 Sicut me inquit misisti in mundum: et ego misi eos. Quod et Paulus dicit. Ponens in nobis uerbum reconciliationis.

82.1.22 pro quo enim christus abiit: pro hoc hi orbem terrarum comprehenderunt. Hic etiam hoc uerbum. sicut non similitudinis est ad deum: et ad apostolos. Quomodo enim taliter ad homines mitti poterant?

82.1.23 Mos autem ei est de futuro tanquam de preterito loqui. Et pro eis sanctifico meipsum: ut sint sanctificati in ueritate.

82.1.24 Quid sibi uult sanctifico meipsum? Offero tibi sacrificium. Sacrificia omnia sancta dicuntur et proprie sancta que deo dedicata sunt.

82.1.25 Cum antiquitus in figura sanctificatio esset in ouibus. nunc non in figura. sed in ueritate. Ideo inquit: ut sint sanctificati in ueritate tua.

82.1.26 Etenim eos tibi commendo: et oblationem facio. siue propter caput. hoc fieri dicit. siue quia ipsi sacrificati sunt.

82.1.27 Constituite inquit menbra uestra hostiam uiuentem sanctam. Et reputati sumus ut oues occisionis. Et. Sine morte hostiam eos facit: et oblationem.

82.1.28 Nam quod hostiam sui significaret: dicendo sanctifico: constat ex sequentibus.

82.1.29 cum pro eis moreretur. Dixit autem. pro eis sanctifico meipsum.

82.1.30 ne quis arbitraretur: quod pro apostolis hec solum faceret: addidit. Non deeras1530: pro his rogo solum. sed deeras1530: pro credentibus pereras1530 p. 1003 sermonem eorum in me.

82.2.1 hinc iterum eorumgrif1470 fol. 3v animos erigit: indicans multos futuros discipulos. Cum enim quod habebant eximium commune fecit. iterum eos consolatur: ostendens eis aliorum salutis futuros auctores.

82.2.2 Ex quo autem de eorum salute et sanctificatione per fidem et sacrificium dixit: iam ad concordiam eos exhortatur. in quo sermonem suum concludit: unde inceperat.

82.2.3 Dixerat enim. Mandatum nouum do uobis. Vt sint unum sicut tu pater in me: et ego in te.

82.2.4 Iterum. sicut non equalitatis est. neque enimeras1530 om. ita unum esse poterant. sed pro humana facultate. Sicut cum dicit. Estote misericordes sicut pater.

82.2.5 Quid signat in nobis? In fide in nos. Nam cum nihil adeo omnes perturbet: ut dissensio. id agit: ut unum fiant. Quid ergo? hoc ne assecutus est? Sane quidem.

82.2.6 Omnes enim per apostolos credentes unum sunt quamuis nonnulli ex iiseras1530: his dissentient. neque hoc eum latuit. sed predixit hominum desidiam.

82.2.7 Vt mundus credat: quia tu me misisti. Quod et in principio dixit. In hoc cognoscent omnes: quia mei estis discipuli: si inuicem diligetis.

82.2.8 Et quomodo hinc erant credituri? Quia pacis est deus inquit. Si ergo que ex iiseras1530: his didicerunt: seruauerunt. a discipulis magistrum auditores intelligent.

82.2.9 Si dissentient: non inuenient dei pacis esse discipulos. Si non ero pacificus: a te missum non confitebuntur.

82.2.10 Vides quo pacto ad finem usque cum patre concordiam confirmat? Et ego claritatem quam dedisti mihi dedi eis. Hoc est. signorum et doctrine. et ut concordes sint.

82.2.11 Hec enim claritas: ut sint unum. atque etiam maior: signis. Quemadmodum enim deum admiramur: quod nulla dissensio: nulla pugna est in eius natura. et hec maxima gloria est. ita et hi propterea clari efficientur.

82.2.12 Et cur patrem hoc postulat: cum ipse se dare profiteatur? Nam siue de signis: siue de concordia: siue de pace ei sermo sit: hec se exhibere apparet.

82.2.13 unde constat consolandi eos gratia postulare. Ego in eis. et tu in me. Quomodo dedit claritatem? In eis manendo: et secum patrem habendo: ut eis opitularetur.

82.2.14 Alibi autem non per se patrem. sed se et patrem aduenisse. et mansionem apud eumeras1530: eos fecisse. dicit. Illic Sabellio silentium imponens: hic Ario.

82.2.15 Vt sint consumati in unum. Vt cognoscat mundus quia tu me misisti. Frequenter hoc dicitgrif1470 fol. 3r: ut potentiorem pacem: quam signa: ad persuadendum demonstret.

82.2.16 Sicut enim discordia debilitat. ita concordia corroborat. Et dilexi eos: sicut me dilexisti. Hic iterum sicut: ponitur ad morem: ut hominem diligi licet: et ut dilectionis argumentum: quod seipsum pro eis dederit.

82.2.17 Cum ergo dixisset in securitate futuros. quod non mutabuntur quod erunt sancti. quod multi per eos erunt credituri. quod multi gloriam consequentur. quod non solum ipse eos dilexerit. sed etiam pater.

82.2.18 Iam prosequitur: que post eorum hinc migrationem erunt futura: que premia: que essent eis corone reposite. Pater inquit quos dedisti mihi: uolo ut ubi sum ego: et illinceras1530: illi sint mecum.

82.2.19 Quod semper querebant: dicentes. quo uadis? Quid dicis? Id pollicitus es quod nondum habebas? Quomodo ergo eis dixisti. Sedebitis super sedes duodecim? Quomodo alia et plura maiora pollicitus es?

82.2.20 Ecce quod omnia ad humanam respiciunt imbecillitatem. Nam quomodo dicebat. Sequeris autem postea. Sed ad maiorem certitudinem: et amoris ostensionem hec dicit. Vt uideant claritatem meam quam dedisti mihi.

82.2.21 Iterum hoc concordie ad patrem indicium altius quam priora. Ante constitutionem mundi inquit: quod et ipsum: aliquantulum ad humanam naturam respicit. Dedisti mihi inquit.

82.2.22 Quod si non ita est: libenter negantes interrogarem. Qui dat: alicui dat. Num primum generauit. inde claritatem dedit: ante inglorium dimisit? Et quanam hoc nititur ratione?

82.2.23 Vides: quod dedisti pro genuisti intelligitur? Sed cur non dixit. ut participent. sed ut uideant claritatem?

82.3.1 Hic ostendit quod omnis ea requies est: spectare filium dei. hoc claros esse facit. Quod et Paulus inquit. Reuelata facie gloriam domini speculantes.

82.3.2 Quemadmodum enim qui in solis radios intuentur: aerem nacti tenuissimum uisu uoluptatem percipiunt:

82.3.3 ita tunc: et longe etiam maior orietur nobis uoluptas. Simul autem nobis ostendit. quod non hoc uidetur. sed admiranda quedam substantia.

82.3.4 Pater iuste: mundus te non cognouit. Quid hoc signat? Quam nam habet consequentiam?

82.3.5 Ostendit neminem scire deum: nisi solos qui filium cognoscunt. hoc est. Volebam omnes hoc esse. sed non cognouerunt te: quamuis nihil possent arguere.

82.3.6 Hoc significat. Pater iuste. hoc mihi asperius dictum uidetur: quod tam bonum: tam iustum cognoscere noluerintgrif1470 fol. 3v.

82.3.7 Cum enim iudei deum se scire. ipsum autem nescire: dixissent. aderas1530 p. 1004 hoc respondit inquiens. dilexisti me ante mundi constitutionem: se aduersus iudeorum calumnias excusans.

82.3.8 Qui claritatem accipit: qui ante mundi constitutionem dilectus est. qui testes uult eos: illius claritatis: quomodo contrarius esset patri?

82.3.9 Non igitur hoc est quod dicunt iudei. quod ipsi te cognoscunt. ego autem minime. sed contra omnino. Ego te noui. non alii. Et hi cognouerunt. quia tu me misisti.

82.3.10 Vides: quod eos notat: qui a deo non esse dicebant. et ad hoc omnem refert sermonem? Et notum feci eis nomen tuum. et notum faciam.

82.3.11 Atqui spiritus perfectam cognitionem inquis. sed que spiritus sunt mea sunt. Vt dilectio qua dilexisti me in ipsis sit. et ego in ipsis.

82.3.12 Si enim intelligerent: qui tu sis: tunc scirent me alienum non esse. sed maxime dilectum filium et coniunctum.

82.3.13 Qui hoc ut decet: credunt: et fidem in me: et ueram seruant dilectionem. et qui me uere diligunt: in iiseras1530: his ego sum.

82.3.14 Vide quomodo imperfectumeras1530: in perfectum finem desinit in dilectionem omnium bonorum matrem.

82.3.15 Credamus ergo et diligamus deum: ne de nobis dicatur. Deum confiteri sciunt. operibus negant. Et iterum. Fidem negat et est infideli peior.

82.3.16 Cum enim ille et familiaribus et consanguineis: et alienis tu ne sanguine quidem coniunctis: ulla caritate afficeris: quenam tibi erit excusatio: cum deum et maledictis et contumeliis prosequaris?

82.3.17 Considera quot bonis: benefaciendi occasiones dederit deus. Alii ut consanguineo. alii ut uicino. huic ut ciui. illi ut homini: miseretur.

82.3.18 Quod si nihil horum te cohibet. sed omne amoris uinculum dissoluis: audi Paulum: qui te infideli peiorem asserit. quoniam ille nihil de elemosina nihil de celo audiens: te humanitate superauit.

82.3.19 tu inimicos diligere iussus: familiares ut inimicos intueris. et pecuniis magis parcis: quam corporibus. Atqui diuicie absumpte. nihil mali patientur. hic contemptus consumitur.

82.3.20 Que ergo insania pecuniis parcere: et non gentilibus? unde hoc desiderium ortum habuit? unde hec inhumanitas: atque crudelitas?

82.3.21 siquis tanquam in editiori theatri loco sedens: totum mundum:

82.4.1 et omnia humana despiceret: considera quantam reprehenderet stulticiam. quot lachrymas profunderet. quo risu moueretur. quantum diumeras1530: odium conciperet.

82.4.2 Ea enim facimus: que risu: lachrymis: odio: dignagrif1470 fol. 3r sunt. Ille canes pascit: ut feras siluestres capiat. et ipse in feritatem incidit. Ille aues pascit. Alioseras1530: alius thauros: ut lapides transferat. homines contemnit: cum fame tabescunt.

82.4.3 et innumeram consumit pecuniam: ut lapidei homines effingantur. Vere homines lapidei qui calamitosos despiciunt.

82.4.4 Alius gemmas et aurum misere colligens: parietes uestit. pauperum corpus nudum uidens: nulla flectitur misericordia.

82.4.5 Alii uestes uestibus addunt. alius autem neque ipsum corpus nudum: uestire nouit. In iudiciis item: alius alium consumit.

82.4.6 Alius in meretrices et parasitos. alius in mimos et saltatores. alius in splendida et magnifica hedificia. in emendis possessionibus et domibus impendit.

82.4.7 Ille preterea usuras computat. alius usurarum usuras alius cirographa cedium plena conficit: neque uel nocte conquiescit: et ineras1530 om. proximorum malis inuigilat.

82.4.8 illucescente die: hic ad iniustum lucrum. ille ad dispendium in luxu. alius ad petulatumeras1530: peculatum currit.

82.4.9 et superfluis rebus et prohibitis: maximum studium impenditur. necessariis nullum. Iudices autem: nomen quidem iudicum habent: re autem latronum et homicidarum.

82.4.10 Et siquis controuersias: et testamenta perquirat: innumera etiam hic mala: fraudes: furta: insidias deprehendet. circa que omnes nostri conatus. spiritalium ratio nulla.

82.4.11 sed ad ecclesiam ut tantum uideant concurritur. Verum non hoc est quod querimus. sed operibus nobis et pura mente opus est.

82.4.12 Nam si toto tempore auaricie studueris: inde huc ingressus: pauca uerba dixeris: non modo deum non placaueris. sed plurimum irritaueris.

82.4.13 Si tibi dominum tuum conciliare uolueris: opera exhibeas. Intellige calamitosorum onera. intuere nudos. esurientes. iniuria affectos. quibus multas tibi humanitatis uias sternere poteris.

82.4.14 Nolimus nosipsos frustra et incassum uiuendo seducere. neque quod nunc bene ualeamus: nos aspernemur.

82.4.15 sed memoriam subeat: quod morborum ui nonnunquam morimur.

82.4.16 Caueamus futura mala: et hac formidine meliores efficamur: ac si maxime simus reprehendendi.

82.4.17 Qui enim in iudiciis dicunt: canibus similes sunt. qui in foro uulpibus: qui uitam desidem uiuunt. neque hi ut decet exercentur. cum in spectaculis bonos mores corrumpant.

82.4.18 Qui dignis rebus incumbat: uidemus neminem. Qui inuideant et maledicant: et se indigna faciant: multos. Itaquegrif1470 fol. 3v punientur etiam: non solum qui malorum sunt autores. sed qui facientibus consentiunt.

82.4.19 Voluntas enim eadem est: que similiter dat penas. Hec egoeras1530: ergo quotidie repeto. neque cesso.

82.4.20 Siquis mihieras1530 p. 1005 auscultauerit: lucrabitur. Si nemo. sciatis uelim uel hec nobis profutura. Vosipsos accusabitis. nos ab omni culpa uacui.

82.4.21 Sed absit: ut hanc nos afferamus excusationem. sed ut nobis glorie sitis: apud christi tribunal:

82.4.22 ubi simul sempiternis bonis cum eo perfruamur. quem decet gloria simul cum patre et spiritu sancto in secula seculorum Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY