Omelia XLIX

49.1.1 Hecgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 902 cum dixisseteras1530: dixisset illis. ipse mansit in galilea. Vt autem ascenderunt fratres eius: tunc et ipse ascendit ad diem festum. non manifeste. sed quasi in occulto.

49.1.2 Que secundum humanam imbecillitatem a christo facta sunt. non tantum incarnationem confirmant. sed ad uirtutem instituunt.

49.1.3 Nam si omnia tanquam deus fecisset. quid scire potuissemus in humanis rebus incidentes quid facere nos oporteret.

49.1.4 ut exempli gratia. Si hoc in loco homicidis iudeis obuius iram sedasset:

49.1.5 et hoc frequenter fecisset. nos autem idem non potentes offenderemus.

49.1.6 Vnde nobis constaret quid esset faciendum. utrum interimere eos an docere oporteret.

49.1.7 Hoc nos christus docet cum inquit. hec cum dixisset Ihesus. mansit in galilea. Vt autem ascenderunt fratres eius. tunc et ipse ascenditeras1530: ascendit ad diem festum. non manifeste. sed quasi in abscondito.

49.1.8 Hec particula. ut ascenderunt fratres eius: ostendit uoluisseeras1530: noluisse se cum illis ascendere: et ideo mansisse. Neque palam cum eis uersatus est ut uolebant.

49.1.9 sed cum libere semper alias uersatus. hic quasi in occulto ascendit. Non dixit occulte. sed quasi in occulto. Ita enim uidebatur. quemadmodum dixi ut nos doceret.

49.1.10 Preterea non erat par iratis illis et excandescentibus se ita exponere. Finito autemgrif1470 fol. 3v festo. iudei querebant ipsum et dicebant. Vbi est ille?

49.1.11 Bona quidem eorum opera. In die festo in cedem semper ferebantur: et festis eum diebus capere temptabant. Nam et alibi. uidetis inquit. Nunquid uenit ad diem festum?

49.1.12 Et dicebant. Vbi est ille? Ex nimio odio eum nominatimeras1530 p. 903 appellare non paciebantur. Diem festum maxime reuerebantur. et tamen capere conabantur. Et murmur multum erat de eo in turba.

49.1.13 Ego autem loci gratia: ubi miraculum fecerat. iudeos maxime irritatos. timuisse arbitror. non tam iratos transeunti: quam ueritos ne aliud signum faceret.

49.1.14 De eo autem uel inuiti predicabant: et clarum reddebant. Quidam dicebant quia bonus est. alii autem dicebant. non. sed seducit turbas.

49.1.15 Illam puto multitudinis opinionem. hanc principum et sacerdotum fuisse. Illud enim uerbum. non. sed seducit turbas. hoc indicat.

49.1.16 Sed quomodo seducit queso. Nunquid prestringit aciem ut signa facere uideatur. re autem nulla sint? Verum contrarium experientia deprehenditur. Nemo tamen palam loquebatur de illo: propter metum iudeorum.

49.1.17 Vides ubique optimates quidem corrupto. turbam uero sano fuisse: iuditio? non tamen fortes ut decebat: quod maxime multitudinis est. Iam autem die festo mediante ascendit Ihesus in templum: et docebat.

49.1.18 Ob dilationem attentiores reddidit. Nam qui primis eum diebus querebant: repente presentem: alii bonum: alii malum iudicabant.

49.1.19 illi ut aliquid lucrarentur: hi ut comprehenderent. Illud autem uerbum. seducit turbameras1530: turbas: propter eius doctrinam dicebant: cum eam non intelligerent.

49.1.20 Illud autem. quia bonus: propter signa. Eorum igitur iram molliens: ita institit: ut uerba sua diligenter audirent: neque amplius indignati: aures obstruerent.

49.1.21 Quid doceret silencio preteriit euangelista. Quod autem tam mirabiliter: ut eos mouerit: et ui orationis eorum mutarit sententiam: id tantum dicit.

49.1.22 Nam quem turbam seducere dixerant: iam mirabantur quomodo litteras sciret: qui non didisceriteras1530: didicerit.

49.1.23 Vides eorum plenam malicie admirationem? Non enim doctrinam admirabantur: neque capiebant. Sed alia eos mouebat admiratio: unde id sciret.

49.1.24 cum potius hinc cognoscere debuissent: nihil humani in eo esse. sed cum nollent hoc confiteri. sed tantum admirarentur. audi quid christus dixerit. Mea doctrina non est mea.

49.1.25 Ad eorum respondet suspitionem. ad patrem id referens: ut eis silentium imponeret. Qui facit uoluntatem eius: is cognoscet de doctrina: utrum ex deo sit. an ego a meipso loquoreras1530: loquar.

49.1.26 Acsi dicat hanc amouete dubitationem: et iram etgrif1470 fol. 3r inuidiam: et inane contra me odium et nihil uos impediet quin cognoscatis dei uere uerba mea esse.

49.1.27 Nunc hec uobis tenebras infundunt: et rectum uerumque iudicium corrumpunt. que si reiiceretis non in hac essetis sententia. Verum non his uerbis usus est. ne uehementius eos irritaret.

49.1.28 sed hoc totum significauit cum inquit. Qui facit uoluntatem eius: cognoscet de doctrina: utrum ex deo sit: an ego a meipso loquar. Hoc est. An alienum aliquid et ei contrarium dicam.

49.1.29 A meipso autem: semper ad hoc refertur: quod nihil preter dei uoluntatem loquitur. sed que pater uult.

49.1.30 Qui autem facit uoluntatem eius: cognoscet de doctrina.

49.1.31 Hoc est. Si quis sit amator uirtutis: uerborum meorum uim intelliget: si quis uoluerit prophetias perscrutari: an secundum eas loquar cognoscere poterit.

49.2.1 Et quonam pacto sua est: et non sua? Non enim dixit doctrina ipsa non est mea. Sed cum sibi eam tribuisset dicendo. doctrina mea: addidit: non est mea.

49.2.2 Quomodo idem eiusdem potest esse: et non esse? esse. quia a nullo doctus loquebatur. Non esse. quia patris doctrina erat.

49.2.3 Quomodo igitur dicis. Omnia que sunt patris: mea sunt: et que mea patris? Si quia patris doctrina est: propterea non est tua: falsum illud est. Ideo enim tua esse debuit.

49.2.4 At hoc uerbum. non est mea: maiorem in modum patris et suam unam esse doctrinam indicat. Quasi dicat. Nihil habet diuersum tamquam alterius.

49.2.5 Quid si persona alia sum. idem tamen et dico et facio. ut non existimetis aliud a patre. sed idem: me et dicere et facere.

49.2.6 Inde aliam adducit rationem cui contradici non potest. humana quadam utens consuetudine.

49.2.7 Qui propriam quandam doctrinam instituere uult. nulla alia ratione se uelle dicit quam ut gloriam sibi comparet. Nam si ego gloriam meam quero. quare propriam quandam doctrinam non constituo?

49.2.8 Qui a seipsoeras1530: seipso loquitur. hoc est. proprium quiddam et separatum loquitur idcirco loquitur: ut gloriam ipse aucupetur. sed quia mittentis gloriam quero. ideo eius doctrinam doceo.

49.2.9 Vides causam cur nihil a semetipso facere dicat? Vt neque gloriam neque principatum desiderare credatur.

49.2.10 propterea cum humiliter loquitur. Ego patris gloriam quero inquit: ut persuadeat se gloriam nullam querere.

49.2.11 Sunt et alie cause. ne ingenitus: ne deo contrarius: ne carnem nostram non accepisse putaretur: ut auditorum imbecillitati consuleret: ut denique eos modestiaeras1530: modestiam seruare: et minime se iactando extollere: doceret.

49.2.12 Se uero efferendi: unam dumtaxateras1530 p. 904 causam inueniri potest nature prestantia. Nam si dicendo se ante Abraam fuisse: scandalizati sunt quidgrif1470 fol. 3v nam fecissent: si semper magna audissent?

49.2.13 Nonne Moises dedit uobis legem: eteras1530: et tamen nemo ex uobis facit legem. Quid me queritis interficere? Quam habet hoc a superioribus consequentiam? Quid cum iiseras1530: his communicat?

49.2.14 Duo iudei in Ihesu reprehendebant. unum quod sabbatum solueret. alterum quod patrem deum diceret: et ei se equalem faceret.

49.2.15 non ipsorum suspitione sed propria Christi sententia. Quod autem non ut multi solent. sed eximie et proprie patrem appellaret: inde constat.

49.2.16 Multi sepe deum patrem suum dixerunt: quod ipse unus crearit nos: quod pater sit omnium nostrum: non tamen propterea equalis est populus deo.

49.2.17 Quare non fuissent scandalizati? Et quemadmodum eum dicebant ex deo non esse: et sabbatum transgredi: sepenumero eorum respondit suspitioni.

49.2.18 ita si hoc illi essent suspicati. ipse autem id non sentiret: eos falso id opinari: profecto docuisset: dixissetque. Quid me deo equalem arbitramini? non sum.

49.2.19 Sed se omnino equalem professus est ex sequentibus. Illa enim particula. Sicut pater suscitat mortuos et uiuificat: sic et filius uiuificat.

49.2.20 Et illa. Vt omnes honorificent filium: sicut honorificant patrem. Et opera que ille facit: hec et filius similiter facit. Hec omnia equalitatem constituunt.

49.2.21 Et de lege ait. Nolite putare quia ueni soluere legem aut prophetas. Hoc pacto malas e mentibus suspitiones norateras1530: notat euellere.

49.2.22 Hic cum patre equalitatem confirmat. Quare alibi cum illi dicerent quia te deum facis minime se purgauit. sed id esse asseruerauit inquiens.

49.2.23 Vt autem sciatis quod potestatem habet filus hominis dimittendi peccata in terra dicit paralitico. Tolle grabatum tuum et ambula.

49.2.24 Illud igitur primum intendit ut equalem se deo faciat. et quod non sit contrarius. sed idem quod ille: et dicat: et doceat.

49.2.25 Inde circa sabbati transgressionem instat dicens. Nonne moises dedit uobis legem: et nemo ex uobis seruat legem? Quasi dicat. Sancit lex. non occides. uos occiditis: et me tanquam legis transgressorem accusatis.

49.2.26 Quare autem dixit nemo? Quoniam omnes querebant eum interimere. Ego si solui legem inquit. hominem tamen liberaui: uos ad malum soluitis.

49.2.27 Ego si transgredior: saluti consulo: Neque a uobis qui in grauibus rebus legem soluitis me accusari oportuit. uos omnino legem euertitis.

49.2.28 Deinde etiam certat. atque cum multa et diu disputauerit. tunc quidem altius et secundum dignitatem suam. nunc autem humilius.

49.2.29 Quid tandem? Noluit frequentius eos irritare. Nunc ira augebatur: et in cedem procedebanteras1530: procedebat.

49.2.30 Quare remissusgrif1470 fol. 3r loquitur. et duobus his eos sedat arguendo audiaciam. cur ipsum uellent interficere.

49.2.31 et mansuete loquendo. ostendendo homicidas indignos esse: qui alios iudicent.

49.2.32 Tu autem humilem christi interrogationem et asperum eorum responsum animaduerte. Demonium habes: Quis te querit interficere?

49.2.33 Verbum ire: et furoris: et impudentie plenum. cum preter opinionem reprehenderentur: et ipsum se perterrere existimarent.

49.2.34 Vt enim latrones in insidiis: ne insidiari uideantur concinunt: ut incustoditum aggrediantur. ita et hoc in loco iudei.

49.2.35 Ipse autem omissa reprehensione ne impudentiores eos faceret. iterum de sabbato se excusat. a lege eos arguens.

49.3.1 Et intuere prudentiam. Non mirum inquit si mihi non auditis. cum ne legeeras1530: legi quidem quam a moise latam arbitramini audiatis?

49.3.2 Quid ergo nouum si uerbis meis non acquiescitis? Cum enim dixissent. moisi locutus est deus. hunc autem nescimus unde sit.

49.3.3 ostendit quod illi etiam contumeliam inferunt. Etenim legem ille dedit: et non audistis. Vnum opus feci: et omnes miramini.

49.3.4 Propterea ubi me excusari oporteret: etiam uicio datis. Quod enim pater fecerit: non meminit. sed suam inducit personam.

49.3.5 Vnum opus feci: quo innuit. si non fecisset. se legem soluisse. et multa esse magis propria quam lex. et contra legem moisen mandatum magis proprium accepisse.

49.3.6 Siquidem circumcisio: quam sabbatum: magis propria est. quamuis non legis sit. sed patrum. Ego autem magis proprium feci: et melius quam sit circumcisio.

49.3.7 Inde legalis mandati non meminit: uidelicet quod sacerdotes sabbatum coinquinarent: ut iam dixit. sed ex maiori habundantia locutus est. Miramini autem. hoc est perturbamini.

49.3.8 Nam si legem firmam esse oportebat. non sane circumcisio magis propria fuisset. neque se circuncisione maius quiddam fecisse dixit. sed significauit his uerbis. Si circumcisionem accipit homo in sabbato.

49.3.9 Vides quo pacto tunc maxime stat lex: cum soluitur: et sabbati solutio: legis seruatio est? ut nisi sabbatum soluatur: necessarium sit legem solui quam ego constitui.

49.3.10 Et non dixit. Mihi irascimini: quoderas1530 p. 905 circumcisione maius quiddam feci. sed rem tantum ostendit: illiseras1530: illisque iudicium reliquit. an magis necessaria sit totius hominis sanitas: quam circumcisio

49.3.11 (Vt intelligat homo nihil ad sanitatem conferre) soluitur lex. an quod tanto morbo liberatus sit: indignamini. Nolite iudicare secundum faciem.

49.3.12 hoc est. Non propterea quod moises apud uos maioris est autoritatis: feratis sententiam. sed a rerum natura. hoc est enim rectumeras1530 om. iudicium. Quare nemo accusauit moisen.

49.3.13 Quare nemo credidit iubenti ut sabbatum addito extrinsecusgrif1470 fol. 3v legi mandato solueretur.

49.3.14 Verum ille mandatum non sub lege. sed extrinsecus inductum propria lege firmius ducit: quod permirum est.

49.3.15 uos autem qui non legislatores estis: preter modum legem defenditis. sed maioris quam uos autoritatis est Moises: qui solui legem per mandatum non legitimum iubet.

49.3.16 Illa autem particula. totum hominem: particularem sanitatem circumcisionem afferre ostendit. Et que nam circumcisionis sanitas?

49.3.17 Anima inquit hominis sine circuncisione peribit. Ego autem non ex parte. sed totum corruptum sanitati restitui.

49.3.18 Nolite igitur secundum faciem iudicare. hoc autem non illius seculi hominibus tantum dictum est. sed et nobis: ut nullo pacto iusticiam oppugnemus. sed totis uiribus eam defendere contendamus.

49.3.19 Nullus sit nobis respectus: an pauper quis sit: an diues. Rem ipsam inuestigemus. non misereberis inquit pauperis in iudicio.

49.3.20 hoc est. noli flecti: noli moueri inquit: si pauperem iniustum iudicaturus es: cui si non est ignoscendum: longe minus diuiti.

49.3.21 Hanc ego non ad iudices tantum. sed ad omnes homines orationem habeo: ne quis iusticiam transgrediatur. sed integram seruet.

49.3.22 Diligit enim iusticiam dominus. Qui autem diligit iniusticiam odit animam suam. Nolimus queso odio habere animas nostras. nolimus diligere iniusticiam:

49.3.23 cui quantulum lucri est? parum: immo nihil: nam paulopost male peribimus: uel potius in hac uita minime iniusticia nostra fruimur.

49.3.24 Nonne si male nobis conscii sumus: omnes dilicie pena sunt et supplicium? Amplectamur ergo iusticiam: cuius legem nullo pacto transgrediamur.

49.3.25 Quem enim ex presenti uita fructum reportabimus: nisi hinc uirtute prediti migrauerimus? Quid illic amicicie: quid necessitudines? Quid clarorum uirorum gratia nobis proderit?

49.3.26 Et quid ego cuiuspiam gratiam memoro? Si Noe si Iob si Daniel nobis pater esset: nihil conferrent si propriis meritis uacui reperiemur.

49.3.27 sed sola anime uirtute opus est: ipsa nos saluos facere et sempiterno igni liberare sola poterit. ipsa nos ad celorum regnum transmittet:

49.3.28 quod ut omnes consequamur. Gracia et benignitate domini nostri Ihesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculaeras1530: secula seculorum, Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY