Omelia LXI

61.1.1 Factagrif1470 fol. 3v; eras1530 p. 939 sunteras1530: sunt autem encenia in hierosolymis: et hiems erat. Et ambulabat Ihesus in templo in porticu Salomonis. Circumdederunt ergo eum iudei et dicebant ei. Quousque animam nostram perdis?

61.1.2 Omnis quidem uirtus bona est: maxime autem mansuetudo et clementia: hec nos homines indicat: hec nos angelis equiparat.

61.1.3 Idcirco christus frequenter de hac multa uerba facit: cum mansuetos nos et clementes esse iubet. neque uerbis tantum. sed et re: nunc alapas perferens: nunc maledictis: nunc insidiis petitus tolerat.

61.1.4 Qui enim demoniacum et samaritanum christum appellarunt: et interficere sepe temptarunt: iieras1530: hi nunc circumdederunt eum: et interrogarunt. Tu es christus?

61.1.5 Neque eos post tales insidias repulit. sed multa mansuetudineeras1530: mansuete respondet. Sed necessarium est altius hunc sermonem repetere. Facta sunt inquit encenia in hierosolymis: et hiems erat.

61.1.6 Magnus hic dies festus et solemnis: quo uidelicet templum fabricatum fuerat: cum redierunt e diuturna persidiseras1530 p. 940 captiuitate. Hunc agebant maxima cum diligentia:

61.1.7 hoc die affuit christus solemnitati. Iam enim appropinquante passione: frequenter in iudeam ueniebat. Circumdederunt ergo eum iudei et dicebant. Quousque animam nostram perdis? Si tu es christus dic nobis palam.

61.1.8 Non respondit. Quid a me queritis: quem demonium habere: et insanum: samaritanum: deo contrarium: deceptorem existimatis: et nuper me de meipso testimonium perhibereeras1530: perhibente: eteras1530 om. testimonium meum non esse uerum: dixistis.

61.1.9 Cur igitur me interrogatis et uultis a me discere cuius respuitis testimonium? Nihil tale dixit: quamuis eorum mentem intelligeret.

61.1.10 Nam cum eum circumdederint et dixerint. Quousque animam nostram perdis? caritate quadam et discendi desiderio dictum uidebatur. animusgrif1470 fol. 3r autem corruptus erat et subdolus.

61.1.11 Nam cum opera insimulari non possent: uerbis querebant eum capere: aliter quam superius interrogando: sic ausameras1530: ansam aliquam captantes.

61.1.12 Ideo dicebant. Dic nobis. Atqui sepenumero dixit. Nam et samaritane. Ego inquit sum qui loquor tecum. Et ceco. Vidisti eum: et qui loquitur tecum ille est.

61.1.13 Necnon et his: quamuis aliis uerbis. Nam si recte aduertere uoluissent: ex uerbis quoque ipsum confiteri debuissent. Nam operibus sepenumero ostendit.

61.1.14 Sed considera eorum prauitatem. cum uerbis erudiuntur: dicunt. Quod signum ostendis? Cum autem operibus eius uirtus demonstratur dicunt. Si tu es christus dic nobis palam.

61.1.15 Sic operibus clamantibus ad uerba: uerbis autem: ad opera confugiunt: et contrariis semper insistunt. Nam quod discendi gratia non interrogarent finis inditio est.

61.1.16 quem enim tante autoritatis arbitrabantur: ut ipsius esset de se testimonio credendum: pauca locutum statim lapidibus impetunt.

61.1.17 Vnde constat et quod eum circundederint et percontarentur: a prauo animo prouenisse. Modus uero interrogandi magnum eorum odium indicat. Dic nobis palam.

61.1.18 Nonne palam omnia loquebatur? Nonne solemnitatibus semper aderat?

61.1.19 Ideo blandioribus uerbis usi sunt. Quousque animam nostram perdis? ut iterum aliquam calumniandi ausameras1530: ansam inueniant.

61.1.20 Quod autem hac et non discendi gratia interrogent. non hic tantum. sed multis in locis perspicuum est:

61.1.21 ut cum rogarunt an liceret censum dari cesari: et an lapidanda esset adultera: et cum de ea que septem uiros habuisse deprehensa erat percontati sunt. in quibus non discendi studium. sed maliuolam mentem pre se tulerunt.

61.1.22 et tunc eos reprehendit. quid me inquit temptatis ypocrite? ut cordis secreta se cognoscere demonstraret.

61.1.23 hic minime: ut non semper fraudulentos arguendos. sed mansuete et benigne in multis tolerandos erudiret.

61.1.24 Nam quod stultum esset operibus ipsum predicantibus uerborum querere testimonium. audi quomodo eis respondet:

61.1.25 cum superflue eos: et non ut discerent interrogare. tum certiorem uerbis. hoc est operum uocem protulisse significans.

61.1.26 Sepe enim inquit dixi uobis: et non creditis mihi. Opera que ego facio in nomine patris mei: illa testimonium perhibent de me.

61.1.27 Quod perfidi illi aliquando inuicem dicebant. Non potest homo peccator hec signa facere. Et iterum. Non potest demonium cecorum oculos aperire. Et nemogrif1470 fol. 3v potest talia signa facere nisi sit cum eo deus.

61.1.28 Et uidentes signa que faciebant dicebant. Nunquid hic est christus. Alii autem dicebant. quando uenerit christus num poterit plura signa facere quam hic fecit?

61.1.29 Hii autem cum ei credere uelle solo uerbo simularent dicentes. Quod signum ostendis nobis ut uideamus et credamus tibi?

61.2.1 Cum operibus non credidissent reprehendit christus eorum maliciam inquiens. Si operibus non creditis: quomodo uerbis credetis?

61.2.2 Quare superflua interrogatio. Sed dixi uobis inquit et non creditis mihi. quia non estis de ouibus meis. Ego enim officium pastoris feci: si uos me non sequimini. nonne eo accidit quod oues mee non estis?

61.2.3 oues mee inquit uocem meam audiunt: eteras1530: et ego cognosco eas, et sequuntur me: eteras1530: et ego uitam eternam do eis: et non peribunt in eternum: et non rapiet eas quisquam de manu mea. Quia pater meus: qui dedit mihi maior est omnibus: et nemo potest eas rapere de manu patris mei. Ego et pater unum sumus.

61.2.4 Animaduerte quomodo eos reiiciendo ut se sequantur hortatur. Vos me inquit non auditis. Neque enim estis oues. Qui sequuntur iieras1530: hi sunt ex ouili.

61.2.5 Hec autem dicebat: ut oues fieri anniterentur. Inde cum dicit και ακολονθονσι μοι id est et sequuntur me. eos tangit et excitat: et insequendieras1530: in sequendi cupiditatem impellit. Quid ergo si propter patris uirtutem nemo rapit: tu ergo imbecillis es et custodire non potes? Minime.

61.2.6 Nam ut intelligas illam particulam (quiaeras1530 p. 941 pater meus qui dedit mihi) propter illos dictam: ne iterum deo contrarium dicerent. cum dixisset. Nemo rapiet eas de manu mea. prosequens suam et patris manum unam esse ostendit.

61.2.7 quodni ita esset consequens erat dicere. Pater qui dedit mihi maior omnibus est: et non potest eaeras1530: eas rapere de manu mea. Verum non ita dixit. Sed de manu patris mei.

61.2.8 Inde ne arbitreris quod sit imbecillis: eo quod uirtute patris tute oues sint: addidit. Ego et pater unum sumus. Quasi dicat. Non propterea dixi neminem propter patrem eas rapturum: ac si ipse imbecillis essem.

61.2.9 nam unum sumus. hoc est secundum potentiam. nam de hac loquitur. quod si eadem est: constat etiam eandem esse substantiam.

61.2.10 Cum enim omnia temptarent iudei insidiando: extra sinagogam faciendo. dicit omnia frustra temptari: cum in patris sui manibus oues sint. ut propheta inquit. In manu mea depinxi muros tuos.

61.2.11 Inde unam manum aliquando suam aliquando patris esse ostendit. Cum autem manum audis: nihil sensibile suspicerisgrif1470 fol. 3r. sed uirtutem atque potestatem.

61.2.12 Quod si nemo ob patris protectionem eas rapuit. superfluum erat addidisse. Ego et pater unum sumus. Nam si minor erat: nimis temerarium uerbum esset.

61.2.13 nihil enim aliud quam potentie paritatem signat. Quod iudei intelligentes: lapides in eum iecerunt. non tamen hanc Ihesus abstulit suspitionem:

61.2.14 que si falsa fuisset: corrigenda fuisset: et dicendum. Cur hoc facitis? Non parem meam dico et patris potestatem. ita intelligo.

61.2.15 Sed nunc totum contrarium. eam confirmat: et maxime cum exasperarentur. neque excusateras1530: accusat ac si male dixisset. sed illos reprehendit: ac si malam habeant de se opinionem.

61.2.16 Cum enim dixissent de bono opere non lapidamus te. sed de blasphemia. et quia cum homo tu sis: facis teipsum deum.

61.2.17 Audi quid dicat. Nonne scriptum est in lege uestra. Ego dixi dii estis? Si illos dixit deos ad quos sermo dei factus est. quomodo uos dicitis quia blasphemo. quia dixi. Filius dei sum?

61.2.18 Hoc est. Si iieras1530: hi qui gratis hoc acceperunt: non possunt accusari si seipsos deos appellant: qui id natura habet. quomodo iure accursari poterit?

61.2.19 Non tamen his uerbis usus est. sed postmodum confirmauit. primum remissius loquitur: rem ipsis relinquens intelligendam cum inquit. Quem pater sanctificauit et misit in mundum. Et eorum furore sedato: tunc ueram affert sententiam.

61.2.20 Primum ergo ut suam acciperent rationem: humilioribus usus est uerbis. inde altiora aggreditur. Si non facio opera patris mei: nolite credere mihi. sieras1530: sin autem facio: et si mihi non creditis: operibus credite.

61.2.21 Vide quomodo ut dixi confirmat quod in nullo sit patrieras1530: patre inferior. sed equalis in omnibus: cum enim substantiam eius uidere non sit: ab operum qualitate eandem ostendit cum patre potestatem.

61.3.1 Et quid credemus? Dic queso. Quod ego in patre et pater in me est. Nihil ego aliud quam pater manens filius. Nihil ille aliud quam ego manens pater: et qui me nouit nouit patrem: et qui patrem nouit et filium.

61.3.2 Quod si potentia minor esset: etiam cognitio mentiretur. neque enim alia per aliam: neque substantia neque potentia disci potest.

61.3.3 Voluerunt ergo eum apprehendere. Et exiit de manibus eorum. Et abiit transiordanem: ubi erat Iohannes baptisans primum: et mansit illic: et multi uenerunt ad eum: et dicebant: quiaeras1530 om. Iohannes quidem fecit signum nullum. Omnia autem quecumque dixit Iohannes de hoc uera erant.

61.3.4 Cum quicquam magnum et altum loquitur: quamprimum abitgrif1470 fol. 3v: ut eorum furori det locum: ut absentia sua sedetur et quiescat indignatio ut in presentia.

61.3.5 Sed cur euangelista locum notat quo abierit? Vt que illic faceret: que diceret: quid testaretur Iohannes intelligenseras1530: intelligas.

61.3.6 euntibus ergo illuc statim subiit animo Iohannes: propterea ostendit: quia Iohannes nullum signum fecit. Quid enim consequens erat hoc dicere: nisi locus ipse baptiste et eius testimonii eos admonuisset?

61.3.7 Vide quam certam afferanteras1530: affert consequentiam. Iohannes quidem signum nullum fecit. hic autem fecit. Ergo huius excellentia ostenditur. Si illi qui nullum fecerat signum crediderunt: longe magis huic erat credendum.

61.3.8 Deinde ne nullum faciendo signum indignus testimonio uideretur: subdidit. Signum nullum fecit: tamen omnia de eo uera erant.

61.3.9 Neque amplius hunc ex illo. sed illum ex iiseras1530: his que hic fecit: dignum fide ostendunt. Multi ergo crediderunt in eum. Multis enim rationibus trahebantur ad credendum.

61.3.10 Nam recordati sunt uerba que Iohannes dixerat. cum fortiorem eum se testificatus est. et lucem: et uitam: et ueritatem: et alia multa. ut uocem superne delatam: et spiritum in specie columbe apparentem: et eum omnibus ostendentem:

61.3.11 et cum his miraculorum demonstrationem: in quam aspicientes confirmabantur. Quare dixerunt. Si Iohanni credendum est: longe magis huic. Si illi sine signis: huic potius qui illius testimonio et signis confirmatur.

61.3.12 Vide quantum eis locus: et a prauis ingeniis discessio contulit. Ideo frequentereras1530 p. 942 ab illorum consuetudine eos abducit.

61.3.13 Quod etiam in ueteri fecit testamento. iudeos enim ab egipciis abducens in heremo finxit et erudiuit.

61.3.14 In omnibus hoc idem et nos admonet: ut fora: turbas: et tumultus fugiamus. in cubiculo oremus. Nauis enim tempestatibus non agitata: secundo uento nauigat: et anima secularibus absoluta negociis: in portu quiescit.

61.3.15 Quare mulieres: quam uiros sapientiores esse oportet: que cure familiari ut plurimum incumbunt. Ita Iacob simplicior fuit cum domi habitaret et exterioribus absolueretur occupationibus.

61.3.16 Neque id simpliciter dixit scriptura: habitans domum: sed et domi multa est perturbatio. sed cum tu uis et sponte tua: curarum turbam suscipis.

61.3.17 Vir enim in medio foro et iudiciis tanquam quibusdam fluctibus uersatuseras1530: uersatur. mulier uero tanquam in quodam philosophie gymnasio domi sedens: et mentem in se colligens deeras1530: et orationibus et lectionibusgrif1470 fol. 3r et aliis bonis operibus uacare potest:

61.3.18 et more heremos habitantium: qui se perturbet habet neminem. domi sedet: ubi semper potest in tranquillitate uiuere.

61.3.19 Si quando domo exeundum est: nullam etiam perturbationis habet materiam. siue enim huc ueniant siue balneas petant. tunc necessario egrediuntur.

61.3.20 plurimum autem temporis domi degitur: et potest uirtuti incumbere: et uirum perturbatum lenire: admonereque: superfluas eius et molestiores cogitationes abscindere: et ita dimittere ut quascunque molestias e foro domum tulerit: deponat: et que domi bona didicerit secum in forum obferateras1530: afferat.

61.3.21 Nihil enim potentius muliere bona: ad instituendum et informandum uirum quocumque uoluerit: neque tam leniter amicos neque magistros: neque principes: patietur: ut coniugem admonentem atque consulentem.

61.3.22 habet enim uoluptatem quandam admonitio uxoria: cum plurimum amet: cui consulit. Multos possum afferre uiros asperos et immites: per uxorem mites redditos et mansuetos.

61.3.23 ipsa enim mensa: lecto: filiorum communicatione: dicendis: tacendis: ingressu: exitu: et aliis pluribus: cum marito communicans: et ut corpus capiti coniuncta:

61.3.24 si prudens erit et diligens: omnes uincet: et coniugis superabit diligentiam.

61.4.1 Quamobrem admoneo ut hoc pacto fiat: et necessitati consulatur. Vt enim ad uirtutem mulier ita ad maliciam plurimum potest.

61.4.2 Mulier Abesalom: mulier Amnon: perdidit. Ipsa Iob perdere conata est. Ipsa Nabal a cede eripuit. Ipsa uniuersam gentem liberauit.

61.4.3 Et delbora et Iudith: et alie multe imperatorum functe sunt officiis. Ideo Paulus inquit. Quid enim scis mulier an uirum saluas?

61.4.4 Et illis temporibus persida et Mariam et Priscillam apostolorum scimus imitatrices: ut et nos imitari debemuseras1530: debeamus.

61.4.5 Nec uerbis tantum. sed re informandus est coniunx. Quomodo autem reipsa eum erudiemus?

61.4.6 Cum te non malam uiderit: non preciosis indutam: non superflua expetentem. sed necessariis contentam uiderit. tunc enim consulentem patietur.

61.4.7 Quod si uerbis philosophaberis: re contrafeceris: nugas tuas reprehendet.

61.4.8 sed cum uerbis operum etiam doctrinam addideris. tunc monita tua accipiet: tunc persuasus erit. Vt exempli gratia cum aurum non queres: neque margaritas: nec preciosas uestes.

61.4.9 sed pro iiseras1530: his modestiam: beniuolentiam: et te indueris: et ab illo exiges.

61.4.10 Nam si studendum est: ut uiro placeas: anima ornanda estgrif1470 fol. 3v: non corpus corrumpendum. Neque enim aurum adeo amabilem ac desiderabilem uxorem reddet: ut modestia: et caritas: et animus uitam exponendi pro marito.

61.4.11 Hec uirum capiunt. Ille ornatus obstat ei: pecunias exponit: et sumptum: et sollicitudinem prebet: neceras1530: haec mariti animum uxori copulateras1530: copulant.

61.4.12 Amor enim: caritas: desiderium: nullam affert molestiam: nullam impensam. Sed econtrario et ille quidem ornatus usu deterior fit:

61.4.13 hic in dies florentiorem animam reddit: et maiorem excitat caritatem. Quamobrem si uiro placere uis: ornato animam: pudicitia pietate: rei familiaris cura:

61.4.14 Hec inquam confirmant amorem: qui nunquam cessat: neque senectus hunc tollit ornatum: non morbus. corporis autem: et hec: et alia plura auferunt.

61.4.15 Nam anime bona prestantiora sunt quam corporis: huius ornatus inuidiam parit et zelotipiam. hic omni malo affectu: omni caret inani gloria.

61.4.16 Hoc pacto et res familiaris facilius augebitur: et accessus facilis. cum auro non eris ornata: neque anulis digiti fulgebunt.

61.4.17 sed in necessaria conferes. hoc est in cibum seruorum: et filiorum curam necessariam: et alia que in uita requiruntur:

61.4.18 que si defecerint: oculi ea requirunt: cor angitur. Quod lucrum? que utilitas? Non sinit hoc magnum uideri: cum dolore torquetur.

61.4.19 Nostis enim quod et si omnium pulcherrimam quis mulierem uideat: nisi letus sit exhilarari minime potest. Qui enim delectarieras1530 p. 943 uult: primum letetur: oportet.

61.4.20 Cum autem aurum omne in uxoris ornamentis collatum est: et angustia res familiaris laborat: que potest esse coniugi uoluptas? Quamobrem si uiris placere uolumus: demus uoluptatis materiam.

61.4.21 quoderas1530: quam dabimus si ornatum et omne lenocinium auferemus. Hec enim circa nuptiarum tempora uoluptatem quandam habere uidentur: inde languescunt.

61.4.22 Nam cum celum tam pulchrum sit: et sol tam clarus: ut nullum corpus eque clarum sit. neque tamen eum propter consuetudinem admiramur. quod de muliebri ornatu euenire par est.

61.4.23 Hoc dico ut uos meliori ornem cultu: quem Paulus precepit: non auro et margaritis: neque uariis uestibus. sed qui decet mulieres: que dei cultum profitentur: bonorum uidelicet: operum ornamentoeras1530: ornamenta.

61.4.24 Sed foris placere uis: et laudari. Minime pudice mulieris hoc desiderium. Verumtamen si uis: et hos habebis amatores: et pudicicie tue laudatores.

61.4.25 Illam nanque nemo modestus: nemo bonus laudabit. sed incontinentesgrif1470 fol. 3r et luxuriosi. neque etiam hii. sed et maledicent: cum mulieris incontinentiam intuebuntur.

61.4.26 hanc et illi et hi omnes probabunt. utpote qui nihil ab ea mali acceperint sed continentie exemplum. Sic apud homines multum laudabitur. apud deum autem remunerabitur.

61.4.27 Hunc igitur queramus ornatum ut in hac uita cum fiducia uiuamus. et futura consequamur bona. Gratia et benignitate domini nostri Ihesu christi cui honor et imperium in seculaeras1530: secula seculorum. Amen.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY