Omelia LIV

54.1.1 Dicebatgrif1470 fol. 3r; eras1530 p. 916 ergo Ihesus ad eos qui crediderunt ei ex iudeis. si uos manseritis in sermone meo: uere discipuli mei eritis: et cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos.

54.1.2 Multa nobis patientia opus est dilectissimi: quam tumeras1530: tunc profecto consequemur cum sacrarum litterarum doctrina altius in cor radices egerit.

54.1.3 Nam quemadmodum quercus altius demissis radicibus nullius uenti uiribus sternitur:

54.1.4 ita animam diuino confixam timore nullus temptationum uentus euellet.

54.1.5 Idcirco inquit propheta. Confige timoreeras1530: timore tuo carnes meas. ita et tu configere quasi clauo quodam et adhereas:

54.1.6 ut enim hi difficulter: ita aliter affecti: facile decipiuntur: et in labem procidunt:

54.1.7 sicut contigit iudeis. licet enim audierint crediderintque: rursus ad deteriora prolapsi sunt.

54.1.8 Quamobrem christus ut eos in fide quamquam paruam haberent confirmaret: asperius eos tangit.

54.1.9 Est credentium facile reprehensiones tollerare. ipsi autem quamprimum excanduerunt.

54.1.10 Primum ergo Ihesus eos admonet. Si uos permanseritis in sermone meo: uere discipuli mei eritis: et cognoscetis ueritatem: et ueritas liberabit uos. Tantum non dicens. Sum altius incisurus. sed nolite agitari.

54.1.11 Vel potius his uerbis eorum sedat superbiam. A quo autem liberabit dic queso. a peccatis. Quid temerarii illi?

54.1.12 Semen Abrae sumus: et nemini seruiuimus unquam. Statim defecerunt quoniam terrenis inhiabant.

54.1.13 Si non manseritis in sermone meo. indicat cordis eorum cogitationes: quod crediderunt quidem: non autem permanserunt: et magnum quiddam: eos uidelicet futuros sibi discipulos annunciat.

54.1.14 Cum enim nonnulli ante discessissent: eos notat inquiens. Sed si manseritis. nam et illi audierant: crediderant: discesserant: quoniam non permanserunt.

54.1.15 Multi enim discipulorum eius abierunt retro: etiam non cum illo ambulabant. Cognoscetis enim ueritatem: hoc est me. Ego enim sum ueritas.

54.1.16 Iudaica enimgrif1470 fol. 3v dogmata omnia figura erant. Veritatem a me intelligetis: que uos a peccatis liberabit.

54.1.17 Quemadmodum enim illis dixit. In peccatis uestris moriemini. ita his: Liberabit uos.

54.1.18 Et non dixit. uendicando uos a seruitute. sed hoc eis cogitandum reliquit. Illi autem. Semen Abrae sumus: et nimini seruiuimus unquam.

54.1.19 Atqui si indignandum fuisset: tollerabilius potuissent (cum dixit. Cognoscetis ueritatem) dicendumqueeras1530: dicendoque. Nunquid eam nescimus?

54.1.20 lex igitur et cognitio nostra falsa est? sed de secularibus indignantur: et mundi uerentur seruitutem.

54.1.21 Sunt et hac etate sunt inquam: qui in rebus non propriis et mundi seruitute erubescunt peccati seruitium uel uerentur:

54.1.22 et optarent huic potius obnoxii frequenter appellari: quam illi semel.

54.1.23 tales illi erant: et aliud seruitium ignorabant dicentes. Seruos appellas qui ex semine Abrae sunt? qui generosi. qui serui minime sunt appellandieras1530 p. 917.

54.1.24 Nunquam seruiuimus. Huiusmodi iudeorum iactationes. Semen Abrae sumus. Israelite sumus. Nunquam propria merita memorant.

54.1.25 Ideo in eos clamat Iohannes. Nolite putareeras1530: putare et dicere patrem habemus Abraam. Sed quare non reprehendit eos christus?

54.1.26 Siquidem sepe seruierant et egiptiis et babiloniis et aliis multiseras1530: multis? quoniam nolebat cum iiseras1530: his contendere: nisi ad salutem tantum et beneficium ad quod tantum properabat.

54.1.27 Potuisset nanque in medium eorum quadraginta: inde septuaginta.

54.1.28 inde sub iudicibus nunc uiginti: nunc duorum: nunc septem annorum afferre seruitutem. Preterea quod nunquam serui esse desierint.

54.1.29 sed eos non hominum seruos ostendere uoluit: sed peccati que seruitus est grauissima: a qua solus deus liberare potest.

54.1.30 Dimittendi enim peccatum potestatem nemo habet preter deum. quod et ipsi confessi sunt.

54.1.31 Ideo ad hoc eos adducit: dicitque. Qui facit peccatum: seruus est peccati: ut quam seruitutem dicat intelligant.

54.1.32 Seruus autem non manet in domo in eternum. Filius autemeras1530: autem manet in eternum. Placide per legem superiora tollit:

54.1.33 ne his se uerbis tueantur. Sacrificia habemus. Moises mandauit. Ille nos liberare poterit. Hac gratia addidit: quam nam hec consequentiam habent?

54.1.34 Omnes enim peccauerunt et egent gloria dei: iustificati gratis gratia eius: et sacerdotes eius.

54.1.35 Propterea inquit Paulus de pontifice. Quod debet quemadmodum pro populo ita et pro semetipso offerre pro peccatis: quoniam et ipse circundatus est infirmitate. quod significat dicendo: seruus non manet in domogrif1470 fol. 3r.

54.1.36 unde et equalitatem ad patrem: et liberi et serui indicat differentiam. Quasi dicat: non habet potestatem seruus: quod per id uerbum manet significatur.

54.2.1 Quid autem cum de peccatis sermonem habet domus meminit? ut se tanquam dominum domus ita omnium dominum ostendat.

54.2.2 Ea autem particula non manet: hoc est non habet largiendi quicquam potestatem: utpote qui non est dominus. Filius dominus est:

54.2.3 quare manet in eternum secundum solitam nobis translationem. Ne dicerent tu quis es?

54.2.4 Mea sunt omnia. sum enim filius et in domo patris mei mansiones multe sunt.

54.2.5 cum enim de libertate et seruitute sermo sit: merito hac utitur translatione: quod illi nullam habebant dimittendi potestatem.

54.2.6 Si ergo filius uos liberauerit. Ecce tandemeras1530: eandem illi cum patre substantiam.

54.2.7 Si filius inquam uos liberauerit: nemo iam contradicet: sed ueram habebitis libertatem. Si deus iustificat quis condemnat.

54.2.8 Hic se mundum a peccato ostendit: et nomine tantum libertatem significat: quam et homines dant. illam autem solus deus.

54.2.9 et per hoc suadet eis: ne propter hanc erubescant seruitutem. sed propter peccatum:

54.2.10 quo abiecto non sunt amplius serui. uel potius seruos ostendit: cum futuros liberos dicit.

54.2.11 significat enim eam ueram non esse libertatem. Inde ne dicerent peccatum non habemus. Nam credibile erat hoc dicturos: considera quo pacto eos accusat.

54.2.12 Omissis nanque relique eorum uite criminibus: quod in manibus erat: et quod tunc facere cogitabant: profert in medium et ait. Scio quia semen Abrae estis. sed queritis me interficere.

54.2.13 Placide et pedetentim ab Abrae cognatione eos abscindit: admonens non esse propterea superbiendum. ut enim libertas et seruitus ex operibus: ita et cognatio iudicatur:

54.2.14 neque continuo respondit non esse ex semine Abrae homicidas iusti. Sed primum assentitur. Scio quia semen Abrae estis. Sed hoc non est quod querimus. etiam asperius inuehitur.

54.2.15 Etenim est ut in pluribus obseruandum: ut qui magnum aliquid facturus est: postquam fecerit magis sibi fidat: ac si operum suorum testimonium omnibus silentium imponat.

54.2.16 Sed queritis me interficere. Quid si iuste? minime. Ideo affert causam. quia sermo meus non capit in uobis.

54.2.17 Quomodo ergo inquit in ipsum credidisse? quia mutati erant ut dixi. Quamobrem uehementius eos tetigit.

54.2.18 Nam si illius cognatione gloriamini: etiam et uitam pre uobis feratis oportet.

54.2.19 Et non dixit non capitis sermonem. sed sermo meus non capit in uobis: ad doctrine magnitudinem significandam.

54.2.20 Sed non propterea interimendus fuit. sed potius honorandus et colendus: ut discerent.

54.2.21 Sed ne dicerent a teipso hec loqueris. Ideo addidit. Que ego uidi apud patrem meum hec loquor. et uos que audistis apud patrem uestrum facitis.

54.2.22 Quemadmodum inquit ego et uerbis et re ostendo patrem: ita et uos. Non enim eiusdem tantum sum cum patre substantie: sed et ueritatis.

54.2.23 Dicunt ei. Nos patrem habemus Abraam. Dicit eis Ihesus. Si patrem habetis Abraam opera eius facite. Nunc autem queritis me interficere.

54.2.24 Frequenter hoc in loco eorum animos cedis arguit: et Abrae meminit.

54.2.25 quod facit: ut ab eius cognatione ipsos abducat: eteras1530 p. 918 gloriam tollat persuadeatque non amplius in illo salutis spem esse reponendam. Non enim a natura cognatio. sed a uoluntate.

54.2.26 hoc ut ad christum accederent prohibebat quod sufficere sibi ad salutem cognationem illam arbitrabantur. Quam autem ueritatem dicit? quod equalis est patri.

54.2.27 Propterea querebant eum iudei interficere. Queritis me interficere quia ueritatem uobis locutus sum: quam audiui a patre meo.

54.2.28 ut non contraria patri dicere uideatur iterum ad patrem confugit. Dicunt ei. Nos ex fornicatione non sumus nati. Vnum patrem habemus deum.

54.2.29 Quid dicitis. Vos patrem deum habetis: et christum hoc dicentem persequimini. Vides precipue eum dixisse patrem suum esse deum.

54.3.1 Cum ergo eos ab Abrae cognatione exclusisset: non habentes quid dicerent: aliud quiddam maius ausi: se ad deum referunt. a quo etiam honore excludit eos. Iesus inquiens:

54.3.2 Si deus pater uester esset: diligeretis utique me. Ego enim ex deo processi et ueni: neque a meipso ueni: sed ille me misit.

54.3.3 Quare loquelam meam non cognoscitis? quia non potestis audire sermonem meum. Vos ex patre uestroeras1530 om. diabolo estis: et desideria patris uestri uultis facere.

54.3.4 ille homicida erat ab initio: et in ueritate non stetiteras1530: stetit. Cum loquitur mendacium ex propriis loquitur quia mendax est: et pater eius.

54.3.5 Exclusit eos a cognatione Abrae. et cum inde maiora auderent: maiorem etiam plagam infligit. quod non solum Abrae filii non sint.

54.3.6 sed diaboli. secundum impudentiam uulnus incutiens: et testimonia reprehensionibus miscet.

54.3.7 Interficere enim inquit diabolice malicie opus est. Nequeeras1530: Neque enim simpliciter opera dixit. sed desideria. ut et illum et eos maxime cedibus delectari: auctore inuidia significet. Nam cum nullam haberet preter inuidiam causam:

54.3.8 Adam perdidit: quod idgrif1470 fol. 3r uerbum significat. Et in ueritate non stetit: hoc est in uite rectitudine.

54.3.9 Cum enim frequenter ipsum accusarent quod ex deo non esset. hoc inde prouenire dicit.

54.3.10 Ille nanque primus mendacium peperit inquiens. In quacunque die comederitis aperientur uobis oculi. Mendacio ergo primus usus est diabolus.

54.3.11 homines non tanquam proprio sed ut alieno utuntur. ille ut proprio. Ego autem si ueritatem dico: non creditis mihi.

54.3.12 Vnde procedit quod sine ulla causa uultis me perdere nisi quia inimici estis ueritatis? Sin minus dicite peccatum meum.

54.3.13 ideo addidit. Quis ex uobis arguet me de peccato. Quod autem dixerunt. Nos ex fornicatione non sumus nati. Nonne multi illicito coitu miscebantur?

54.3.14 Tamen hoc omisso illic insistit. Postquam autem non ex deo sed ex diabolo eos esse ostendit:

54.3.15 quod interficere diabolicum est et mendacium dicere: que utraque illi faciebant iam contra ostendit amorem quod quis dei sit esse argumentum.

54.3.16 Quare loquelam meam non cognoscitis? Cum enim semper dubitarent dicentes. Quid est quod dicit: Quo ego uado uos non potestis uenire?

54.3.17 ideo inquit loquelam meam non cognoscitis. nam mens uestra humi repit: mei sermones alte eriguntur.

54.3.18 Quid si non possunt? non posse hoc in loco non uelle est. In paruis eruditi estis. nihil magnum aggredimini.

54.3.19 Cum enim tanquam dei amatores se christum prosequi dicerent. ideo ubique probare conatur sui persecutionem dei odio: contrarium amore prouenire.

54.3.20 Vnum patrem habemus deum. Ex honoribus: non ex operibus: gloriamini. Incredulitas uestra (non me alienum a deo esse. sed quod deum non cognoscitis) est argumentum.

54.3.21 Causa autem quod mentiri uultis et diabolum imitari: quod pusilli animi indicium est: ut apostolus testatur. Cum enim sit inter uos zelus et contentio: nonne carnales estis?

54.3.22 Quare autem non potestis? Quia desideria patris uestri uultis facere. Curate: contendite: aninitiminieras1530: annitimini: Ecce quod non posse: nolle est. Quod Abraam non fecit.

54.3.23 Sed que nam sunt eius opera? mansuetudo: modestia: obsequium. Vos contra immanes et crudeles estis.

54.3.24 Et que nam fuit audacia ad deum confugere: qui Abraam indigni essent? Cum minus crimen euitare uellent in maius inciderunt.

54.3.25 Exprobrante nanque Iesu illis cedem: ad sui excusationem: ut deum defendant: id facere causantur: Quodgrif1470 fol. 3v contra deum esse demonstrat.

54.3.26 illud enim uerbum: processi: ipsum inde esse. et ad nos uenisse significat. nam cum illi dicere possent eum aliena quedam et noua afferre: ideo se a deo uenire dicit.

54.3.27 Merito ergo non auditis eum inquit cum ex diabolo sitis. qua gratia uultis me interficere. Quid in me reprehendere potestis? si hoc non est cur mihi non creditis?

54.3.28 Ita ex mendacio et cede a diabolo eos esse ostendens infert. et aberas1530 om. Abraam: et a deo omnino esse alienos: et quia odio habent nihil iniuriantem: et quod eius sermonem nolunt audire:

54.3.29 et modis omnibus deo se non esse contrarium arguit: neque propterea eos non credere. sederas1530 p. 919 quia ipsi contrarii sunt deo.

54.3.30 Etenim qui peccatum non fecit: qui se a deo uenire: et a deo missum dicit. qui ueritatem loquitur: et ita ut omnes in testimonium aduocet:

54.3.31 si non credit ei constat auditorum uicio prouenire: quod carni dediti sint. Nouit enim terrenis deditam animam: procliuem ad peccandum.

54.3.32 idcirco inquit. nam pigri facti estis auditionibus uestris: quotiens enim terrena nequit homo contemnere: quomodo poterit celestia contemplari.

54.4.1 Quamobrem annitamur pro uiribus dilectissimi: ut uitam nostram dirigamus: ut mentem expurgemus: ut nulle nos sordes impediant:

54.4.2 augete cognitionis lucem: neque iacite semen inter spinas. Qui non intelligit malam esse auariciam: quomodo maiora cognoscet?

54.4.3 qui his non abstinet: quomodo resistet illis. Bonum est rapere: non ea que pereunt: sed regnum celorum. Quippe quod uim patitur:

54.4.4 neque desidia acquiri potest. sed cura et diligentia. Sed quid signat uim patitur?

54.4.5 ui opus est multa angusta est uia: robusta anima opus est et generosa. raptores preoccupare annituntur:

54.4.6 nihil respiciunt: non accusationem: non damnationem: non supplicium: illud solum curant: ut precurrant ceteros.

54.4.7 Rapiamus ergo regnum celorum: que rapina non crimini: sed laudi datur. crimen est si non rapitur. Non enim alterius damno ditescimus annitamur ergo:

54.4.8 et licet ira et cupiditas nos perturbet: nature uim inferamus. Mansuetudini asuescamus: parum laboremus: ut perpetuo quiescamus.

54.4.9 Noli aurum rapere: sed diuitias. quarum comparatione aurum lutum esse apparet. dic queso plumbo tibi et auro proposito quid potius raperes. nonne aurum?

54.4.10 ubi qui rapit punitur: maius honoras. ubi qui rapit honoratur maius prodis. Quod si utrunque puniretur num sanegrif1470 fol. 3r ad hoc magis uenisses?

54.4.11 Hic nihil tale in manibus est. sed beatitudo. Et quomodo potest quis rapere inquit? disperge que habes. Quousque enim seruas illa: rapere non poteris.

54.4.12 propone tibi hominem plenis argento manibus quoad id tenuerit. nunquid aurum rapere poterit nisi id prius proiciat: et expeditus relinquatur?

54.4.13 rapientem bene expeditum esse oportet: ne quid eum impediat. siquidem etiam nunc contrarie potestates sunt obuie: ut id nobis auferant

54.4.14 quas fugiamus queso fugiamus et nullam extrinsecus ansam relinquamus. Incidamus funes. nudi a secularibus emergamus. quis usus preciosarum uestium?

54.4.15 quousque tandem his ridiculis implicamur. quousque aurum defodiemus? Volebam ab his cessare admonitionbus. sed uos non permittitis: qui semper mihi admonendi occasiones et materias prebetis

54.4.16 sed nunc saltem a uiciis desistamus: ut uite exemplo alios erudientes: promissa bona consequamur

54.4.17 gratia et benignitate domini nostri Iesu christi per quem et cum quo patri gloria simul et spiritui sancto in seculorum secula.


PREVIOUS HOMILY | NEXT HOMILY